Mỗi chuyến tàu ra khơi đúng quy định không chỉ mang theo kỳ vọng về một mùa biển bội thu, mà còn thể hiện trách nhiệm của ngư dân trong nỗ lực cùng cả nước gỡ bỏ cảnh báo “thẻ vàng” IUU. Để điều đó trở thành ý thức và hành động thường xuyên, bên cạnh sự đồng thuận của ngư dân, vai trò đồng hành, kiểm tra, giám sát của lực lượng chức năng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Tại thành phố Huế, Bộ đội Biên phòng đang triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm ngăn chặn vi phạm ngay từ đầu nguồn.
- Giá nhiên liệu giảm đang tạo điều kiện để nhiều tàu cá trở lại ngư trường sau thời gian dài neo bờ. Tuy nhiên, bên cạnh áp lực nguồn lợi thủy sản suy giảm, ngư dân tỉnh An Giang vẫn phải thực hiện nghiêm các quy định chống khai thác IUU.
Đến nay, địa phương đã có 4 cảng cá đủ điều kiện kiểm soát tàu ra, vào cảng, thu nhận nhật ký khai thác và truy xuất nguồn gốc qua hệ thống eCDT. Từ ngày 1/7/2026, 100% tàu cá cập, rời các cảng chỉ định đều khai báo điện tử, góp phần tăng cường quản lý nghề cá, đáp ứng yêu cầu gỡ “thẻ vàng” của EC.
- Những ngày đầu tháng 7/2026, dù ảnh hưởng của bão số 1 gây sóng to, gió lớn trên vùng biển Vịnh Bắc Bộ và đặc khu Cô Tô (Quảng Ninh), cán bộ, chiến sĩ Hải đoàn 11, Vùng Cảnh sát biển 1 vẫn bám biển tuyên truyền, hỗ trợ ngư dân thực hiện các quy định chống khai thác IUU.
Thông qua việc tặng quà, phổ biến pháp luật ngay trên ngư trường, lực lượng Cảnh sát biển vận động ngư dân duy trì thiết bị giám sát hành trình, ghi nhật ký khai thác, không vi phạm vùng biển nước ngoài, góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và chung tay sớm gỡ "thẻ vàng" thủy sản của EC.
- Đồn Biên phòng Cửa Tùng (Quảng Trị) vừa xử phạt 25 triệu đồng đối với ông N.A.M., chủ tàu kiêm thuyền trưởng tàu cá QNg-90645-TS (Quảng Ngãi), do vi phạm quy định về chống khai thác IUU.
Qua tuần tra, lực lượng chức năng phát hiện tàu cá dài 16,3m hoạt động gần khu vực Vịnh Mốc nhưng không cập cảng cá chỉ định dành cho tàu hoạt động vùng khơi để bốc dỡ thủy sản theo quy định. Vụ việc tiếp tục là lời nhắc nhở ngư dân tuân thủ nghiêm quy định về cập cảng, bốc dỡ thủy sản nhằm đảm bảo truy xuất nguồn gốc và góp phần gỡ "thẻ vàng" của EC.
Từ bờ ra khơi – Biên phòng Huế dựng “lá chắn” chống khai thác IUU
Công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) không chỉ được thực hiện khi tàu cá hoạt động trên biển, mà bắt đầu ngay từ khâu kiểm soát phương tiện trước khi xuất bến và được duy trì xuyên suốt trong suốt quá trình khai thác.
Tại thành phố Huế, lực lượng Bộ đội Biên phòng đang phối hợp chặt chẽ với các ngành chức năng triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, từ tuyên truyền, kiểm tra đến tuần tra liên ngành, tạo nên “lá chắn” vững chắc ngăn chặn vi phạm IUU ngay từ cửa biển.
Một buổi sáng tại Hải đội Biên phòng 2. Những con tàu tuần tra lần lượt rời cầu cảng, hướng ra cửa biển Thuận An, thành phố Huế. Trên boong tàu, lực lượng Bộ đội Biên phòng cùng đại diện các đơn vị liên ngành bắt đầu đợt cao điểm kiểm tra, kiểm soát hoạt động khai thác thủy sản trên vùng biển thành phố Huế.
Không chỉ thực hiện nhiệm vụ bảo đảm quốc phòng, an ninh trên biển, mỗi chuyến tuần tra còn là dịp để lực lượng chức năng trực tiếp nhắc nhở ngư dân chấp hành nghiêm các quy định về chống khai thác IUU; kiểm tra giấy tờ, thiết bị giám sát hành trình, điều kiện hoạt động của tàu cá và kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm. Sự đồng hành thường xuyên của lực lượng chức năng đã tạo thêm niềm tin cho bà con ngư dân mỗi khi vươn khơi bám biển.
Ngư dân Trần Văn Cường, phường Thuận An, thành phố Huế chia sẻ: "Chúng tôi rất vinh dự được sự quan tâm, chỉ đạo của thành phố cũng như các cấp, các ngành. Bà con được tạo điều kiện vươn khơi, bám biển, không chỉ đánh bắt hiệu quả mà còn chấp hành nghiêm các quy định về khai thác IUU, tuyệt đối không vượt ranh giới vùng biển Việt Nam".
Không chỉ tăng cường tuần tra trên biển, ngay tại cửa biển Thuận An, công tác kiểm soát tàu cá được thực hiện chặt chẽ mỗi ngày. Mọi phương tiện trước khi xuất, nhập bến đều được kiểm tra đầy đủ hồ sơ, giấy phép khai thác, thiết bị giám sát hành trình và các điều kiện theo quy định. Đặc biệt, các trường hợp tàu cá “3 không” gồm không đăng ký, không đăng kiểm, không có giấy phép khai thác, hoặc tàu không đủ điều kiện hoạt động đều bị kiên quyết ngăn chặn, không để ra khơi.
Đại úy Nguyễn Văn Nhân, Trạm trưởng Trạm Kiểm soát Biên phòng cửa khẩu Thuận An cho biết: "Thời gian qua, Trạm Kiểm soát Biên phòng thực hiện kế hoạch của cấp trên, đồng thời phối hợp với các lực lượng chức năng triển khai đồng bộ các biện pháp tuyên truyền, kiểm tra, ngăn chặn và xử lý các trường hợp tàu cá “3 không”, tàu không đủ điều kiện hoạt động trên biển nhằm phòng, chống khai thác IUU".
Từ việc kiểm soát chặt ngay tại bến đến tăng cường tuần tra trên biển, các lực lượng chức năng đang hình thành chuỗi giám sát liên tục, hạn chế tối đa nguy cơ tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài hoặc vi phạm các quy định về khai thác thủy sản. Theo Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng thành phố Huế, đợt cao điểm lần này được triển khai với mục tiêu vừa bảo đảm quốc phòng, an ninh trên biển, vừa siết chặt công tác phòng, chống khai thác IUU, góp phần thực hiện cam kết của Việt Nam trong việc xây dựng nghề cá có trách nhiệm và bền vững.
Thượng tá Trần Minh Toàn, Phó Chỉ huy trưởng, Tham mưu trưởng Bộ đội Biên phòng thành phố Huế chia sẻ: "Thực hiện kế hoạch của UBND thành phố Huế, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng đã chủ trì, phối hợp với các sở, ngành liên quan tổ chức tuần tra, kiểm tra, kiểm soát, nắm tình hình trên biển gắn với đấu tranh chống khai thác IUU. Qua đó kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm của chủ phương tiện và tàu cá, góp phần cùng cả nước sớm gỡ cảnh báo thẻ vàng của Ủy ban châu Âu".
Từ những đợt tuần tra trên biển đến sự kiểm soát nghiêm ngặt tại cửa biển, từ công tác tuyên truyền đến xử lý kiên quyết các trường hợp vi phạm, lực lượng Bộ đội Biên phòng thành phố Huế đang từng bước xây dựng “lá chắn” vững chắc trong phòng, chống khai thác IUU. Khi mỗi chuyến tàu ra khơi đều tuân thủ đúng quy định, mỗi ngư dân đều nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, đó cũng là nền tảng để nghề cá phát triển bền vững, góp phần cùng cả nước sớm gỡ bỏ cảnh báo “thẻ vàng” IUU và giữ gìn hình ảnh của thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Ngư dân cần nhớ
Một trong những yêu cầu quan trọng để sớm gỡ bỏ cảnh báo “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu là kiểm soát chặt chẽ sản lượng thủy sản từ khai thác đến khi đưa lên bờ. Vì vậy, việc tàu cá cập đúng cảng chỉ định và thực hiện đầy đủ thủ tục bốc dỡ, xác nhận nguồn gốc thủy sản không chỉ là quy định bắt buộc mà còn góp phần nâng cao tính nh bạch của nghề cá Việt Nam.
Theo quy định, tàu cá có chiều dài từ 15 mét trở lên hoạt động vùng khơi phải cập các cảng cá được chỉ định để bốc dỡ thủy sản. Tại đây, lực lượng chức năng sẽ kiểm tra sản lượng khai thác, đối chiếu nhật ký khai thác và thực hiện xác nhận nguồn gốc theo quy định. Việc không cập cảng chỉ định có thể bị xử phạt vi phạm hành chính và ảnh hưởng đến công tác chống khai thác IUU.
Để chấp hành đúng quy định, bà con ngư dân cần lưu ý:
- Thứ nhất, trước khi tàu cập bến, cần thông báo trước cho Ban Quản lý cảng cá theo quy định để được hướng dẫn và bố trí kiểm tra, giám sát.
- Thứ hai, thực hiện đầy đủ việc khai báo sản lượng, nộp nhật ký khai thác và phối hợp với lực lượng chức năng trong quá trình xác nhận nguồn gốc thủy sản.
- Thứ ba, chỉ bốc dỡ thủy sản tại các cảng cá được chỉ định đối với tàu khai thác vùng khơi; tuyệt đối không tự ý bốc dỡ tại các bến cá, cầu cảng hoặc địa điểm không được phép. Thực hiện nghiêm các quy định này là góp phần xây dựng nghề cá nh bạch, có trách nhiệm và cùng cả nước sớm gỡ bỏ "thẻ vàng" IUU.