Tuy nhiên thực tế, nhiều bác tài vẫn có phần chủ quan hoặc thiếu kinh nghiệm trong quá trình di chuyển, dẫn đến những nhiều sự cố đáng tiếc.
Những pha vượt ẩu khiến tài xế “thót tim” trên cao tốc
Thường xuyên lưu thông trên các tuyến cao tốc ền Tây Nam bộ như TP.HCM – Trung Lương, Trung Lương – Mỹ Thuận, anh Hồ, một tài xế lâu năm không ít lần gặp phải trường hợp phương tiện chung tuyến vượt ẩu, không xi-nhan, chưa đảm bảo khoảng cách an toàn, anh Hồ chia sẻ thêm:
"Có nhiều tài xế vượt hơi ẩu, nhiều người không xi-nhan, dễ xảy ra tai nạn lắm. Chiếc xe phía trong chạy 60 -70km/h, có một chiếc xe phía sau chạy sát nó, bắt đầu chiếc xe phía sau vượt qua làn của ̀nh, làm ̀nh hết hồn liền, ̀nh phải rà thắng lại."
Tương tự, với anh Mạnh, bác tài nhiều năm kinh nghiệm, thường chạy các tuyến cao tốc phía Bắc ngao ngán khi nhắc về các tình huống ̀nh từng kinh qua khi chạy trên cao tốc. Đặc biệt là hành vi vượt ẩu, tạt đầu, lắm phen suýt xảy ra sự cố, bác tài Mạnh chia sẻ:
"Có bác tài đang chạy nhưng chuyển từ làn trong sang làn ngoài rất nhanh, cực kỳ nguy hiểm. Mình chạy xe con, gặp nhiều trường hợp như vậy. Rất nhiều trường hợp, các bác tài vừa bật xi-nhan rồi chuyển làn sang luôn hoặc một tay vừa nghe điện thoại, một tay vừa chuyển làn, cực kỳ nguy hiểm. Mình gặp rất nhiều trường hợp như vậy và đa số là các bác tài xe tải. Có những lúc phanh đến nỗi dúi dụi."
Đó chỉ là hai trong số rất nhiều bác tài đã trải qua tình huống gặp phương tiện vượt xe thiếu an toàn trên cao tốc. Với những bác tài lâu năm, chắc tay, vững tâm lý, xử lý vấn đề có thể trong tích tắc nhưng với những tài mới, việc gặp phải các tình huống tương tự rất dễ dẫn đến những sự việc không hay. Chưa kể tình hình ngoại cảnh không lý tưởng như đường tối hay mưa to gió lớn. Thực tế các hành vi sau được nhận định là vượt xe thiếu an toàn:
Vượt chồng vượt: Cố tình vượt khi xe phía trước cũng đang thực hiện thao tác vượt xe khác.
Vượt nhiều xe cùng lúc: Ép ga để vượt qua một đoàn xe dài thay vì xử lý từng chiếc một.
Tạt đầu xe khác: Nhập lại làn cũ quá nhanh ngay sau khi vừa chớm vượt qua đầu xe phía sau.
Không bật xi-nhan: Chuyển làn đột ngột không báo trước khiến các xe đi sau không kịp xử lý.
Vượt trong điểm mù: Thực hiện thao tác vượt tại các góc khuất mà tài xế xe phía trước không thể quan sát qua gương.
Bám đuôi quá sát: Gí sát đuôi xe trước rồi đột ngột đánh lái chuyển làn để vượt.
Bỏ qua biển báo: Cố tình vượt tại các đoạn đường có biển cấm vượt hoặc vạch kẻ đường liền nét
Vượt xe an toàn: Kiến thức quan trọng cần trang bị
Khẳng định vượt ẩu, vượt xe thiếu an toàn trên cao tốc là một hành vi vô cùng nguy hiểm, bằng chứng mới nhất là vụ va chạm liên hoàn xảy ra trên cao tốc Hà Nội - Hải Phòng làm 03 phương tiện hư hỏng, nguyên nhân được xác định là do tài xế vi phạm quy tắc khi chuyển làn đường, không quan sát, không bảo đảm khoảng cách an toàn với xe phía trước và phía sau. Liên quan đến hành vi vượt xe sai quy định trên cao tốc, Luật sư Nguyễn Văn Hậu - Chủ tịch trung tâm trọng tài thương mại Luật gia Việt Nam chia sẻ về mức phạt như sau:
"Theo Nghị định 168, người điều khiển xe ô tô thực hiện hành vi vượt xe trong những trường hợp không được vượt sẽ phạt tiền từ 4 triệu đồng cho đến 6 triệu đồng. Ngoài việc phạt tiền, người vi phạm còn trừ 2 điểm trên giấy phép lái xe. Bên cạnh đó, nếu hành vi vượt xe không đúng quy định dẫn đến tai nạn giao thông, mức phạt này sẽ tăng rất cao, gây ra tai nạn giao thông sẽ phạt từ 20 triệu đồng cho đến 22 triệu đồng. Và hình phạt bổ sung đi kèm là trừ 10 điểm trên giấy phép lái xe."
Việt Nam đang từng bước hoàn thiện hệ thống đường bộ cao tốc, tăng liên kết vùng, phát triển kinh tế xã hội. Việc di chuyển giữa các địa phương giờ đây đã rất nhanh chóng, tiện lợi. Tuy nhiên một vài nút thắt vẫn chưa thể gỡ trong hành trình “gần nhau hơn” giữa các địa phương, đó là những lỗi giao thông không đáng xảy ra. Mong rằng người tham giao giao thông sẽ ý thức hơn trong quá trình điều khiển phương tiện, đặt sự an toàn làm ưu tiên hàng đầu trong chuỗi ngày di chuyển của ̀nh.
Nguy hiểm từ hành vi vượt ẩu, vượt xe sai quy định trên cao tốc là điều rất rõ. Bỏ qua yếu tố ý thức cá nhân, với người tham gia giao thông chưa nhiều kinh nghiệm, cần trang bị cho bản thân kiến thức gì khi vượt xe trên cao tốc. Anh Vũ Văn Thắng, một thầy dạy lái ô tô tại TP Hà Nội có những chia sẻ liên quan:
"Đầu tiên để vượt xe an toàn, chúng ta muốn chuyển sang bên làn nào thì chúng ta sẽ quan sát gương bên làn đó. Nếu mà chúng ta thấy có khoảng trống để có thể chuyển làn được thì chúng ta phải bật tín hiệu chuyển làn. Và chúng ta lại quay lại quan sát gương một lần nữa. Quan sát gương và đầu xe. Chúng ta chỉ nhìn gương trong vòng 1 đến 2 giây thôi. Đó gọi là liếc gương, sau đó chúng ta lại phải quay về phía đầu xe. Khi mà chúng ta nhìn như vậy, gương và đầu xe thấy đảm bảo khoảng trống an toàn, chúng ta sẽ tăng tốc lên. Tăng tốc lên để tạo khoảng trống với xe phía sau nếu có, khoảng trống rộng ra.
Thứ hai, chúng ta sẽ chuyển sang làn chúng ta mong muốn nhanh hơn, dứt khoát hơn. Chúng ta không được sang làn quá lâu, trong khoảng thời gian lâu thì xe của mình sẽ đi giữa 2 làn một thời gian lâu. Nó gây nguy hiểm cho những xe phía sau, hoặc là những xe làn bên cạnh. Và lưu ý quan trọng nhất là đi trên cao tốc, mọi người nên lưu ý phải đi ở trong làn 1 làn duy nhất thôi."