Xúc động cuộc gặp những gia đình 5 thế hệ “giữ mạch máu” đường sắt

Những câu chuyện về một thời bám đường, bám xưởng giữa bom đạn và hành trình truyền nghề qua nhiều thế hệ đã tạo nên không khí xúc động tại buổi gặp mặt.

Chương trình được tổ chức hướng tới kỷ niệm 145 năm hình thành, phát triển Đường sắt Việt Nam (1881-2026) và 80 năm Ngày truyền thống ngành Đường sắt Việt Nam (21/10/1946-21/10/2026).

Đây cũng là dịp để các thế hệ cán bộ, công nhân viên ngành đường sắt cùng nhìn lại chặng đường lịch sử và sự tiếp nối của những con người đã, đang gắn cuộc đời mình với những đoàn tàu.

Trao truyền ký ức và tình yêu nghề

Buổi gặp mặt diễn ra trong thời điểm đặc biệt, chỉ ít ngày sau khi Tổng công ty Đường sắt Việt Nam chính thức chuyển sang mô hình Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam vào ngày 11/8/2026.

Tại Nhà máy Xe lửa Gia Lâm, nhiều cựu chiến binh, thanh niên xung phong, anh hùng lao động cùng các thế hệ cán bộ, công nhân đường sắt đã trở về gặp lại đồng nghiệp, đồng đội và những người tiếp nối công việc của mình hôm nay.

Ông Đặng Sỹ Mạnh, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng thành viên Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam cho biết, những thế hệ đi trước đã dành nhiều công sức, trí tuệ, thậm chí cả máu xương để gìn giữ hệ thống đường sắt trong những giai đoạn khó khăn nhất của đất nước, từ đó tạo nên những giá trị đặc trưng của văn hóa và con người đường sắt.

Trong hai cuộc kháng chiến, những địa danh như Tháp Chàm, Trường Thi, Dĩ An, Long Biên, Hàm Rồng, Núi Gôi, Lưu Xá, Hoàng Mai… không chỉ là những điểm trên tuyến đường sắt mà còn gắn với sự hy sinh, lòng quả cảm của nhiều thế hệ cán bộ, công nhân ngành.

Nhiều người có mặt tại buổi gặp từng trực tiếp bám cầu, bám đường để bảo đảm giao thông, chi viện cho chiến trường miền Nam; từng lái tàu, phục vụ các đoàn tàu trong những năm tháng chiến tranh hoặc đồng hành cùng ngành qua những giai đoạn khó khăn và công cuộc đổi mới sau này.

“Điều có ý nghĩa nhất của cuộc gặp mặt hôm nay chính là sự tiếp nối và trao truyền giữa các thế hệ. Người đi trước trao lại ký ức, kinh nghiệm, bản lĩnh và tình yêu nghề đã được tôi luyện qua năm tháng. Thế hệ hôm nay đón nhận bằng lòng biết ơn, sự trân trọng, gắng công, gắng sức phát huy rồi trao truyền cho thế hệ tiếp theo”, ông Đặng Sỹ Mạnh chia sẻ.

Ban ngày sơ tán, ban đêm trở về bám xưởng

Trong số những nhân chứng trở lại Nhà máy Xe lửa Gia Lâm có ông Trần Mạnh Trung, nguyên Phó Giám đốc, Bí thư Đảng ủy Xe lửa Gia Lâm.

Gia đình ông có ba thế hệ gắn bó với ngành đường sắt. Riêng ông bắt đầu tham gia khôi phục tuyến đường sắt Đồng Đăng - Hà Nội từ năm 1954, khi còn là một thanh niên xung phong.

Nhắc lại những năm tháng chiến tranh, ký ức về năm 1972 vẫn còn nguyên trong ông. Thời điểm đó, Nhà máy Xe lửa Gia Lâm trở thành mục tiêu đánh phá dữ dội.

“Năm 1972 ác liệt nhất, nhà máy tan nát hết. Ban ngày chúng tôi đi sơ tán, ban đêm lại kéo nhau về bám xưởng, bám máy để sửa chữa đầu máy, toa xe dưới làn bom đạn rơi liên tục. Ai cũng sẵn sàng hy sinh để đoàn tàu kịp giờ lăn bánh chi viện”, ông Trung nhớ lại.

Không chỉ ông Trung, vợ ông từng là Phó phòng Chính trị của nhà máy; con trai và con gái đầu của ông cũng tiếp tục lựa chọn gắn bó với ngành đường sắt.

Trở lại nơi từng làm việc và chứng kiến những thay đổi của ngành hôm nay, người cựu công nhân đường sắt không giấu được niềm xúc động: “Mình từ trong ngành đường sắt đi ra, giờ quay lại thấy đường sắt trưởng thành vượt bậc, thật tự hào!”.

Năm thế hệ nối nhau gác ghi, gác chắn

Một trong những điểm đặc biệt của chương trình là việc vinh danh 4 gia đình có 5 thế hệ và 15 gia đình có 4 thế hệ liên tục làm việc trong ngành đường sắt.

Trong số đó có gia đình chị Nguyễn Thanh Huyền, công nhân gác chắn đường ngang tại Như Quỳnh (Hưng Yên), thuộc Công ty Cổ phần Đường sắt Hà Hải.

Gia đình chị Huyền có tới 5 thế hệ nối tiếp nhau làm việc trên tuyến đường sắt Gia Lâm - Hải Phòng.

Với chị, công việc gác chắn không đơn thuần là một nghề mà còn là phần tiếp nối của truyền thống gia đình được vun đắp qua nhiều thế hệ.

“Từ nhỏ, tôi đã được ông nội và bố kể cho nghe những câu chuyện giữ đường, giữ cầu gian khó. Tình yêu với đường sắt đã ngấm vào máu thịt của tôi từ lúc nào không biết. Dù công việc gác chắn vất vả, thu nhập còn nhiều khó khăn, tôi vẫn vô cùng tự hào về truyền thống gia đình”, chị Huyền chia sẻ.

Những gia đình 4-5 thế hệ cùng làm đường sắt cũng là minh chứng rõ nét cho sự trao truyền nghề nghiệp đặc biệt của ngành, nơi kinh nghiệm và tình yêu với những cung đường, đoàn tàu được nối tiếp từ cha ông tới con cháu.

Bước vào chặng đường mới

Từ ngày 11/8/2026, việc chuyển sang mô hình Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam đánh dấu một giai đoạn phát triển mới của ngành đường sắt, với yêu cầu mở rộng lĩnh vực hoạt động, đổi mới công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Theo ông Đặng Sỹ Mạnh, cơ hội của ngành trong giai đoạn mới rất lớn, song trách nhiệm đặt lên đội ngũ cán bộ, người lao động cũng nặng nề hơn.

Những kinh nghiệm, bản lĩnh và tình yêu nghề được trao truyền qua nhiều thế hệ được kỳ vọng sẽ tiếp tục trở thành nền tảng để ngành đường sắt bước vào quá trình đổi mới.

“Để ‘Đoàn tàu thân thương - Con đường kiến thiết’ cùng đất nước bước vào kỷ nguyên mới, Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam phải đủ bản lĩnh và năng lực bước vào chặng đường phát triển mới”, ông Đặng Sỹ Mạnh nhấn mạnh.