ĐANG TẢI DỮ LIỆU...

Sách giáo khoa lớp 2 'ngót' đi 2 bộ: Đừng quan tâm nhiều ít 

Nguyễn Yên - Kiều Tuyết - Minh Hiếu
Sự lo lắng của phụ huynh khi bộ sách giáo khoa con mình đã học không được tiếp tục hay tâm lý thận trọng của các giáo viên khi tiếp cận sách giáo khoa mới theo các lớp là điều tất yếu. Nhưng, dù là học theo bộ sách nào thì điều quan trọng nhất là chất lượng nội dung chứ không phải số lượng

Nghe nội dung chi tiết tại đây:

Sách giáo khoa lớp 2 và lớp 6 mới của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam.
Sách giáo khoa lớp 2 và lớp 6 mới của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam. Ảnh: PV

Bà Nguyễn Thị Tuyết - một giáo viên đã nghỉ hưu ở quận Thanh Xuân, Hà Nội thường xuyên kèm cháu ngoại đang học lớp 1. Bà Tuyết chia sẻ, năm học này khá vất vả cho cả bà và cháu, vì kiến thức trong sách giáo khoa theo chương trình mới thay đổi khá nhiều:

“Chị nó bây giờ học lớp 4 rồi, em bây giờ học lớp 1. So sánh giữa hai chị em thì bác thấy chương trình nó nặng hơn trước, khó dạy. Sách giáo khoa giảm tải nhưng bác thấy càng ngày càng nặng lên. Chưa hết lớp 1 mà đã cộng trừ trong cột dọc là hơi khó. Tập đọc cũng thế, nó vào đọc ngay chứ không như ngày xưa là đánh vần đâu”

Vậy mà, vừa làm quen với việc dạy kèm con cháu theo chương trình mới thì lại nghe tin 2 bộ sách giáo khoa của Nhà xuất bản Giáo dục sẽ “biến mất” ở lớp 2 nên bà Tuyết cũng như nhiều phụ huynh khác hết sức băn khoăn:

“Hiện tại đang thấy vào khuôn khổ một chút, nếu lại thay đổi thì em chắc là có ngại về thời gian đầu lại phải làm lại cho con. Ổn định được thì sẽ tốt hơn, chứ cứ thay đổi liên tục thì chắc chắn cũng có chút lo lắng.

“Mình nghĩ là NXB cần lắng nghe ý kiến của các phụ huynh, dư luận xã hội để có những điều chỉnh phù hợp.

“Bộ Giáo dục có thể điều chỉnh cho các con cái nào phù hợp hơn, chẳng hạn giảm nhẹ bớt gánh nặng học tập đi”.

Từ kinh nghiệm tiếp nhận và đưa vào giảng dạy bộ SGK lớp 1, cô Nguyễn Thị Tuyết Thu, phó hiệu trường tiểu học Phong Vân, Ba Vì, Hà Nội chia sẻ rằng, các bộ sách đưa ra, về mặt kiến thức là như nhau, nhưng mỗi bộ sách có cách tiếp cận, hình thức khám phá kiến thức khác nhau. Ở thời điểm này, cô chờ đợi quyết định chọn SGK nào rồi chờ tập huấn và mới biết chính xác có những thay đổi, khó khăn ra sao. Với sách lớp 2, cô mong muốn tiếp tục được dạy những bộ sách mà trường đã chọn:

“Năm nay chưa có đáp án là lớp 2 chọn sách nào cả nên chưa biết là có thay đổi hay không. Các cô lớp 2 năm nay coi như lại mới, tiếp cận đầu tiên. Nếu như đồng nhất được một bộ sách xuyên suốt thì vẫn hay nhất, không ảnh hưởng đến học sinh”.

"Cùng học để phát triển năng lực", một trong hai bộ SGK bị "khai tử" từ năm học này. Ảnh: Dân trí

Nếu như lớp 1 có 46 cuốn SGK của đầy đủ 8 môn học thì lên lớp 2, danh mục này chỉ còn 32 cuốn. Mục tiêu của việc xóa bỏ 2 bộ sách, theo Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, là nhằm tập trung tối đa nguồn lực trí tuệ của đội ngũ tác giả; tập trung nguồn lực tài chính đầu tư cho công tác biên soạn SGK, phát triển SGK giấy đồng bộ với sách và học liệu. Cũng theo Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, việc hợp nhất này hoàn toàn không làm ảnh hưởng đến việc dạy và học của giáo viên và học sinh cũng như việc lựa chọn SGK.

Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng, lớp 1 học sinh học SGK này, sang lớp 2 lại phải học SGK khác sẽ gây ra nhiều khó khăn và lo lắng. Nhà trường thì lo bộ sách đã chọn chỉ dạy một năm rồi “biến mất” kéo theo sự hụt hẫng và bỡ ngỡ của phụ huynh và học sinh.

Theo chuyên gia giáo dục, TS. Giáp Văn Dương, tuy cùng được viết dựa trên một chương trình phổ thông tổng thể nhưng cách tiếp cận, tổ chức nội dung của mỗi bộ sách là khác nhau. Vì thế, khi đổi sang bộ sách mới ở lớp 2 thì giáo viên và học sinh sẽ gặp khó khăn trong cách tiếp cận một bộ sách mới. Hơn nữa việc xóa bỏ hai bộ sách giáo khoa trước đây sẽ ảnh hưởng đến tâm lý của phụ huynh và học sinh:

“Việc dạy và học có chút ảnh hưởng vì các bộ sách giáo khoa được viết dựa trên chương trình phổ thông cụ thể nên liên thông về kiến thức nhưng thiệt hại lớn đối với học sinh, giáo viên và phụ huynh đó là về mặt tinh thần, niềm tin với ngành giáo dục, nhà xuất bản giáo dục cũng ảnh hưởng khi bỗng dưng thay đổi sách, họ cảm thấy hoang mang và cảm thấy như “đem con bỏ chợ”".

Mong muốn chính đáng của người dân và cũng chính là người phải bỏ tiền ra mua SGK cho con học hằng năm, đó là SGK phải ổn định, lâu dài. Về mặt tâm lý, không phụ huynh nào muốn lớp 1 con học bộ SGK này, nhưng lớp 2 lại học bộ SGK khác.

Với tư cách là người đã tham gia xây dựng chương trình SGK, PGS, TS Trần Kiều, Chủ tịch Hội Khoa học tâm lý - Giáo dục Việt Nam chia sẻ với những lo lắng của phụ huynh về những thay đổi của sách giáo khoa, tuy nhiên, theo ông, chúng ta không nên “nặng nề” quá với sách giáo khoa mà nên coi nó là tài liệu soạn bài của giáo viên, tài liệu học của học sinh, và sẵn sàng đón nhận những thay đổi của sách giáo khoa trong thời gian tới:

“Phụ huynh và giáo viên lo lắng thì không có gì lạ vì chúng ta quen với tư duy một bộ sách giáo khoa. Nhưng nên thay đổi, nên cố gắng tìm cho con mình, học trò mình một quyển sách giáo khoa tốt nhất mà con em mình hứng thú, học tập có hiệu quả chứ không cần chạy theo 1 bộ sách giáo khoa xuyên suốt chương trình học”.

Được biết, từ năm nay, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương sẽ chọn sách giáo khoa sử dụng trước năm học mới tối thiểu 5 tháng, tức là trước ngày 5/4/2021. Và đó cũng mong mỏi của các phụ huynh để cô, trò và gia đình có thêm thời gian đồng hành cùng con trong một bộ sách mới.

Phụ huynh lựa chọn sách giáo khoa. (Ảnh: TTXVN).
Phụ huynh lựa chọn sách giáo khoa. Ảnh: TTXVN)

Sự lo lắng của phụ huynh khi bộ sách giáo khoa con mình đã học không được tiếp tục hay tâm lý thận trọng của các giáo viên khi tiếp cận sách giáo khoa mới theo các lớp là điều tất yếu. Năm học tới đây, giáo viên và học sinh lớp 2 có lẽ sẽ một lần nữa phải làm quen với nội dung và phương pháp truyền tải bài học mới.

Nhưng dưới góc nhìn của VOV Giao thông, dù là học theo bộ sách nào thì điều quan trọng nhất là chất lượng nội dung của nó chứ không phải số lượng nên “Đừng quan tâm nhiều ít”.

Sự tăng hay giảm số bộ sách giáo khoa lớp 2 năm học tới so với số bộ sách lớp 1 của năm học 2020-2021, ít nhiều khiến dư luận băn khoăn. Nhưng điều các bậc cha mẹ và những người làm giáo dục quan tâm nhiều nhất vẫn là chất lượng các bộ sách này như thế nào? Có đạt được mục đích đặt ra khi thực hiện chủ trương “một chương trình, nhiều bộ sách” hay không? Quan điểm và triết lý giáo dục có gì mới, hay vẫn theo tư duy cũ?

Dĩ nhiên các câu hỏi này chỉ có thể trả lời khi sách được phát hành đến tay phụ huynh và học sinh. Nhưng nó cần đặt ra ngay từ lúc còn có cơ hội hiệu chỉnh.

Sau rất nhiều ồn ào tranh luận liên quan đến “sạn” trong một số cuốn sách giáo khoa lớp 1 mới, cuối cùng thì nhà trường và thầy cô giáo vẫn cùng các con đi qua gần hết năm học. Có vất vả những ngày đầu đối với cả thầy và trò, nhưng không thể phủ nhận, tốc độ biết đọc biết viết và tiếp cận tri thức của trẻ em rõ ràng nhanh hơn so với tiến trình trước đó.

Thực tiễn triển khai bộ sách mới cho thấy, trẻ em có khả năng tiếp thu tốt hơn nhiều so với chúng ta tưởng. Nếu vẫn áp dụng cách cũ, chúng ta đã lãng phí mất khoảng gian vàng để khơi gợi, kích thích sự phát triển tư duy ở trẻ.

Thực tế triển khai cũng chứng minh rằng, những lo lắng ban đầu của một số phụ huynh có phần thái quá, do chưa tìm hiểu kỹ hoặc thiếu thông tin. Những “hạt sạn” nếu có, cũng không tới mức trầm trọng, vì còn qua “bộ lọc” của giáo viên, của phụ huynh. Nó cũng chỉ là cái chưa được rất nhỏ, so với nhiều cái “được” khác từ cách làm sách mới, như độ ấn tượng, độ thân thiện, độ tương tác với người học.

5 hay 3 bộ sách, sự điều chỉnh tăng giảm đều có thể chấp nhận nếu đi kèm lý do chính đáng. Với sự tập huấn của ngành giáo dục, các nhà trường và giáo viên sẽ được chuẩn bị cho việc này, để đảm bảo công tác dạy và học diễn ra bình thường.

Điều cần làm rõ ở đây là, phương pháp tiếp cận giáo dục thay đổi ra sao khi gộp 5 bộ thành 3 bộ? Bởi mục đích của chủ trương “một chương trình nhiều bộ sách giáo khoa” không đơn giản chỉ dừng lại ở việc đa dạng hóa đầu sách và đơn vị cung ứng sách giáo khoa ra thị trường. Sẽ là không ổn, nếu mỗi năm học trẻ được hướng dẫn một phương pháp khác nhau (ngay cả khi các phương pháp này không xung đột). Mà nếu phương pháp của các bộ sách không có nhiều khác biệt, thì lý do nào để phải duy trì nhiều bộ sách được biên soạn bởi nhiều nhóm tác giả?

Chưa kể, sự thiếu thống nhất, thiếu ổn định này sẽ khiến cho các đơn vị làm sách không kịp trở tay, gây khó từ khâu biên soạn cho đến khâu xuất bản, cung ứng ra thị trường. Trừ khi, sự điều chỉnh diễn ra trong phạm vi các bộ sách của cùng một nhà xuất bản cung ứng. Mà điều này, xem ra lại chưa trúng lắm so với chủ trương ban đầu, bởi đằng sau nó có thể là nguy cơ độc quyền, là sự thiếu áp lực cạnh tranh để nâng cao chất lượng, là những rào cản cho nỗ lực đổi mới sách giáo khoa và chương trình dạy học.

Do vậy, để tránh những sự thắc mắc, tranh luận, thậm chí xung đột quan điểm khi triển khai sách giáo khoa lớp 2 năm học tới đây, các câu hỏi trên cần được trả lời thỏa đáng, kịp thời trước khi sách đã lên trang. Đồng thời, quá trình tiếp thu ý kiến để hiệu chỉnh cũng nên có sự chọn lọc, lấy ý kiến tham vấn chủ động với các nhà nghiên cứu, giới chuyên môn để tránh bị nhiễu bởi những luồng dư luận có phần cảm tính, hoặc cố tình tạo dư luận nhằm phục vụ cho động cơ lợi ích nhóm phía sau./.

Bình luận

Đi lại

Đô thị

Giải trí

Kinh doanh

Diễn đàn