ĐANG TẢI DỮ LIỆU...

Vỉa hè đang thực sự nuôi ai (Kỳ 3): Chắc chắn biết, nếu họ muốn biết... 

PV
Trong 2 kỳ trước của loạt phóng sự “Vỉa hè đang thực sự nuôi ai”, Kênh VOV Giao thông phản ánh thực trạng vỉa hè đang được nhiều cơ quan quản lý, kiểm tra, nhưng nguồn thu về ngân sách nhà nước từ hoạt động này lại rất “nhỏ giọt”, chưa tương xứng với tiềm năng.

VIDEO: Chắc chắn biết, nếu họ muốn biết... (Ảnh: Một đoạn vỉa hè trên phố Hai Bà Trưng, nơi vừa được TP. Hà Nội chỉnh trang lại. Nhiều người dân tự đặt câu hỏi, liệu dưới sức nặng của những xe ô tô này, đá vỉa hè có đạt được chất lượng như mong muốn)

Phần chìm của “miếng bánh” vỉa hè kéo theo những khoản phí không chính thức theo những con đường khác nhau chảy vào túi của nhóm lợi ích riêng.

Vậy, vỉa hè đang thực sự nuôi ai?

Nghe nội dung chi tiết kỳ 3 tại đây:

VỈA HÈ ĐANG NUÔI NGƯỜI CHIẾM DỤNG?!

“Cái chi phí này tôi hoàn toàn có thể chấp nhận được. Chỉ đưa tay thôi, cho Công an phường”.

“Công an phường mới có quyền này thôi chứ làm gì có đội nào khác”.

“Công an trật tự, kinh tế phường, quận thì họ lờ đi”.

“Sinh ra công an, trật tự thì phải đi đuổi. Mình ăn bát cơm thì họ cũng ăn bát cháo”.

Đồng tình với ý kiến của các thính giả, chuyên gia kinh tế Nguyễn Minh Phong tin rằng, lực lượng kiểm tra cũng nằm trong nhóm đối tượng hưởng lợi ích từ vỉa hè:

“Tất cả khoản thu này, rõ ràng có người đi thu. Và chắc chắn công an phường địa phương biết nếu họ muốn biết. Chỉ là họ không muốn biết hoặc giả vờ không biết thôi”.

Kiến trúc sư Trần Huy Ánh cũng thẳng thắn trả lời cho câu hỏi này:

“Vỉa hè đang nuôi tất cả người chiếm dụng vỉa hè. Những người đó rất khôn ngoan, biết bỏ đồng tiền ra để ủng hộ hay nuôi dưỡng việc làm nào đó. Người trông xe vỉa hè hay dưới lòng đường họ cũng nhìn nhận và khai thác tài sản công một cách tinh vi và thông minh. Phần còn lại người thiệt thòi chính là cộng đồng xã hội”.

Chuyên gia giao thông Phan Lê Bình cho rằng, có một cách đơn giản để kiểm tra xem lợi ích vỉa hè nằm trong tay ai:“Tôi nghĩ rằng các đơn vị thanh tra, trật tự đô thị có thể kiểm tra chéo các địa bàn khác nhau. Từ đó sẽ hiểu vỉa hè đang được sử dụng không đúng mục đích như thế nào. Qua các cuộc kiểm tra đó sẽ hiểu được ai có quyền lợi mà thôi”.

Hình ảnh dễ dàng bắt gặp trên các tuyến phố ở Hà Nội. Vỉa hè ngoài dành cho người đi bộ còn là nơi mưu sinh của một bộ phận người dân
Hình ảnh dễ dàng bắt gặp trên các tuyến phố ở Hà Nội. Vỉa hè ngoài dành cho người đi bộ còn là nơi mưu sinh của một bộ phận người dân. (ảnh chụp ở phố Cao Bá Quát, quận Ba Đình, Hà Nội)

Trên thực tế, đã có nhiều chiến dịch “giành lại vỉa hè” của chính quyền các đô thị nhằm tách lợi ích kinh tế với các lợi ích khác, trong đó có ATGT và văn minh đô thị.

Tuy nhiên, hầu hết chỉ duy trì được một thời gian rồi thất bại. 

Vấn đề của Hà Nội, theo Kiến trúc sư Trần Huy Ánh, là loay hoay giữa việc tái tổ chức, minh bạch hóa sử dụng vỉa hè hay giữ nguyên trạng thái nhập nhằng, mỗi nơi một kiểu như hiện nay.

Ông Ánh lấy ví dụ ở Hoàn Kiếm, một quận có hoạt động kinh doanh hè phố sôi động bậc nhất Thủ đô: “Nhu cầu đỗ có 20 nghìn ô tô đăng ký ở Hoàn Kiếm và 200 nghìn xe máy. Các nhà quản lý đô thị cho rằng, cần 1 triệu m2, họ phải vật vã tìm những chỗ đỗ xe từ lòng đường đến vỉa hè mới đáp ứng được 14%. Còn 86% không chỗ đỗ, không thu được gì.

Chúng tôi chỉ tính, với ngần đó bãi đỗ xe với cách thu 25.000/giờ cho 1 vị trí thì mỗi năm, quận Hoàn Kiếm có thể thu được 3.000 - 5.000 tỷ, nửa tổng ngân sách tất cả ngành sản xuất kinh doanh. Nguồn lợi đó không quan trọng bằng việc hình thành một nền kinh tế cung cấp dịch vụ đỗ xe”.

Hoặc vỉa hè có thể bị chiếm dụng để làm nơi đỗ xe. Chiếc xe này án ngữ ngay mặt tiền của Nhà văn hóa phường Điện Biên (Ba Đình, Hà Nội)
Hoặc vỉa hè có thể bị chiếm dụng để làm nơi đỗ xe. Chiếc xe này án ngữ ngay mặt tiền của Nhà văn hóa phường Điện Biên (Ba Đình, Hà Nội)

Vì nhiều lý do, các bãi đỗ xe của Hà Nội vẫn đang nằm trên giấy. Mạng lưới các điểm đỗ xe được Hà Nội quy hoạch đến năm 2020 dự kiến chiếm gần 800 hecta, chiếm gần 3,2% đất xây dựng đô thị.

Nhưng đến nay, diện tích giao thông tĩnh thực tế mới chiếm 0,11%.

Vỉa hè thì oằn mình gánh một chức năng vốn dĩ không được thiết kế. Nó cũng đang là “mảnh đất tận thu” của nhiều nhóm lợi ích, không chỉ các đối tượng trông giữ xe.

Vỉa hè cũng có thể là nơi trông giữ xe ô tô, xe máy  bất kể ngày hay đêm
Vỉa hè cũng có thể là nơi trông giữ xe ô tô, xe máy bất kể ngày hay đêm (ảnh chụp phố Hai Bà Trưng)

THÁCH THỨC NĂNG LỰC QUẢN TRỊ ĐÔ THỊ

Cần nhớ, tổng thu từ hoạt động khai thác vỉa hè (mới tính việc trông giữ xe) của toàn thành phố Hà Nội như VOV Giao thông từng phân tích, không vượt quá 25,5 tỷ đồng/năm, con số này quá chênh lệch so với nhiều thống kê từng được công bố rằng, kinh tế hàng rong, vỉa hè ở Hà Nội và TP HCM có thể tạo 28% - 32% việc làm.

Hà Nội đang thu “tiền lẻ” từ vỉa hè, và phải trả rất nhiều “tiền chẵn” để chỉnh trang, lập lại trật tự chính vỉa hè.

Đề cập vấn đề có nên công khai, minh bạch hoạt động kinh doanh dịch vụ trên vỉa hè, ông Ngô Mạnh Tuấn, Phó giám đốc Sở GTVT Hà Nội cho biết, Sở cũng đã có ý kiến tham mưu UBND TP. Hà Nội về kiến nghị thí điểm tổ chức kinh doanh dịch vụ trên vỉa hè một số tuyến phố của quận Hoàn Kiếm. 

“Chúng tôi ủng hộ phải công khai, minh bạch việc này nhưng đề án của Quận phải rõ ràng mới triển khai được. Đề án chưa nghiên cứu, đi sâu vào từng vị trí, tuyến đường một, phải xem xét cụ thể. Chưa lấy ý kiến cộng đồng dân cư, sẽ rất khó trong quá trình triển khai và phát sinh vấn đề phải giải quyết sau này”, ông Tuấn cho biết.

Những vỉa hè như thế này liệu có còn chỗ dành cho người đi bộ
Những vỉa hè như thế này liệu có còn chỗ dành cho người đi bộ (ảnh chụp trên phố Triệu Quốc Đạt)

Giãn cách xã hội vô tình khoác lên đô thị một bộ mặt rất khác: Người đi xe đạp nhiều hơn, người đi bộ trên vỉa hè an toàn hơn.  Liệu khi các hoạt động kinh tế được khôi phục, vỉa hè còn giữ được vẻ đẹp này, với cách quản trị như hiện nay?

“Vỉa hè đang thực sự nuôi ai” hóa ra không chỉ là câu hỏi, mà còn là một bài toán thách thức năng lực quản trị của chính quyền đô thị.

Bình luận

Đi lại

Đô thị

Giải trí

Kinh doanh

Diễn đàn