ĐANG TẢI DỮ LIỆU...

Sự thay đổi trong cách chúc Tết xưa và nay ở miền Bắc  

Hải Hà
Tết là thời khắc khởi đầu của một năm mới, là thời điểm mọi người gửi đến nhau những lời chúc tốt đẹp, cầu mong cho một năm mới bình an. Phong tục chúc Tết của người Việt là một nét đẹp văn hóa, có giá trị tinh thần đối với đa số người dân.
Phong tục chúc Tết của người Việt là một nét đẹp văn hóa, có giá trị tinh thần đối với đa số người dân
Phong tục chúc Tết của người Việt là một nét đẹp văn hóa, có giá trị tinh thần đối với đa số người dân

Nghe nội dung chi tiết tại đây:

Người xưa có câu: “Mồng 1 Tết cha, mồng 2 Tết Mẹ, mồng 3 Tết thầy” để nói về lịch trình đi chúc Tết. Điều này có nghĩa, ngày đầu tiên của năm mới, mọi người thường hướng về tiên tổ nội tộc, thành kính dâng hương ban thờ tổ, chúc tết ông bà và họ hàng bên nội.

Đến ngày thứ hai, cả gia đình sẽ cùng nhau đến chúc tết bên nhà ngoại- tức bên mẹ cũng với những nghi thức như bên nhà nội trong không khí tươi vui, ấm áp của mùa xuân. Đối với những nàng dâu lấy chồng xa, đây là cơ hội để sum vầy, quây quần, hàn huyên với bố mẹ đẻ và anh em họ hàng sau thời gian dài không gặp.

Còn ngày mùng 3- “Tết thầy” là ngày mà mọi người dành thời gian để tri ân các thầy, cô những người đã gieo mầm tri thức và hạt giống tâm hồn. 

Đối với những gia đình Hà Nội gốc, phong tục này được trân trọng và gìn giữ qua nhiều thế hệ. Cô Quỳnh- một phụ nữ sinh ra và lớn lên ở phố cổ Hà Nội chia sẻ :

"Bố đẻ của cô, ông ý pha trà, thắp hương như bữa điểm tâm cho các cụ. Sau khi sắp nắp cho ban thờ, xuống thắp hương cho nhà vợ. Cô nghĩ rằng là cái đấy rất là chuẩn, truyền thống của người Việt Nam nói chung và Hà Nội nói riêng là ngày tết phải nhớ đến tổ tiên, ông bà cha mẹ, cô cũng học theo. Sau khi làm nghĩa vụ với gia đình chồng mình thì mình phải về với bố mẹ mình".

Theo phong tục xưa của nhiều địa phương ở phía Bắc, Tết cũng là dịp anh em, họ hàng đến thăm nhà nhau, tay bắt mặt mừng, cùng nhau thưởng thức những chén trà, ly rượu trong sự sum vầy, ấm cúng, tươi vui.

Đây cũng là dịp anh em bạn bè cùng nhau chia sẻ về gia đình, công việc, những khó khăn, biến cố trong một năm qua và động viên, khích lệ nhau cùng phấn đấu cho một năm mới tốt đẹp hơn. Những buổi chúc Tết đầu năm vì thế mà góp phần xóa đi xa cách, giúp mọi người xích lại gần nhau hơn, để tình thêm thắt chặt.

Tuy nhiên, những năm gần đây, với sự phát triển của công nghệ thông tin, của mạng xã hội, mọi người dễ dàng nắm bắt được thông tin của nhau hơn. Theo bạn Nguyễn Cao Trí – một người trẻ ở Hà Nội, có lẽ vì thế mà việc gặp mặt trực tiếp cũng thưa dần:

"Theo mình thì việc chúc tết ngày xưa nó có vẻ rất là đầy đủ. Đầy đủ ở đây là những quan hệ họ hàng thì mọi người rất siêng đi. Còn bây giờ có vẻ như là cái việc đấy nó thưa dần đi. Những họ hàng mà cảm thấy hơi xa một chút người ta không đi nữa, người ta có thể chuyển chúc trên facebook".

Dù nhận được nhiều lời chúc mừng năm mới hơn, nhưng đâu đó trong tâm hồn, nhiều người vẫn thấy tiếc nuối không khí chúc Tết ngày xưa
Dù nhận được nhiều lời chúc mừng năm mới hơn, nhưng đâu đó trong tâm hồn, nhiều người vẫn thấy tiếc nuối không khí chúc Tết ngày xưa (Ảnh: zing)

Chúc Tết trong thời đại mới không còn những không gian sum vầy, ấm cúng mà thay vào đó là những cuộc điện thoại, những dòng tin nhắn, những icon ngộ nghĩnh, thậm chí có cả những lời chúc hàng loạt được thiết kế sẵn trên một số ứng dụng… mà chỉ cần một nút nhấn có thể gửi cho tất cả mọi người.

Và bởi thế, dù có nhận được nhiều lời chúc mừng năm mới hơn, nhưng đâu đó trong tâm hồn, nhiều người vẫn thấy tiếc nuối không khí chúc Tết ngày xưa:

"Tết xưa thì dành thời gian thăm hỏi họ hàng, rồi chúc tụng. Nhịp sống hiện đại việc chúc nhau ngày Tết trở nên tiện lợi, nhanh chóng hơn, nhưng phần nhiều cũng thiếu đi sự chân thành và gắn kết như Tết ngày xưa".

"Thực ra giờ xã hội phát triển lên, nên câu chúc giờ nó cũng có những cái đại khái rất là nhiều, nhạt nhẽo chứ không như ngày xưa. Ngày xưa đến với nhau, đã nhìn thấy sự chân thành của nhau rồi. Mà cái lời chúc ngày xưa tuy nó mộc mạc, ngắn gọn, không câu văn câu chữ mấy nhưng mà ấm áp, thật thà hơn bây giờ".

"Em thấy Tết ngày càng nhạt đi, Đến nhà nhau chúc Tết mình sẽ có tình cảm hơn, chúc Tết qua facebook zalo cảm giác không thân thuộc ".

Đối với những người con Việt Nam sinh sống ở nước ngoài, phong tục đến nhà nhau chúc Tết ngày đầu năm cũng khó thực hiện hơn. Và dù bận mấy, ai cũng cố gắng sắp xếp gọi điện về nhà để chúc Tết ông bà, bố mẹ và những người thân trong gia đình vào thời khắc quan trọng.

Nghệ sĩ Kim Dung – một giọng ngâm thơ nổi tiếng của Đài Tiếng nói Việt Nam, người đã định cư bên cộng hòa Séc gần 20 năm cho rằng, phong tục chúc Tết đầu năm là một nét văn hóa đẹp của người Việt Nam, và chúng ta nên tiếp tục giữ gìn và phát huy, trong đó có phong tục ngâm thơ chúc Tết đầu năm: 

"Các cụ đã nói một câu này, người ta bảo một mặt người bằng mười mặt của. Khi anh xuất hiện, dù chỉ là một cái