ĐANG TẢI DỮ LIỆU...

Tại sao xu thế năng lượng xanh không thể cản trở đà tăng của giá dầu? 

Nguyễn Hoa
Bất chấp các xu hướng chuyển đổi sang sử dụng các loại năng lượng “sạch” trên thế giới, giá dầu thô vẫn liên tục lập đỉnh trong suốt 2 tuần qua. Trong tương lai, dầu vẫn sẽ là nguồn năng lượng chính cho thế giới.

Nhu cầu dầu có thể tăng vượt nguồn cung

Trong báo cáo “Net Zero by 2050” phát hành vào tháng 5, Cơ quan Năng lượng Quốc tế IEA kêu gọi ngừng đầu tư thêm vào các loại năng lượng hóa thạch như dầu. Theo đó, nhu cầu cho các sản phẩm về dầu sẽ giảm 76% xuống dưới 24 triệu thùng/ngày trong tương lai.

Tuy nhiên, kịch bản này rất khó xảy ra: Hầu hết các tổ chức dầu mỏ vẫn duy trì dự báo nhu cầu các sản phẩm từ dầu ở mức lớn hơn nhiều so với con số IEA đưa ra.

Cả Tổ chức Các nước Xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và Hãng tư vấn năng lượng Platts đều dự báo nhu cầu các sản phẩm dầu của thế giới sẽ tiếp tục gia tăng trong năm 2021 và duy trì ở mức 110 triệu thùng/ngày trong năm 2050.

Tuy nhiên, theo công ty nghiên cứu năng lượng Rystad Energy Ucube, các khoản đầu tư vào dầu thô trên thế giới đã giảm mạnh từ năm 2020.

Xu hướng này có thể sẽ tiếp tục trong các năm tiếp theo khi các tập đoàn năng lượng tại Mỹ và châu Âu chịu sức ép từ cổ đông để giảm bớt các khoản đầu tư vào các giếng dầu nhằm tăng chi trả cổ tức.

Theo ước tính của Rystad, đầu tư vào dầu đá phiến của Mỹ sẽ sụt giảm tương đối mạnh.

Theo ước tính của IEA hồi tháng 3, trong năm 2026, năng lực sản xuất dầu thô của 13 nước thành viên OPEC sẽ chỉ tăng thêm 1 triệu thùng/ngày so với 2020 trong khi nhu cầu có thể tăng đến 115 triệu thùng/ngày theo kịch bản của Platts.

Với cán cân cung-cầu đang ở mức khoảng 96.5 triệu thùng/ngày và công suất thừa của OPEC hiện tại dưới 6 triệu thùng/ngày, không khó để thấy rằng, việc thiếu hụt đầu tư vào ngành dầu khí có thể gây ra tình trạng nhu cầu tăng vượt nguồn cung trong vài năm nữa.

Khi đó, kịch bản giá dầu lên mức 100 USD/thùng sẽ thành hiện thực.

Các công ty dầu khí quốc gia sẽ không từ bỏ sản xuất dầu

Với nguồn thu ngân sách chủ yếu đến từ các giếng dầu, các nước Trung Đông, tiêu biểu là Saudi Arabia sẽ không dễ dàng đi theo con đường mà IEA đề ra.

Tính theo sản lượng, các công ty dầu khí quốc gia (National Oil Companies - NOCs) có tầm ảnh hưởng lên thị trường lớn hơn nhiều so với các công ty đại chúng. Họ không chịu nhiều áp lực từ các nhà hoạt động chống biến đổi khí hậu hay xu hướng đầu tư ESG (tiêu chuẩn môi trường, xã hội và quản trị).

Nếu các công ty đại chúng từ bỏ dần mảng sản xuất dầu, NOCs sẽ là lực lượng thay thế chính.

Đây là lý do tại sao thế giới không thể giải quyết vấn đề khí hậu bằng cách ép buộc các công ty dầu khí đại chúng “xanh hóa” danh mục sản phẩm. Miễn là nhu cầu cho dầu còn tồn tại, sẽ vẫn có bên cung cấp nó. Trong trường hợp các nhà hoạt động khí hậu chiến thắng tại phương Tây, giá dầu sẽ tăng mạnh.

Hạn chế của năng lượng xanh

Tuy nhiên vấn đề quan trọng nhất ngăn cản các năng lượng sạch, hay năng lượng tái tạo thay thế cho dầu thô chính là tính không ổn định của chúng: năng lượng mặt trời, năng lượng gió phụ thuộc rất nhiều vào thời tiết: mưa gió, tuyết, thời gian chiếu sáng trong ngày của mặt trời,.. tất cả đều khiến cho sản lượng điện từ các nguồn năng lượng tái tạo giảm mạnh.

Như vậy dù là mùa đông hay mùa hè, năng lực của các loại năng lượng này đều bị hạn chế. Trong khi đó, khả năng tích trữ năng lượng cũng rất thấp do giá thành sản xuất pin và chi phí lắp đặt các mạng lưới cũng khá cao.

Do đó, tỷ lệ sử dụng các năng lượng tái tạo càng cao, rủi ro mất điện càng tăng.

Bên cạnh đó, nghịch lý là việc phát triển sử dụng các loại hình năng lượng sạch lại tiêu tốn rất nhiều nguồn lực thế giới, đặc biệt trong việc khai thác mỏ.

Theo ước tính của báo Foreign Policy, để đạt được mục tiêu không tạo ra khí thải, cần đến 34 triệu tấn đồng, 40 triệu tấn chì, 50 triệu tấn kẽm, 162 triệu tấn nhôm, và ít nhất 4.8 tỉ tấn sắt.

Ngoài ra, sản xuất hệ thống pin sẽ cần đến 40 triệu tấn lithium – tức là sản lượng khai thác sẽ phải tăng 27 lần so với hiện nay. Việc này sẽ gây ra tình trạng ô nhiễm nước nặng nề, đồng thời việc khai thác, xây dựng hệ thống năng lượng mới cũng sẽ tiêu tốn lượng nhiên liệu khổng lồ.

Có thể thấy, mặc dù xu hướng chuyển đổi sang sử dụng năng lượng xanh đang gia tăng, tuy nhiên đây lại là thông tin tích cực đối với giá dầu. Do đó, giá dầu có thể sẽ tiếp tục tăng trong các năm tới.

 

Bình luận

Đi lại

Luật giao thông

Giải trí

Kinh doanh

Diễn đàn