Trào lưu “chạy quảng cáo” đang mở ra cơ hội tiếp cận khách hàng với chi phí thấp, nhưng cũng kéo theo những rủi ro về an toàn giao thông, an ninh mạng và cách ứng xử trong không gian số.
Trào lưu "chạy quảng cáo" theo nghĩa đen
"Em nghe mọi người nói bán hàng là phải “chạy quảng cáo”. Nên 12h trưa, em tranh thủ chạy quảng cáo để mọi người biết đến quán em".
Đó là nội dung từ đoạn video đang thành trend trên TikTok. Chỉ với một chiếc điện thoại, một khay đồ ăn trên tay và vài chục giây ghi hình, những clip này đã thu hút hàng trăm nghìn lượt xem, kéo theo hàng loạt cửa hàng trên cả nước thi nhau bắt chước.
Trong những người theo dõi trào lưu có Nguyễn Hồng Trang, một bạn trẻ ở Đống Đa, Hà Nội. Là người thường xuyên xem các video về ăn uống trên TikTok, Trang cho biết những video này chỉ mang đến cảm giác tò mò ban đầu:
"Chỉ xem một video thì vui nhưng dần dần nó lại xuất hiện quá nhiều, quá dày đặc khiến cho em cảm thấy rất nhức đầu và cảm thấy nó quá xàm. Nếu giờ em gặp thì em sẽ chặn thẳng tay luôn. Việc lạm dụng như thế em chỉ cảm thấy là nó bị quá đà thôi. Nó không có một ý nghĩa gì cho cửa hàng của mình hay món đồ mình đang bán cả".
Cụm từ “chạy quảng cáo” lâu nay đã quen với giới kinh doanh, có nghĩa là bỏ tiền để quảng bá trên các nền tảng trực tuyến. Thế nhưng, thay vì hiểu theo nghĩa bóng, nhiều người lại cố tình diễn giải theo nghĩa đen, xách sản phẩm lên và… chạy thật.
Hiệu ứng đám đông vốn là đặc trưng của mạng xã hội. Nhưng khi hàng trăm video đều lặp lại hình ảnh cầm đồ ăn chạy trên đường, mục tiêu dường như không còn là sáng tạo nội dung, mà trở thành cuộc đua giành lượt xem và tương tác.
Ở góc độ người kinh doanh, chị Lê Thanh Nga, chủ một cửa hàng đồ ăn vặt ở Phúc Lợi, Hà Nội cho rằng, quảng cáo kiểu này vừa tốn công sức, vừa tiềm ẩn nhiều rủi ro:
"Cầm đồ ăn thì lại nặng như vậy xong rồi chạy ở trên đường, mà không phải là chỉ quay một lần là được video mà có thể là phải quay đi quay lại, thì nhiều khi có khả năng là sẽ gây ra vấp ngã. Với cả mình nghĩ là đồ ăn ở ngoài đường rồi bụi bặm, làm như thế ảnh hưởng không tốt đến hình ảnh của những người mà làm kinh doanh đồ ăn uống".
Quán ăn "bắt trend" câu view: Hiệu quả ảo, rủi ro thật!
Không chỉ đặt ra câu chuyện về vệ sinh thực phẩm hay hình ảnh của người kinh doanh, nhiều video trong trào lưu này còn làm dấy lên những băn khoăn về an toàn giao thông. Không ít video ghi lại cảnh người cầm đồ ăn chạy ngay trên phần đường dành cho xe cơ giới, thậm chí chạy ngược chiều dòng phương tiện.
Trong khi đó, người quay phim thường ghi hình từ một chiếc xe máy di chuyển song song.
Thượng tá Nguyễn Văn Quỹ, nguyên cán bộ xử lý vi phạm CSGT Hà Nội cho rằng, việc sử dụng lòng đường để quay video quảng cáo không chỉ tiềm ẩn nguy cơ tai nạn đối với người thực hiện, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến những người đang lưu thông trên đường.
Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, trường hợp người đi bộ đi không đúng phần đường quy định có thể bị phạt từ 150.000 đến 250.000 đồng; trường hợp mang, vác vật cồng kềnh gây cản trở giao thông thì có thể bị phạt từ 400.000 đến 600.000 đồng:
"Việc dùng lòng đường để mà tụ tập hoặc là hành vi khác cản trở việc phương tiện tham gia giao thông thì đấy là những hành vi pháp luật cấm. Và đặc biệt là phải đáng lên án những hành vi để câu view, câu like như vậy, cơ quan nhà nước phải xem xét. Khi thấy những biểu hiện vi phạm pháp luật giao thông đường bộ thì những người tham gia trên đường chú ý là không nên dừng lại quan sát những việc đó mà mất tập trung khi điều khiển phương tiện trên đường, có thể tai nạn giao thông bất ngờ".
Ở góc độ truyền thông, ông Hoàng Tùng, Chủ tịch F&B Investment cho rằng, sức lan tỏa của những video này phản ánh xu hướng tiêu dùng mới, khi khách hàng không chỉ tìm đến một quán ăn vì món ăn ngon mà còn muốn có những trải nghiệm thú vị để chia sẻ trên mạng xã hội. Đây có thể là một chiến thuật marketing hiệu quả, giúp cửa hàng nhanh chóng tiếp cận lượng lớn khách hàng với chi phí thấp.
Tuy nhiên, hiệu quả ấy thường chỉ dừng ở lần ghé thăm đầu tiên nếu chất lượng món ăn và dịch vụ không đủ tốt để giữ chân thực khách. Bên cạnh đó là những rủi ro về an ninh mạng.
"Một số chương trình không phải là chương trình khuyến mãi thật, mà nó chỉ là để gắn mã độc đằng sau, cho nên mọi người phải rất cẩn thận khi quét những chương trình như vậy. Không nên vội vàng cung cấp những thông tin cá nhân ngay, hoặc là mật khẩu, hoặc là mã OTP. Bởi vì bây giờ những chiêu trò lừa đảo liên quan những trào lưu marketing như vậy cũng có rất nhiều, cho nên người dùng cần thận trọng", ông Hoàng Tùng cho biết.
Sáng tạo trong kinh doanh luôn là điều cần được khuyến khích, tuy nhiên, mọi ý tưởng quảng bá chỉ thực sự mang lại giá trị khi được thực hiện trong khuôn khổ pháp luật, không đánh đổi bằng an toàn giao thông, vệ sinh thực phẩm hay sự an toàn của người tiêu dùng trên không gian mạng./.