Tiêu biểu như Kết luận số 202-KL/TW ngày 31/10/2025 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về tình hình, kết quả hoạt động của bộ máy hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp; hay Công văn 171 của Ban Chỉ đạo thực hiện sắp xếp, tổ chức lại ĐVHC các cấp và xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp (Ban Chỉ đạo) về việc giải quyết dứt điểm khó khăn, vướng mắc ở cấp xã khi vận hành chính quyền địa phương hai cấp.
VOV Giao thông đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Đức Hà, nguyên Vụ trưởng Cơ sở Đảng, Ban Tổ chức Trung ương về nội dung này:
PV: Công cuộc sắp xếp giang sơn tạo nên những đổi thay vô cùng lớn cho đất nước. Cùng với các kết quả đạt được bước đầu, theo ông, những vấn đề nào đang đặt ra, khó khăn vướng mắc nào cần nhận diện ?
Ông Nguyễn Đức Hà: Đúng là trong năm 2025 có một sự kiện chính trị rất quan trọng, rất to lớn, đó là Đảng, Nhà nước ta tiến hành cuộc cách mạng về tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị mà đặc biệt là thực hiện mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.
Về cơ bản là hệ thống tổ chức của chúng ta cũng hoạt động suôn sẻ, thông suốt và có thể nói là cũng có nhiều cái bước cải tiến, thậm chí nếu không muốn nói là đột phá.
Tuy nhiên, chúng ta cũng phải thấy rằng đây là một việc rất lớn, rất mới, nó thay đổi cả về cơ chế tổ chức quản lý, thay đổi cả tư duy, thay đổi cả nội dung cũng như là phương thức hoạt động, nó cũng chưa tạo được một cái sự thống nhất về mặt trụ sở làm việc.
Đặc biệt khi mà chúng ta thay đổi cái quản trị quốc gia như thế này thì chúng ta lại thực hiện một nội dung rất mới, đó là vấn đề chuyển đổi số, thì ngay anh em cán bộ cũng vẫn còn hạn chế, huống hồ người dân lại càng hạn chế hơn. Cho nên nó có một cái lúng túng, có cái bất cập,
Giai đoạn đầu bước đầu nó có chập chững, có va vấp, có vướng mắc rồi thậm chí có khi cũng thấy làm việc bị chậm trễ cũng là điều bình thường. Vấn đề là chúng ta phải thấy cái điều đó để chúng ta thấy cái gì bất cập, vướng mắc, phát sinh mới thì chúng ta phải điều chỉnh, chúng ta từng bước chúng ta bổ sung, chúng ta hoàn thiện thôi, chúng ta phải có một cái nhìn nó tương đối toàn diện ở chỗ đó.
PV: Trung ương đã có các chỉ đạo, đánh giá kết quả về thời gian đầu vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, như: Kết luận số 202-KL/TW Ngày 31/10 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về đánh giá kết quả và chỉ đạo các nhiệm vụ tiếp theo; hay Công văn số 171 của Ban Chỉ đạo thực hiện sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính các cấp và xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp về việc giải quyết dứt điểm khó khăn, vướng mắc ở cấp xã khi vận hành chính quyền địa phương hai cấp. Ông thấy quan điểm tiếp cận của Trung ương về các khó khăn vướng mắc này như thế nào?
Ông Nguyễn Đức Hà: Như tôi vừa nói có thể nói đây là một cái việc mới, khó và rất phức tạp. Cho nên là có thể nói là Ban chấp hành Trung ương mà trực tiếp thường xuyên là Bộ Chính trị, Ban Bí thư tập trung chỉ đạo rất ráo riết. Tổng Bí thư Tô Lâm có nói là chúng ta phải vừa chạy, vừa xếp hàng là như thế, bởi thời gian không cho phép nữa, chậm trễ là có hại cho dân, cho nước.
Bộ Chính trị, Ban Bí thư chỉ đạo rất thường xuyên, sâu sát, cứ mười ngày Bộ Chính trị, Ban bí thư lại nghe tình hình thế nào, rồi nếu mà có đi các địa phương thì bao giờ các đồng chí lãnh đạo của Đảng, Nhà nước cũng trực tiếp xuống thăm, xuống kiểm tra, xuống xem xét xem là mô hình tổ chức mới nó hoạt động ra làm sao để mà kịp thời phát hiện ra những vấn đề vướng mắc, để điều chỉnh, hoàn thiện. Tôi cho rằng đây là một thái độ rất tích cực, rất nghiêm túc, trách nhiệm.
Quan điểm của chúng ta là vừa làm, vừa rút kinh nghiệm, vừa làm, vừa sơ kết, đánh giá để xem xem cái gì phù hợp, cái gì chưa phù hợp, cái gì mà thực tiễn nó mới phát sinh mà chúng ta chưa tính đến thì bây giờ phải tiếp tục bổ sung, hoàn thiện.
Bây giờ ngay các bộ, ngành Trung Ương rồi các ở các cơ quan ở cấp tỉnh phải trực tiếp xuống tận cơ sở để mà hướng dẫn, để mà cầm tay chỉ việc, để huy động cả những đội ngũ sinh viên có trình độ về chuyển đổi số, về công nghệ thông tin để xuống hướng dẫn, không chỉ hướng dẫn cho cán bộ ở cơ sở mà hướng dẫn giúp cho cả những bà con, cả người dân chưa thành thục thì tôi cho là thời gian vừa rồi chúng ta đã huy động một sức mạnh tổng hợp.
Thế cho nên những ngày đầu làm việc thì đúng là nó còn có trục trặc, có vướng mắc nhưng mà dần dần tháng sau, tháng sau, tháng sau nữa sẽ quen dần công việc và bây giờ có thể nói đánh giá chung là tương đối trôi chảy, thông suốt, nó vẫn còn có việc nọ, việc kia nhưng mà chúng ta kịp thời điều chỉnh ngay.
PV: Ông có thể phân tích thêm một số những ví dụ về các giải pháp trước mắt đã được Trung ương chỉ đạo tập trung để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, hoàn thiện bộ máy?
Ông Nguyễn Đức Hà: Sau khi làm việc một thời gian ngắn thôi thì Trung ương mà trực tiếp đây là Bộ Chính trị,Ban Bí thư đã thấy rất rõ, nhiều vấn đề cần phải điều chỉnh ngay.
Một là tiếp tục hoàn thiện thể chế, thể chế là gì? Thể chế là các quy định là các quy chế là các văn bản pháp quy là các hướng dẫn, là các quy trình đấy thì vừa rồi chúng ta đã đã từng bước bổ sung, hoàn thiện được
Thứ hai là nguồn nhân lực thì vừa là số lượng, vừa là chất lượng, vừa là bồi dưỡng, vừa là đào tạo các nghề khác để những công việc để anh em nó dễ bắt tay vào.
Thứ ba là cơ chế, chính sách. Sở dĩ chúng ta bỏ cấp huyện bỏ cái cấp trung gian từ tỉnh xuống trực tiếp đến xã luôn chính là gì, để cho cơ quan, để cho chính quyền nhà nước gần với dân hơn, để phục vụ người dân tốt hơn và người dân người ta chỉ biết đến xã thôi.
Thế còn lên trên thế nào thì xã lo làm cho người ta như tinh thần chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm là như vậy. Thì rõ ràng là vừa qua chúng ta đã làm được, tất nhiên là chưa đủ hết đâu nhưng tới đây còn phải tiếp tục chứ không phải đã hoàn thiện được đâu.
PV: Ông có đề xuất gì về các yêu cầu đặt ra trong năm 2026, để bộ máy vận hành thông suốt, hiệu quả, đạt được các mục tiêu đề ra?
Ông Nguyễn Đức Hà: Tôi cho rằng có mấy điểm quy lại như thế này: Một là về mặt thể chế, cái gì chưa đồng bộ, chưa gắn kết, còn mâu thuẫn thì phải bổ sung, điều chỉnh, tức là phải hoàn thiện thể chế, như Tổng Bí Thư Tô Lâm nói là điểm nghẽn của điểm nghẽn.
Hai là quan tâm đến đời sống cán bộ, công việc giờ nhiều nên chế độ chính sách cho anh em như thế nào đó, cần tạo điều kiện hỗ trợ anh em, tất nhiên là nhà nước và nhân dân cùng làm, rồi bồi dưỡng nghiệp vụ, nguồn nhân lực…; Có cả những cái chúng ta cũng phải tuyên truyền phổ biến để người dân cũng thấy có trách nhiệm.
Đó là những điểm cần thiết để bộ máy làm việc thông suốt, đạt mục tiêu cuối cùng là phục vụ tốt nhất cho người dân.
PV: Vâng, xin được cảm ơn ông!