ĐANG TẢI DỮ LIỆU...

Việt Nam không mua vaccine ‘cận date’, vaccine được gia hạn vẫn an toàn 

Chu Đức
Liên quan 2 lô vaccine COVID-19 của hãng Pfizer được gia hạn thêm 3 tháng, dư luận đang đặt câu hỏi về việc vì sao có sự chậm trễ trong việc công bố thông tin, liệu Việt Nam có mua phải lô vaccine “cận date”, có đảm bảo an toàn?

Phóng viên VOVGT có cuộc trao đổi với Tiến sĩ Phạm Quang Thái, Trưởng văn phòng tiêm chủng miền Bắc, Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương.

PV: Ông cho biết, việc gia hạn vaccine phòng COVID-19 từ 6 tháng lên 9 tháng có phải một điều bất thường?

Tiến sĩ Phạm Quang Thái: Đây là thông lệ quốc tế, các quốc gia đều làm vậy, không riêng gì tình huống này và không chỉ riêng các lô vaccine này.

Tại thời điểm vaccine này mới được sản xuất, chưa có đủ cơ sở khoa học về độ bền, người ta phải dựa vào đánh giá trước đây, tức là đến 6 tháng vẫn còn tốt nguyên, cả về cảm quan lẫn giá trị sinh miễn dịch. Tại thời điểm đó, hầu hết các vaccine đều đóng hạn 6 tháng. 

Nhưng theo thời gian, ngoài lô xuất đi, người ta vẫn giữ lại một phần để tiếp tục đánh giá độ bền của vaccine. Qua ngưỡng 9 tháng, vaccine được bảo quản ở điều kiện tiêu chuẩn, chất lượng còn nguyên, không giảm hiệu lực theo thời gian. Tất cả điều này dẫn tới việc hãng sản xuất đã đề xuất lên Cơ quan quản lý dược Hoa Kỳ (FDA) để xin phép, đề xuất gia hạn. Ngày 24/8/2021, FDA đã đồng ý tất cả lô vaccine của Pfizer đều được gia hạn từ 6 tháng đến 9 tháng.

PV: Vì sao có sự chậm trễ công bố thông tin gia hạn? Liệu Việt Nam có mua phải vaccine “cận date”?

Tiến sĩ Phạm Quang Thái: Khi vaccine về đến Việt Nam, vị thế của nó không phải là hạn sử dụng đến ngày 30/11/2021, mà khi thảo luận, đàm phán, nó đã được coi là lô vaccine date 28/2/2022. Tuy nhiên, các văn bản về mặt pháp lý, hãng phải trình Cục quản lý Dược của Việt Nam, thông tin các nơi, chờ sự phê duyệt, thì văn bản chấp thuận của phía Việt Nam ra hơi muộn so với đề nghị. Việt Nam cũng cần hồ sơ đầy đủ từ phía nhà sản xuất, từ các tổ chức quốc tế trước khi đưa ra các kết luận này.

Như vậy, khi vaccine về, vẫn tiêm bình thường cho đến ngày 30/11/2021. Có thêm sự đồng thuận từ Bộ Y tế Việt Nam, vaccine này tiếp tục được sử dụng đến 28/2/2022 mà không phải băn khoăn gì về mặt chất lượng.

Ở đây, không có chuyện đem trẻ em ra chịu một sản phẩm không an toàn. Chúng ta thấy rằng, sản phẩm này hoàn toàn an toàn đúng theo các thông số nhà sản xuất đã công bố cho Việt Nam.

Thực ra, tuổi của vaccine rất ngắn, chỉ 6 tháng. Khi sản xuất xong, các nhà sản xuất phải kiểm định tại quốc gia đó, sau đó là lưu kho, phân phối. Rất nhiều quy trình khiến vaccine về Việt Nam ngắn lại là không thể tránh khỏi. Chưa kể bản thân các quốc gia này cũng có sự dữ trữ.

Trong bối cảnh, họ chưa dùng hết, toàn cầu khan hiếm vaccine thì việc tiếp tục sử dụng những lô vaccine còn tốt nguyên thì không có gì bất thường.

Tổ chức Y tế Thế giới cũng khuyến cáo rằng, chúng ta phải tận dụng đến những liều tiêm cuối cùng, cho dù sát hạn để đảm bảo nhiều đối tượng nhất được bao phủ vaccine.

TS. Phạm Quang Thái - Trưởng văn phòng tiêm chủng miền Bắc, Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương giải thích rõ hơn về vấn đề gia hạn sử dụng vaccine Pfizer từ 6 tháng lên 9 tháng

PV: Việc gia hạn theo đề nghị của nhà sản xuất phải kèm điều kiện bảo quản nghiêm ngặt, chúng ta có đáp ứng được điều kiện này? Việt Nam đã bao giờ phải hủy vaccine?

Tiến sĩ Phạm Quang Thái: Những sản phẩm từ lúc ra khỏi kho nhà máy đến kho của Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương đều được bảo quản ở điều kiện tiêu chuẩn từ -60 độ đến -90 độ, tiếp tục được lưu trữ ở các tủ âm sâu ở điều kiện tiêu chuẩn.

Tại các cơ sở lớn như Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, Viện Pasteur Nha Trang, Viện Vệ sinh dịch tễ Tây Nguyên đã có một loạt tủ âm để giữ được hàng triệu liều vaccine Pfizer. Ngay dưới các viện lớn thì có hệ thống kho của các quân khu cũng được trang bị tủ âm sâu.

Gần đây nhất, các tỉnh cũng mới được trang bị tủ này để bảo quản vaccine trong điều kiện tiêu chuẩn. Đặc biệt, hãng sản xuất cũng chủ động sử dụng các phương tiện tiêu chuẩn để vận chuyển vaccine từ sân bay tới nơi bảo quản.

Nó đáp ứng hoàn toàn các tiêu chuẩn quốc tế, hoàn toàn được sử dụng đến 9 tháng, chưa kể trong tương lai nếu nghiên cứu tiếp, có thể sử dụng được lâu hơn nữa. 

Việt Nam chưa có bất cứ lô vaccine nào phải hủy vì hết hạn sử dụng. Tốc độ tiêm của chúng ta rất nhanh, có thời điểm lên 2 triệu liều/ngày. Chưa có đợt nào vaccine về nhiều đến mức phải dồn lại để tiêm và hết hạn.

Còn vấn đề hủy vaccine liên quan tới điều kiện bảo quản, thực tế đã có vài chục liều ở một trạm y tế đã phải hủy do hỏng tủ lạnh âm. Tỉ lệ hỏng tủ này khoảng 5%/năm, với số lượng hàng nghìn tủ ở Việt Nam thì có vài tủ bị hỏng là điều không tránh khỏi.

Tuy nhiên, ngay sau khi phát hiện, vài chục liều vaccine đó đã bị lập biên bản và tiêu hủy ngay, không có chuyện sử dụng vaccine vượt khỏi khoảng giới hạn nhiệt độ không được phép. 

PV: Hôm nay, Sở Y tế Hà Nội đã tạm dừng sử dụng 2 lô vaccine Pfizer được gia hạn và chờ khuyến cáo từ chuyên gia, ông có quan điểm gì về động thái này?

Tiến sĩ Phạm Quang Thái: Về mặt pháp lý, tất cả các lô vaccine này hoàn toàn hợp lệ để đưa vào sử dụng, đáp ứng các tiêu chuẩn về an toàn, các vấn đề bảo quản, đều đã được giải quyết xong.

Tuy nhiên, cũng có những mối quan ngại từ các vị phụ huynh dẫn đến tỉ lệ đăng ký ở các trường học tụt rất nhanh trong vài ngày gần đây.

Đây cũng có thể là nguyên nhân gây áp lực cho Sở Y tế và các cơ quan ở Hà Nội trả lời trước người dân về vaccine này. Tôi hy vọng, tới đây, khi báo đài, truyền thông giải thích cho người dân hiểu chất lượng của vaccine này, quan điểm người dân sẽ thay đổi và đồng thuận với việc tiêm chủng.

PV: Xin cám ơn ông.
 

vovgt COVID-19 vaccine

Bình luận

Đi lại

Thế giới

Kinh doanh

Nhật ký Đô thị

Diễn đàn