ĐANG TẢI DỮ LIỆU...

Phía sau những trại hè dạy kỹ năng sống “chớp nhoáng” cho trẻ em 

Chu Đức - Tuấn Linh - Hải Bằng
Không thể phủ nhận những mặt tích cực của các trại hè dạy kỹ năng mềm, song việc nở rộ các dịch vụ dạng này cho thấy nhu cầu lớn hay sự lệ thuộc của một bộ phận phụ huynh, vào bên thứ ba thay vì dành nhiều thời gian hơn cho trẻ trong dịp hè.
Kỹ năng mềm là nội dung giáo dục quan trọng cho lứa tuổi tiểu học và THCS. Tuy nhiên, học sinh ít được trải nghiệm trong cả năm học, mà phụ thuộc chủ yếu vào các trại hè chớp nhoáng.

Nghe nội dung chi tiết tại đây:

Mỗi khi hè về, trong khi các em học sinh háo hức chờ đón một kỳ nghỉ thư giãn, giải trí không sách vở, thì đa số các bậc phụ huynh lại đau đầu tìm chỗ “gửi con”. Không gian công cộng bị thu hẹp, thiếu sân chơi, phụ huynh thì thiếu cả thời gian dành cho trẻ - Đây là điều kiện thuận lợi cho các mô hình “trại hè” nở rộ.

Chị Hoàng Quý, một phụ huynh có con học tại trường THCS Pascal (Hà Nội) cho biết, khoảng 1 tháng trước kỳ nghỉ hè của trẻ, gia đình chị đã phải tất bật để tìm các trung tâm và khóa học hè cho con. Trong đó, nhiều nơi có nội dung đa dạng và mới lạ, như: “Học kỳ quân đội”, “Lớp cai nghiện online”, “Hòa mình với thiên nhiên”, “Kỹ năng ghi nhớ”

“Dịp hè cũng là điều lo lắng của các phụ huynh khi nghiên cứu để gửi con, bởi vì hè thì bố mẹ vẫn đi làm bình thường, chỉ có các con mới có hè chứ bố mẹ thì không có hè nên chúng tôi cũng rất lo lắng. Thông thường mọi năm tôi hay lựa chọn các trại hè nội trú”.

Theo chị Lan Anh ở quận Từ Liêm, Hà Nội, nếu để con ở nhà, không có người quản lý, ăn ngủ tùy tiện thì sẽ mất nền nếp, sau này đi học càng khó uốn năn. Đưa con vào trại hè vừa đáp ứng được nhu cầu hoạt động thể lực cho con, con có bạn bè vui chơi mà vẫn có nếp sống kỷ luật. 

“Con mình hiện nay đang học lớp 1, thời gian nghỉ hè của cháu khá dài là 3 tháng, bố mẹ thì không được nghỉ, vẫn phải đi làm, mình cũng rất muốn tìm một môi trường cho con để vừa học vừa chơi”.

Một số phụ huynh khác cho rằng, kỹ năng mềm là nội dung giáo dục quan trọng cho lứa tuổi tiểu học và THCS. Tuy nhiên, học sinh ít được trải nghiệm trong cả năm học, mà phụ thuộc chủ yếu vào các trại hè chớp nhoáng.

“Kỹ năng sống rất cần thiết, đối với gia đình mình thì kỹ năng sống còn quan trọng hơn các phần kiến thức khác. Bởi vì có kỹ năng sống mới giúp các con hành trang học tập tốt hơn”.

“Thực sự chúng tôi rất muốn có các chương trình trại hè cho các bé vừa có cơ hội du lịch, vừa có cơ hội trải nghiệm và học được thêm các kiến thức. Theo tôi thấy hiện tại chưa có bên nào làm tốt được vấn đề trại hè kém giáo dục lịch sử cho các con”.

Mặc dù vậy, cũng có những ý kiến e ngại cho rằng, những trại hè như “học kỳ quân đội”, “lớp tu thiền viện”… có thể có giáo trình và nội dung không phù hợp với lứa tuổi học sinh; hoặc cách giáo dục ở những trại hè “vênh” với nền tảng của gia đình các em, khiến những lớp học chớp nhoáng 1-2 tuần nhanh chóng phai mờ đi hiệu quả khi vào năm học mới. Một giáo viên giảng dạy ở một trường tiểu học quốc tế tại Hà Nội nhận xét:

“Có những trẻ chỉ 1-2 tuần sau khi kết thúc khóa học lại trở về hư ban đầu, chứng tổ điều đó 1 phần phụ thuộc vào trẻ và cách giao dục của gđ có phù hợp với hướng đi và tiêu chí của trại hè dành cho con mình hay không”.

Không thể phủ nhận những mặt tích cực của các trại hè dạy kỹ năng mềm, song việc nở rộ các dịch vụ dạng này cho thấy: nhu cầu lớn, hay đúng hơn là sự lệ thuộc của một bộ phận phụ huynh, vào bên thứ ba thay vì dành nhiều thời gian hơn cho trẻ trong dịp hè.

Thạc sĩ tâm lý Vũ Thu Hà nêu quan điểm, các kỹ năng trẻ được học ở các lớp, khóa học hè phần lớn là bổ ích và gây được sự hứng thú cho các bé. Tuy nhiên, để các kỹ năng thực sự là phản xạ, thói quen của các bé, không có phương pháp nào khác hiệu quả hơn là giáo dục gia đình.

“Thực ra các con đến một nơi để học nấu ăn. Cái đó cũng tốt nhưng nếu trong nhà của mình bố mẹ có thể dành thời gian nấu ăn cùng với con thì đấy là cách học tốt hơn. Chúng ta lưu ý tới việc giáo dục gia đình nữa, để bố mẹ dạy các con làm việc nhà, dạy các con đi thăm ông bà, có những cái ứng xử, dạy các con tương tác về mặt quan điểm, bộc lộ và chia sẻ về mặt cảm xúc. Thời gian để bố mẹ dành cho con trong thời gian hè cũng là một cái cần lưu ý cho dù bố mẹ còn đi làm”.

Những vấn đề liên quan đến kỹ năng sống, thái độ sống, đặc biệt ở các khu vực đô thị, đang trở nên thiếu hụt hơn bao giờ hết

Các kỹ năng đương nhiên không thể hình thành chỉ qua vài buổi học ngắn ngày trong những dịp nghỉ hè. Kỹ năng cần được trau dồi và khuyến khích suốt cả năm học. Vì vậy, giáo dục tại nhà trường cần được phát huy. Theo Thạc sĩ tâm lý Vũ Thu Hà, đơn cử như khi chuyển cấp, việc nhà trường chuẩn bị những chương trình phòng ngừa về tâm lý lứa tuổi cũng rất quan trọng để trẻ có hướng chuẩn bị những kỹ năng tốt hơn trong một môi trường rộng hơn, phức tạp hơn.

“Không phải cứ tham gia các chương trình đấy thì mình mới có kỹ năng mà thực ra ở ngay trong gia đình mình, ngay trong chính cộng đồng của mình có rất nhiều môi trường. Chỉ có điều bố mẹ có quan tâm đến vấn đề đó hay không và người ta cho con cái lựa chọn ở mức độ nào là tốt nhất. Bởi vì có nhiều gia đình rất khó khăn. Không phải tự nhiên họ có số tiền rất lớn để cho con tham gia các chương trình đó”

Đồng tình quan điểm này, PGS.TS. Trịnh Hòa Bình, Giám đốc Viện Điều tra Dư luận Xã hội (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) nhận định, vai trò gia đình đang ngày càng mờ nhạt trong việc hình thành kỹ năng mềm, giao tiếp và xử lý tình huống của trẻ em.

Trong khi đó, thời gian đào tạo ở nhà trường phổ thông ở bất kể các cấp học nào cũng đều chật cứng các nội dung chương trình, và thậm chí ngành giáo dục đang phải tìm cách tiết giảm bởi khối lượng đồ sộ của hệ thống tri thức đó. Trong bối cảnh như vậy, những vấn đề liên quan đến kỹ năng sống, thái độ sống, đặc biệt ở các khu vực đô thị, đang trở nên thiếu hụt hơn bao giờ hết. Và cứ đến mùa hè, phụ huynh tiếp tục “đánh cắp” thời gian nghỉ ngơi, bồi bổ về mặt sức khỏe, tinh thần, tình cảm của trẻ, phó mặc cho các trại hè chớp nhoáng. PGS.TS Trịnh Hòa Bình phân tích:

“Thiết chế gia đình có một số chức năng cơ bản. Trong đó có chức năng xã hội hóa bên cạnh chức năng tình cảm, chăm sóc lẫn nhau giữa các thành viên trong gia đình. Trong suốt thời gian vừa qua, có sự suy giảm đáng kể của những chức năng đó. Tức là gia đình Việt Nam hiện đại đang đứng trước thực tế là các chức năng cơ bản đang bị suy giảm. Đặc biệt là các chức năng về phương diện giáo dục, xã hội hóa và đi liền theo đó là chức năng tình cảm, chăm sóc lẫn nhau. Bởi vì các thành viên chủ chốt của gia đình dường như đã bị cuốn hút vào công cuộc mưu sinh”.

Đằng sau các khóa học, trại hè, theo PGS.TS Trịnh Hòa Bình, cũng có những điều rất đáng suy ngẫm. Đó là nhu cầu của con trẻ, hay của phụ huynh? Đó là biện pháp giáo dục kỹ năng sống một cách bền vững hay chỉ là tạm thời? Có nên chuyển con trẻ từ trong khuôn viên trường học trong cả năm học sang một khuôn viên khác ở một trại hè nào đó, thay vì cùng con trải nghiệm cuộc sống thực tế bằng những chuyến đi?

“Dường như các bậc cha mẹ nghĩ rằng, cung cấp cho con tiền bạc, sách vở , quỹ thời gian, cộng thêm lời khuyên, thậm chí là mệnh lệnh cho con rằng phải tham gia trường này, khóa kia huấn luyện thì nghĩ rằng đã là quá đủ. Và chúng ta đang đối diện với thực tế về bức tranh giáo dục trong phạm vi các gia đình đang trở nên nghèo nàn, xơ cứng, giảm đi rất nhiều ý nghĩa nhân văn vốn có của nó”.

Nhiều bậc phụ huynh đang bị cuốn đi bởi vòng xoáy “cơm áo gạo tiền” trong đời sống hiện đại. Và ở đâu đó trong những mái nhà khi hết giờ làm, có những tiếng thở dài “giá như” họ dành được nhiều thời gian cho con cái hơn. Có những tiếng thở dài kịp lúc, nhưng có những tiếng thở dài muộn màng, bởi con trẻ sẽ rất nhanh chóng trưởng thành, và bước qua giải đoạn có nhu cầu chia sẻ mọi vấn đề với người lớn. Do đó, phía sau những trại hè chớp nhoáng, nhiều năm sau, có thể để lại những tiếng thở dài.

Bình luận

Đi lại

Đô thị

Giải trí

Kinh doanh

Diễn đàn