ĐANG TẢI DỮ LIỆU...

Phát triển kinh tế số: Nhà nước phải đi đầu trong đổi mới 

Trọng Điển - Minh Thùy - Trúc Thủy
Việc TP.HCM quyết tâm chuyển đổi kinh tế số là một chủ trương đúng hướng. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu, thành phố cần có những bước đi thận trọng, dài hơi. Trong đó, nhà nước cần đi đầu trong đổi mới, sáng tạo.

Nghe nội dung chi tiết tại đây:

Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đem lại cho kinh tế nhiều cơ hội cũng như thách thức. Trong bối cảnh đó, TPHCM luôn đặt mục tiêu trở thành đô thị thông minh, sáng tạo, phục vụ tốt nhất người dân và doanh nghiệp.

Do đó, Thành phố xem chương trình chuyển đổi kinh tế số là một trong những nhân tố quan trọng cần thực hiện trong thời gian tới, nhất là giai đoạn dịch COVID-19 còn diễn biến phức tạp.

TP.HCM sẽ chú trọng phát triển đô thị số, dựa trên nền tảng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
TP.HCM sẽ chú trọng phát triển đô thị số, dựa trên nền tảng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Ảnh: Zing

TP.HCM là địa phương đầu tiên cả nước ban hành chương trình chuyển đổi số gồm chính quyền số, kinh tế số và xã hội số, theo chương trình chuyển đổi số quốc gia. Trong đó, kinh tế số sẽ góp phần tăng năng suất lao động và năng lực cạnh tranh địa phương.

Nhiều chuyên gia, doanh nghiệp cho rằng, TP.HCM là đô thị đặc biệt. Việc sớm chuyển đổi mô hình kinh tế số là một chủ trương đúng hướng, nhằm tiến tới xây dựng đô thị thông minh.

"Xu hướng của cuộc cách mạng công nghệ 4.0, nếu như không có tự động hóa, không có số hóa thì năng lực sản xuất và sản phẩm không thể cạnh tranh được với các doanh nghiệp nước ngoài. Tôi nhận thấy rằng, kinh tế số là một tín hiệu đáng mừng, tạo ra năng lực cạnh tranh lớn"..

"Việc xuất hóa đơn điện tử, cũng như việc thanh toán qua hình thức điện tử giúp cho doanh nghiệp giảm được các chi phí in ấn hóa đơn; thời gian giao dịch ngắn hơn".

"Trong một số nội dung như sao y, chứng thực, quản lý đô thị rất là thuận tiện cho đời sống người dân và dịch vụ công của UBND".

Thực tế cho thấy, việc ứng dụng công nghệ vào đời sống, các lĩnh vực, nền kinh tế đã mang lại nhiều tiện ích và hiệu quả kinh tế. Theo ông Trần Hoàng Ngân – Viện trưởng Viện nghiên cứu và phát triển TP.HCM, bản chất của kinh tế số là “một nền kinh tế vận hành chủ yếu dựa trên công nghệ số”. Để thúc đẩy mô hình này, thành phố cần ưu tiên xây dựng nền tảng hạ tầng công nghệ cao.

"Chúng tôi cho rằng là lãnh đạo thành phố cần tập trung một số điểm. Thứ nhất là kết cấu hạ tầng cho các khu công nghiệp, khu chế xuất; đặc biệt là phải hỗ trợ cho khu công nghệ cao, khu công nghiệp phần mềm Quang Trung, hình thành khu công nghiệp mới và ưu tiên cho lĩnh vực ứng dụng công nghệ cao. Có như vậy, chúng ta mới thu hút được các nhà đầu tư. Từ đó chúng ta khuyến khích những mô hình kinh doanh mới để tăng năng suất lao động".

Cũng theo ông Trần Hoàng Ngân, trong kết cấu hạ tầng công nghệ cao thì hạ tầng logistist cần được thành phố quan tâm, kết nối hệ thống sân bay, đường vành đai, đường cao tốc, cảng biển. Đồng thời, thành phố có các chính sách hỗ trợ, để doanh nghiệp đầu tư máy móc, thiết bị; đổi mới nâng cao chất lượng công nghệ, ứng dụng công nghệ cao phù hợp với nền kinh tế số. Nhất là vấn đề đào tạo nguồn nhân lực công nghệ cao, tư duy sáng tạo, nhằm có cơ chế cho các doanh nghiệp truyền thống thực hiện chuyển đổi số.

Theo ông Nguyễn Viết Toàn – Tổng giám đốc Công ty Kỹ thuật tự động Etech – Chủ tịch Hội Doanh nghiệp quận Tân Phú, để đầu tư nền tảng trên, thành phố cần chi ngân sách nhiều hơn cho phát triển kinh tế số.

"Nếu các Sở, ngành thành phố muốn xây dựng kết cấu hạ tầng, giao thông đường xá thì cần một nguồn ngân sách rất lớn và nguồn lực rất lớn. Tương tự, quá trình chuyển đổi số này cũng cần một ngân sách, nguồn lực tương xứng".

Tỷ lệ người dân tiếp cận internet cao tạo thuận lợi cho kinh tế số phát triển. Ảnh: Báo Công thương

Thành phố cũng nhìn nhận, đại dịch COVID-19 đã thúc đẩy kinh tế số phát triển. Do người dân có xu hướng mua sắm trực tuyến, thanh toán online, giao dịch điện tử thay vì phương thức giao dịch truyền thống trước đây.

Trước yêu cầu đó, bà Võ Thị Trung Trinh – Phó giám đốc Sở Thông tin và truyền thông TP.HCM cho biết, để có nền kinh tế số trước hết phải có chính quyền số. Trong đó trọng tâm là thực hiện cải cách thủ tục hành chính; tạo cơ chế, chính sách thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp chuyển đổi số.

"Thành phố tiến hành nền tảng chia sẻ dữ liệu dùng chung, đây là nền tảng hết sức quan trọng trong xây dựng chính quyền điện tử. Thì nên tảng này đang hỗ trợ cho các quận, huyện, Sở ngành trong việc kết nối và chia sẻ thông tin. Chúng tôi đưa ra 2 hướng dẫn song song. Một mặt định hướng về kỹ thuật. Một mặt khuyến khích quận huyện, Sở ngành phát huy tính sáng tạo, chủ động trong vấn đề thực hiện cải cách thủ tục hành chính, hoàn thiện dịch vụ công, đặc biệt là dịch vụ hành chính công cho người dân và doanh nghiệp".

Theo kế hoạch, thành phố sẽ số hóa và tích hợp nhiều dữ liệu để phục vụ cho người dân và doanh nghiệp. Ngoài ra, thành phố tập trung đầu tư hạ tầng viễn thông, công nghệ thông tin, hạ tầng internet vạn vật, nền tảng trí tuệ nhân tạo... làm tiền đề phát triển chính quyền số và kinh tế số.

Việc đảm bảo an toàn an ninh thông tin cũng là một yếu tố quan trọng, tạo cho doanh nghiệp, người dân sự yên tâm khi triển khai, sử dụng các dịch vụ này.

Về kinh tế số, thành phố tập trung vào mười lĩnh vực trọng tâm bao gồm: Y tế, giáo dục, giao thông vận tải, tài chính - ngân hàng, du lịch, nông nghiệp, logistics, môi trường, năng lượng và đào tạo nhân lực.

Ông Dương Anh Đức – Phó chủ tịch UBND TP.HCM cho biết:

"TP.HCM đặt mục tiêu đến năm 2025, kinh tế số chiếm 25%. Trong đó, năng suất lao động hàng năm tăng tối thiểu bằng năng suất lao động quốc gia trở lên. Tỷ lệ người dân, doanh nghiệp có tài khoản thanh toán điện tử trên 60%. Hạ tầng băng thông rộng phủ trên 90% hộ gia đình. Các dịch vụ liên quan đến mạng 4G, 5G phải phổ biến trên toàn lãnh thổ. Sau đó 5 năm, nâng toàn bộ dịch vụ công trực tuyến lên mức độ 4 – mức cao nhất. Đặt mục tiêu kinh tế số chiếm 40% GIDP. Và năng suất lao động tăng tối thiểu 9% hàng năm".

Với vai trò là đầu tàu kinh tế, thành phố rất cần chuyển đổi số, để đảm bảo tốc độ tăng trưởng kinh tế bền vững theo xu thế công nghệ 4.0.

Hạ tầng giao thông sẽ là một trong những vấn đề được chú trọng trong 5 năm tới. Ảnh: Vnexpress

Việc thành phố quyết tâm chuyển đổi kinh tế số là một chủ trương đúng hướng. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu, thành phố cần có những bước đi thận trọng, dài hơi. Trong đó, nhà nước cần đi đầu trong đổi mới, sáng tạo.

Góc nhìn của VOVGT qua bình luận nhan đề: “TP.HCM chủ trương phát triển kinh tế số: nhà nước phải đi đầu trong đổi mới”.

Việc TP.HCM phấn đấu là địa phương dẫn đầu cả nước về phát triển kinh tế số là có cơ sở. Khi mới đây, thành phố là địa phương tiên phong ban hành chương trình chuyển đổi số. Theo đó, đến năm 2030, TP.HCM phấn đấu trở thành đô thị thông minh với những đổi mới căn bản, toàn diện hoạt động của bộ máy chính quyền số và một xã hội số. Trong đó tỷ lệ hồ sơ giải quyết theo dịch vụ công trực tuyến mức độ 3,4 trên tổng hồ sơ đạt từ 50% trở lên; tối thiểu 90% người dân và doanh nghiệp hài lòng về việc giải quyết thủ tục hành chính vv…

Đây là những mục tiêu rất rõ ràng khi mà TP.HCM đang có những thuận lợi mang tính nền tảng. Với quyết tâm xây dựng thành công đô thị thông minh, thành phố đã hình thành nên các trung tâm mang tính tương tác cao, trên nền tảng ứng dụng công nghệ tiên tiến, hiện đại như điều hành giao thông đô thị, trung tâm dự báo và mô phỏng phát triển kinh tế- xã hội; trung tâm giám sát an ninh an toàn vv...

Riêng lĩnh vực giao thông, với hệ thống camera  ở hàng ngàn điểm, nút giao thông và các tuyến đường đã góp phần rất lớn trong việc phân luồng, phân làn và điều tiết, hướng dẫn giao thông. Trung tâm dự báo mô phỏng phát triển kinh tế- xã hội bước đầu hoạt động cho các số liệu khoa học, chính xác để làm căn cứ tiến hành các dự án, chương trình  phát triển của thành phố với tầm nhìn dài hạn.

Nhất là trong lĩnh vực cải cách hành chính, việc ứng dụng công nghệ thông tin liên quan đến giải quyết hồ sơ, giấy tờ liên quan sát sườn đến người dân và doanh nghiệp đã thể hiện sự vượt trội về hiệu quả và sự minh bạch; tạo ra sự yên tâm cho người dân.

Là thành phố đầu tàu về kinh tế, có nguồn nhân lực công nghệ thông tin đông đảo nên sau đại dịch covid, đa số doanh nghiệp và người dân thành phố đều chủ động áp dụng giao dịch, mua bán trực tuyến; tạo ra một môi trường kinh tế số sôi động và tương tác cao. Thành phố cũng đang chuẩn bị xây dựng khu đô  thị tương tác sáng tạo cao phía Đông là thành phố Thủ Đức để phát huy các lợi thế về kinh tế số trong nay mai.

Tuy nhiên, hiện nay, sự đầu tư cho công nghệ thông tin và truyền thông của thành phố còn khá khiêm tốn; mới chỉ chiếm khoảng 0,4% nên cơ sở vật chất trang thiết bị công nghệ của cơ quan quản lý nhà nước lẫn các thành phần kinh tế còn hạn chế; nhiều nơi còn lạc hậu. Hồ sơ, giấy tờ theo mô hình điện tuwrt của người dân, doanh nghiệp giải quyết  bước đầu làm tốt ở một số địa phương, sở, ngành.

Nhưng tính liên thông, liên tục và hiệu quả chưa cao; nhanh ở địa phương nhưng lại chậm ở sở, ngành và ngược lại. Các doanh nghiệp, người dân khi chuyển đổi số ít được sự quan tâm, hỗ trợ tương tác của các cơ quan nhà nước; nguồn nhân lực công nghệ thông tin nhiều nhưng tính sáng tạo tiên phong, đột phá vẫn hiếm.     

Chuyển đổi số, phát triển kinh tế số là một xu hướng bắt buộc khi thế giới đang bước vào giai đoạn mới của cuộc cách mạng công nghệ lần thứ 4. TP.HCM muốn tiên phong trong quá trình chuyển đổi số sẽ phải giải quyết các thách thức đặt ra từ chất lượng nguồn nhân lực đến đầu tư trang thiết bị cho sự chuyển đổi này. Nhất là sự chuyển đổi ngay trong tư duy, nhận thức và hành động của bộ máy công quyền đang hàng ngày giải quyết các vấn đề liên quan đến công ăn việc làm, đời sống của người dân và doanh nghiệp; tất cả phải trên tinh thần vì dân phục vụ nhanh nhất, chuyên nghiệp nhất.

Như vậy, muốn chuyển đổi sang nền kinh tế số thành công,  đội ngũ cán bộ công nhân viên chức và cơ quản lý nhà nước của TP.HCM nói riêng và cả nước nói chung phải tiên phong áp dụng, chuyển đổi từ phong cách đến lề lối làm việc và tính hiệu quả trong công việc.

Từ đó mới tạo nền tảng và sức lan tỏa thúc đẩy người dân và doanh nghiệp nỗ lực cùng chuyển đổi. Vai trò của cơ quan quản lý nhà nước dẫn đường, đột phá trong chuyển đổi đang rất cần được thể hiện trong nền kinh tế số cả trước mắt và lâu dài

Bình luận

Đi lại

Đô thị

Giải trí

Kinh doanh

Diễn đàn