ĐANG TẢI DỮ LIỆU...

Xuất khẩu lao động trong 'bão' dịch COVID-19: Khó lại càng khó 

Kim Loan - Mỹ Phụng - Hồng Châu
Nhiều địa phương, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất khẩu lao động trong khu vực ĐBSCL nói riêng và cả nước nói chung đang phải đối mặt với nhiều khó khăn và nguy cơ không đạt chỉ tiêu đề ra.

Nghe nội dung chi tiết tại đây:

Ảnh minh họa
Ảnh minh họa

Thị trường xuất khẩu lao động sụt giảm rõ rệt

Vào thời điểm dịch Covid-19 được cơ bản khống chế tại Việt Nam thì ngành Lao động, Thương binh và Xã hội đã đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến xuất khẩu lao động để đạt mục tiêu đưa 130 nghìn lao động đi làm việc ở nước ngoài trong năm 2020. Tuy nhiên không lâu sau đó dịch bệnh Covid-19 bùng phát trở lại ở nước ta, đồng thời cũng diễn biến phức tạp trên phạm vi toàn cầu đã ảnh hưởng lớn đến công tác xuất khẩu lao động. Nhiều địa phương, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất khẩu lao động trong khu vực ĐBSCL nói riêng và cả nước nói chung đang phải đối mặt với nhiều khó khăn và nguy cơ không đạt chỉ tiêu đề ra. Đi đôi với việc thực hiện chỉ tiêu thì quan trọng vẫn phải bảo đảm an toàn cho người lao động. Như vậy “Xuất khẩu lao động: Khó lại càng khó”.

Trong kết luận số 77 ngày 5/6/2020 về chủ trương khắc phục tác động của đại dịch COVID-19, Bộ Chính trị đã yêu cầu các cấp ngành và địa phương thực hiện có hiệu quả chính sách hỗ trợ an sinh xã hội, giải quyết việc làm để người lao động sớm quay trở lại thị trường, trong đó có thị trường xuất khẩu lao động. Hằng năm, cứ vào thời điểm này, việc tuyển dụng và xuất cảnh lao động sang các thị trường Châu Á rất sôi động. Nhưng từ sau tết Nguyên Đán đến nay các đơn hàng đều sụt giảm rõ rệt.

Đơn cử như TP Cần Thơ, tình hình xuất khẩu lao động trong những năm gần đây có nhiều khởi sắc, số lượng lao động tham gia đi xuất khẩu của năm sau cao hơn năm trước. Trong năm 2019, người lao động TP đi xuất khẩu là 286 người, tăng 12,16% so với năm 2018. Tuy nhiên, từ đầu năm đến nay do ảnh hưởng của dịch COVID-19, kinh tế các nước suy giảm mạnh nên nhiều công ty, doanh nghiệp phải đóng cửa hoặc cắt giảm lao động. Bên cạnh đó, việc hạn chế đi lại của các nước để ngăn ngừa sự lây lan dịch bệnh đã kéo theo lao động đã được lựa chọn vào đầu các kỳ phỏng vấn không thể xuất cảnh. Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2020, XKLĐ TP Cần Thơ đã sụt giảm 30,47% so với cùng kỳ năm trước. Hiện tại, có rất nhiều lao động đã trúng tuyển nhưng vẫn chưa được xuất cảnh.

Bà Nguyễn Thị Bích Vân – PGĐ trung tâm dịch vụ việc làm TP Cần Thơ cho biết giải pháp của TP để giúp những người đang chờ xuất khẩu lao động trong thời gian nhà nước đẩy mạnh công tác kiểm soát dịch COVID-19: "Hiện nay, tình hình dịch bệnh vẫn còn diễn biến phức tạp trên thế giới. Nhiều lao động đã trúng tuyển vẫn chưa thể xuất cảnh. Trong thời gian chờ đợi, những lao động này có thể tiếp tục trau dồi thêm ngoại ngữ, tìm hiểu văn hóa của đất nước mà mình sẽ đến làm việc, ngoài ra các bạn sẽ được tư vấn, giới thiệu việc làm trong nước nếu có nhu cầu. Bên cạnh đó, công tác phòng chống dịch COVID – 19 của Việt Nam được thế giới đánh giá rất cao; Sau khi dịch bênh được khống chế thì nhu cầu sử dụng nhân lực nước ngoài của các nước phát triển trên thế giới là rất lớn. Do đó, để đáp ứng nhu cầu về nhân lực thì chúng ta phải chuẩn bị tốt công tác tạo nguồn từ thời điểm này".

Ảnh minh họa
Ảnh minh họa

Còn tại tỉnh Hậu Giang, từ năm 2019 đến nay, trung tâm xúc tiến việc làm đã tổ chức 22 cuộc giao dịch việc làm trên địa bàn các huyện, thị xã, thành phố. Qua đó có 156 lao động đăng ký việc làm. Trung tâm phối hợp với trường Cao đẳng tư vấn hướng nghiệp và triển khai chính sách hỗ trợ người lao động Hậu Giang đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng cho học sinh khối 12. Mặc dù vậy nhưng dịch bệnh Covid-19 kéo dài, 2 thị trường tiếp nhận người lao động lớn nhất của Hậu Giang là Đài Loan và Nhật Bản đều đóng cửa chưa cho phép nhập cảnh lại, nên đến thời điểm này số lao động đã xuất cảnh chỉ đạt 8/100 lao động so với chỉ tiêu đề ra. Khi dịch bệnh bùng phát, Hậu Giang đã kịp thời có những giải pháp để đảm bảo sinh kế cho lao động thạo nghề chờ xuất cảnh.

Ông Nguyễn Ngọc Phước - GĐ trung tâm xúc tiến việc làm tỉnh Hậu Giang cho biết: "Trong tình hình hiện nay thì chúng tôi cũng đang phối hợp với các doanh nghiệp tạo mọi điều kiện thuận lợi cho các người lao động. Đối với lao động đã hoàn thành hồ sơ, khóa học thì chúng tôi sẽ tạo điều kiện thuận lợi để các lao động có công việc tạm thời trong thời gian này, có những chi phí trang trải cho cuộc sống. Đồng thời, các chi phí về tiền ở ký túc xá, chi phí học tập phát sinh thì chúng tôi cũng thống nhất với nhau không tăng trong thời gian dịch bệnh này nữa. Còn đối với lao động mới thì chúng tôi sẽ chậm thu, hoặc là giảm các chi phí bớt cho lao động trong mùa Covid này. Đối với các đối tượng chưa hoàn chỉnh hồ sơ, vẫn còn đang học tập thì bên các nhà tuyển dụng Nhật bản vẫn tiến hành phỏng vấn, làm các thủ tục cơ bản cho người lao động".

Theo báo cáo của Cục Quản lý lao động ngoài nước. Trong quý II/ 2020 chưa có lao động nào của Việt Nam được xuất cảnh. Các thị trường của Việt Nam hiện cũng chưa mở cửa tiếp nhận trở lại. Chưa biết khi nào thị trường lao động có thể kết nối lại do phụ thuộc vào tình hình khống chế dịch của các nước tiếp nhận.

Khắc phục tác động của đại dịch COVID-19

Khó khăn chung là vậy, tuy nhiên ở một số tỉnh trong khu vực ĐBSCL cũng luôn xác định xuất khẩu lao động là một trong những giải pháp quan trọng, nhằm giải quyết việc làm, tạo thu nhập ổn định, nâng cao đời sống, rèn luyện ý thức tổ chức, kỷ luật cho người lao động, góp phần phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương.

Dẫu tình hình dịch bệnh COVID-19 trên thế giới còn cam go nhưng nhiều địa phương tại ĐBSCL đang làm tốt công tác đào tạo nghề cho lao động để chờ đợt xuất cảnh. Đơn cử như tỉnh An Giang đang hỗ trợ người lao động chi phí ban đầu gồm: Đào tạo nghề, ngoại ngữ, bồi dưỡng kiến thức cần thiết, tiền ăn...

Đặc biệt là chính sách hỗ trợ vay vốn tín chấp được nâng từ 50 triệu lên 80 triệu đồng /01 lao động. Người lao động được hỗ trợ thêm một phần chi phí, giảm bớt áp lực về kinh tế, có điều kiện tiếp cận trình độ sản xuất tiên tiến hơn.

Ảnh minh họa - Thanh Niên
Thị trường xuất khẩu lao động đang gặp nhiều khó khăn - Ảnh minh họa

Ông Lê Văn Phước – Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang khẳng định: "Tỉnh An Giang rất quan tâm đến công tác việc làm, đặc biệt là công tác xuất khẩu lao động. Giai đoạn 2016-2020, công tác xuất khẩu lao động của tỉnh cũng đã có nhiều chuyển biến, đã có bước tăng trưởng khá ổn định, và vững chắc. Sau 5 năm thực hiện thì chúng tôi đã đưa đi xuất khẩu trên 1800 người, đặc biệt là đưa đi xuất khẩu lao động tại các thị trường có thu nhập cao như Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan.

Có thể nói xuất khẩu lao động là một giải pháp tích cực trong mục tiêu quốc gia ở vấn đề giải quyết việc làm, nâng cao thu nhập, giảm nghèo bền vững. Đồng thời, đây cũng là nguồn lao động có tay nghề, trình độ, ý thức kỷ luật nên đây cũng chính là nguồn nhân lực thay đổi đời sống của gia đình, đồng thời cũng góp phần vào sự phát triển kinh tế xã hội của tỉnh".

Trong khi chờ đợi các nước đối tác và cả trong nước khống chế dịch Covid-19 cơ bản an toàn thì các địa phương ĐBSCL cũng đang tập trung đào tạo cho người lao động về trình độ tay nghề, ngoại ngữ. Khi đủ điều kiện thì có thể cung ứng cho những thị trường có yêu cầu cao. Và không để bị động, ngành LĐTB&XH cũng đang khảo sát, nắm danh sách những lao động đang chờ xuất cảnh, phải vay vốn ngân hàng để có chính sách hỗ trợ kịp thời.

Những năm qua, nhiều địa phương cả nước nói chung và ĐBSCL nói riêng đều xác định xuất khẩu lao động là con đường giải quyết việc làm hiệu quả, nên rất chú trọng công tác này. Nhưng với tình hình dịch bệnh Covid-19 đang diễn biến phức tạp như hiện nay, cả nguồn cung và nguồn cầu lao động nước ngoài đều trong trạng thái mơ hồ về thời gian kết nối trở lại. Tuy nhiên, để có thể nhanh chóng vực dậy thị trường xuất khẩu lao động ngay sau khi dịch bệnh được kiểm soát tốt thì các địa phương cần có sự chuẩn bị sẵn sàng ngay từ bây giờ. “Xuất khẩu lao động: trong cái khó, ló cái hay”.

Hiện nay, tình hình dịch COVID-19 tại Việt Nam cũng như ở nhiều nước trên thế giới vẫn diễn biến phức tạp, khó lường. Hậu quả mà dịch bệnh gây ra đã và đang tác động lên mọi mặt của đời sống, xã hội, ảnh hưởng trực tiếp đến hàng tỷ người trên thế giới. Và những khó khăn đó cũng không phải là ngoại lệ đối với lĩnh vực xuất khẩu lao động của Việt Nam.

Ảnh minh họa
Ảnh minh họa

Theo thông tin từ Cục Quản lý lao động ngoài nước, thuộc Bộ Lao động Thương binh và Xã hội, trong quý I/2020, nước ta có hơn 32.000 lao động đi làm việc ở nước ngoài. Tuy nhiên, từ tháng 4 tới nay, hầu như không có lao động nào của Việt Nam được xuất cảnh. Nguyên nhân là do nhiều đường bay quốc tế phải tạm ngừng hoạt động, đồng thời, các thị trường tiếp nhận lao động Việt Nam hiện cũng chưa mở cửa trở lại do dịch bệnh vẫn diễn biến phức tạp.

Tình trạng xuất khẩu lao động bị đình trệ kéo dài đã và đang khiến nhiều doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này rơi vào cảnh lao đao. Trong khi đó, bản thân người lao động đang chờ xuất cảnh cũng đứng ngồi không yên. Bởi, để có chi phí tham gia xuất khẩu lao động, nhiều người đã phải vay mượn số tiền lớn. Và khi mà thời điểm xuất cảnh càng bị lùi lại quá lâu, thì đồng nghĩa với việc, họ càng chưa thể đi lao động để có tiền gửi về cho gia đình trả nợ.

Có lẽ chưa khi nào, các doanh nghiệp và người lao động chuẩn bị xuất cảnh phải rơi vào tình thế khó khăn như hiện nay. Tuy nhiên, việc tạm dừng là cần thiết, nhằm bảo đảm an toàn cho người lao động trước nguy cơ lây nhiễm COVIDD-19. Bởi, hoạt động của doanh nghiệp dù khó khăn vẫn có thể phục hồi, người lao động mất đi thu nhập cũng có thể kiếm lại được. Tuy nhiên, nếu chủ quan để virus SAR-Cov-2 xâm nhập, lây lan rộng, chúng ta có thể phải trả giá bằng sức khỏe, tính mạng của nhiều người.

Và có thể nói, tình cảnh ngặt nghèo hiện nay cũng là cơ hội để các doanh nghiệp và người xuất khẩu lao động tự làm mới mình. Trong cái khó ló cái hay. Theo đó, các doanh nghiệp xuất khẩu lao động cần tăng cường chất lượng đào tạo, đẩy mạnh tìm kiếm thêm đối tác, mở rộng và thâm nhập vào những thị trường khắt khe hơn, từng bước nâng cao thu nhập cho lực lượng đi làm việc ở nước ngoài.

Còn đối với người lao động, cần tiếp tục học tập, trau dồi chuyên môn, ngoại ngữ và kỹ năng ứng xử, để có thể tham gia ngay vào thị trường lao động quốc tế khi dịch bệnh được đẩy lùi. Có như vậy, thị trường xuất khẩu lao động sẽ sớm phục hồi và sôi động như xưa.

 

Bình luận

Thời tiết các vùng

Đi lại

Luật giao thông

Giải trí

Kinh doanh

Diễn đàn