ĐANG TẢI DỮ LIỆU...

Tiêu thụ xe điện tăng mạnh, canh cánh nỗi lo môi trường 

Hải Hà
Ắc quy hỏng vứt ra môi trường gây ô nhiễm môi trường đất, môi trường nước. Xe điện lợi thế về khí thải nhưng cũng có điểm yếu. Ắc quy xe điện mà thải ra môi trường sẽ gây hại...
Ảnh minh họa
Ảnh minh họa

Theo số liệu của Cục đăng kiểm Việt Nam, năm 2019, số lượng xe ô tô điện hóa, bao gồm xe hydbrid, pulg-in hydbrid và xe thuần điện ở Việt Nam chỉ có khoảng 140 xe, nhưng đến năm 2020, số lượng xe điện đã tăng lên 900 xe và hết quý I/2021, cả nước có thêm 600 xe. 

Tháng 8 năm 2020, Toyota đã đưa về Việt Nam những chiếc xe hybrid nhập khẩu từ Thái Lan.

Tiêu thụ xe điện tăng mạnh

Trong nước, Vinfast là doanh nghiệp đầu tiên sản xuất xe ô tô điện và đơn vị này cũng đã đưa vào vận hành tuyến xe bus chạy điện đầu tiên.    

Ông Nguyễn Việt Trí, cố vấn kỹ thuật của Toyota Giải phóng cho biết, đa phần các ô tô điện tại Việt Nam là xe hydbrid, một nửa sử dụng động cơ xăng, một nửa sử dụng động cơ điện tùy điều kiện. So với ô tô chạy động cơ xăng thông thường, những xe hybrid có nhiều ưu điểm không gây ồn, có lượng phát thải các khí độc hại như NOX, CO ra môi trường ít hơn.

"Xe hybdrid có về mặt truyền lực sử dụng động cơ điện nên về mặt môi trường, khả năng phát thải thấp hơn nhiều so với động cơ xăng. Ví dụ, lượng nhiên liệu tiêu hao của xe hybrid chỉ bằng một nửa hoặc hai phần ba đối với phương tiện động cơ xăng thông thường  nên lượng phát thải giảm hơn", ông Trí cho biết.

Theo số liệu của Cục quản lý thị trường trong nước (Bộ Công thương), hiện cả nước có khoảng trên dưới 3 triệu xe máy điện, xe đạp điện đang lưu thông.

Thế nhưng, số liệu của Cục đăng kiểm Việt Nam tính đến tháng 10 năm 2020, cả nước chỉ có 1,33 triệu xe máy điện được lắp ráp và nhập khẩu, 440 nghìn xe đạp điện được cấp chứng nhận đạt chuẩn, trong đó 5.500 chiếc xe điện nhập khẩu.     

Điều này đồng nghĩa một số lượng lớn xe máy điện, xe đạp điện được nhập khẩu bởi con đường tiểu ngạch hoặc được lắp ráp trong nước nhưng không được kiểm định nên không đảm bảo về chất lượng phương tiện, cũng như chất lượng pin.

TS Trần Văn Miều, phụ trách truyền thông Hội bảo vệ thiên nhiên và môi trường Việt Nam bày tỏ băn khoăn khi hàng tấn pin của các phương tiện xe điện được thải ra sau một thời gian sử dụng: "Thường ắc quy nhanh hỏng, nếu vứt ra môi trường gây ô nhiễm và rất lâu ngày không phân hủy được thì rõ ràng gây ô nhiễm môi trường đất, môi trường nước. Ắc quy đấy hiện nay mình cũng đang khó khăn trong giải quyết rác độc hại"   

Theo các chuyên gia môi trường, quá trình sản xuất pin và xử lý pin sau khi sử dụng đều có thể gây ảnh hưởng đến môi trường. Hơn nữa quá trình xử lý pin hiện nay là một lĩnh vực mới, đòi hỏi công nghệ hiện đại, chi phí tốn kèm nên mặc dù tại Việt Nam đang có một số dự án tái chế pin nhưng đến nay chưa có nhà máy nào đi vào hoạt động. 

TS Lê Quý Thủy, công tác tại Trung tâm Nghiên cứu khoa học bảo vệ môi trường GTVT (Viện khoa học và công nghệ GTVT) cho rằng, sử dụng các phương tiện chạy điện sẽ làm gia tăng nhu cầu sử dụng điện lưới tại Việt Nam và ảnh hưởng không nhỏ đến môi trường khi mà đa phần các nhà máy điện sử dụng điện than. Bởi vậy, Việt Nam cần cân đối giữa những ưu điểm và nhược điểm của loại hình phương tiện mới này.

"Chúng lợi thế về khí thải, những xe điện đấy cũng có yếu điểm. Xe chạy điện chạy ắc quy, ắc quy chạy bằng chì, Nếu mà thải ra môi trường gây hại ra môi trường. Chúng ta cân nhắn giữa lợi thế và yếu điểm", TS Lê Quý Thủy nói.

Doanh nghiệp có trách nhiệm thu hồi, tái chế pin thải loại

Ảnh minh họa
Ảnh minh họa Electrive

Trước vấn đề môi trường cấp bách mà Việt Nam đang phải đối mặt khi tốc độ tăng trưởng của phương tiện xe điện đang ở mức 2 con số, ông Nguyễn Văn Hội, Viện trưởng Viện nghiên cứu chiến lược, chính sách công thương cho rằng, cần sự vào cuộc đồng thời của các bộ ngành, cũng như các doanh nghiệp sản xuất. Ngoài xây dựng chiến lược phát triển các ngành hàng, trong đó có  mặt hàng xe đạp, xe máy, ô tô điện, cần bổ sung một số quy định, chính sách về xử lý, thu gom pin đã qua sử dụng.

Cũng theo ông Nguyễn Văn Hội: "Liên quan đến vấn đề môi trường thì cần có những chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư, thu gom, xử lý chất thải có liên quan đến pin. Thứ hai chắc chắn phải có những cơ chế, chính sách quy định về trách nhiệm của doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh nhập khẩu"

Ông Phạm Tuấn Anh, Phó Cục trưởng Cục công nghiệp, Bộ Công thương khẳng định, đối với lĩnh vực sản xuất xe ô tô điện, Bộ Công thương đã có những quy định chặt chẽ, yêu cầu các doanh nghiệp thực hiện nghiêm túc các quy định về môi trường. Trong quá trình doanh nghiệp sản xuất, Bộ Công thương phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài Nguyên và Môi trường, cũng như luôn cập nhật  tình hình từ các Sở Công thương các địa phương để nắm bắt tình trạng doanh nghiệp xử lý các sản phẩm thải bỏ để đưa ra những biện pháp giải quyết.

'Khi một doanh nghiệp không đáp ứng các tiêu chuẩn về môi trường hay không đáp ứng về thu hồi các sản phẩm tái chế, thải bỏ như pin xe điện, thì chắc chắn Bộ Công thương sẽ có những cơ chế để áp xuống các doanh nghiệp sản xuất", ông Phạm Tuấn Anh nói.

Song song với quản lý khâu sản xuất, TS Phan Lê Bình, Giảng viên trường Đại học Việt Nhật cho rằng: "Sở Công thương các thành phố cũng cần quản lý chặt chẽ khâu nhập khẩu và phân phối các mặt hàng xe đạp điện, xe máy điện có chất lượng không đảm bảo. Lực lượng quản lý thị trường quản lý chặt chẽ việc bán các sản phẩm này ra thị trường. Chúng ta có thể kiểm soát các cửa hàng bán các loại xe này, kiểm tra xuất xứ, chất lượng của các loại pin dùng trong các xe". 

Ông Nguyễn Việt Trí, cố vấn kỹ thuật của Toyota Giải phóng cho biết, hiện nay, Toyota Việt Nam có những quy trình, quy định cụ thể đối với việc thu hồi các pin hybrid bị hỏng hóc trong quá trình sử dụng, nhưng điều quan trọng là những người sử dụng cũng cần có trách nhiệm và thực hiện nghiêm túc các quy định này: "Các đại lý bao giờ cũng có vị trí lưu, quy trình lưu, quy trình xử lý rồi hợp đồng xử lý rác thải với các bên xử lý rác thải có khả năng xử lý Các pin hybrid hay các sản phẩm thải ra, nhưng về mặt tài sản vẫn thuộc chủ xe, chủ xe có thể yêu cầu đại lý của Toyota thu hồi và xử lý pin đó". 

----

Để tìm hiểu thêm, quý thính giả có thể lắng nghe trao đổi giữa phóng viên VOVGT với các vị khách mời trong Diễn đàn 91 với chủ đề: Phát triển xe điện, cần sẵn sàng lời giải cho "bài toán" môi trường, với sự tham gia của các vị khách mời TS Phạm Hoài Chung, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và phát triển GTVT, Bộ GTVT và TS Hoàng Dương Tùng, nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường, Bộ Tài nguyên và Môi trường.

Nội dung chi tiết cuộc thảo luận tại đây: 

Bình luận

Đi lại

Luật giao thông

Giải trí

Kinh doanh

Diễn đàn

Diễn đàn