Vùng cao không còn xa

Hơn 1 năm nay, các con đường liên thôn rộng hơn 4m chạy quanh thôn Chính Tiến, xã Gia Phú (tỉnh Lào Cai) đã được thay thế bằng đường bê tông rộng tới 7m, đủ cho ô tô có thể lưu thông dễ dàng. Theo ông Đỗ Văn Định, Trưởng thông Chính Tiến, để có được điều đó, trưởng thôn, Bí thư chi bộ xung phong hiến đất để làm đường, từ đó bà con làm theo:

"Lấy làm của nhà Trưởng thôn xong thì lấy của nhà Bí thư, họ thấy thoáng đẹp thì họ đồng thanh nhất trí, cứ điểm dễ làm trước, thế là chúng tôi thành công 4,1km đường, từ 4m lên 7m."

Nhờ con đường liên thôn được mở rộng, giao thông thuận tiện, đã giúp đời sống của bà con trong thôn thay đổi đáng kể. Ông Trần Quang Khải, một người dân thôn Chính Tiến khoe:

"Cho đến giờ, thôn đã từ một thôn khó khăn, một thôn bình thường nhất, cho đến nay đã trở thành thôn kiểu mẫu của xã."

Ông Lê Công Nguyện, Phó Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc xã Gia Phú (tỉnh Lào Cai) cho hay, những chuyển biến tích cực này có được là từ chương trình mở rộng giao thông nông thôn đang được triển khai mạnh mẽ ở xã Gia Phú:

"Việc mở mới, nâng cấp các tuyến đường giao thông nông thôn trên địa bàn xã, đặc biệt là các tuyến đường đã đổ bê tông 3m thì đều được mở rộng lên 7m. Trên địa bàn xã Gia Phú hiện đã có hơn 10km, mở rộng lên 7m."

Cũng theo lãnh đạo xã Gia Phú, nhờ việc mở rộng, nâng cấp đường giao thông nông thôn, nhất là đường liên thôn, liên xã, thu nhập của người dân xã Gia Phú đạt bình quân hơn 80 triệu đồng/năm, góp phần xóa đói giảm nghèo, nâng cao đời sống nhân dân.

Ông Trần Xuân Hiện, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Lào Cai cho hay, với 9 tuyến Quốc lộ với tổng chiều dài 944km, hơn 1.440km đường tỉnh, đặc biệt là hơn 90% đường đến thôn, bản đã được cứng hóa. Nhờ vậy, việc giao thông, giao thương giữa các thôn, bản vùng cao với các khu vực trung tâm đã ngắn lại:

"Trong số 19 cái tiêu chí xây dựng nông thôn mới thì cái tiêu chí số hai là xây dựng và phát triển đường giao thông nông thôn ấy thì được đánh giá là cái khâu đột phá, phấn đấu hết năm 2025, 100% đường vào các thông bản được cứng hóa và là đòn bẩy để phát triển kinh tế của địa phương và xây dựng nông thôn mới."

Tại Tuyên Quang, ông Bàn Vũ Chung, Trưởng Phòng Văn hóa- Xã hội xã Vị Xuyên cho biết, với việc 100% đường vào thôn, bản đã được bê tông hóa, đã kéo gần khoảng cách giữa các bản làng vùng cao với khu vực trung tâm, tạo điều kiện phát triển, giao thương và nâng cao đời sống:

"Kết cấu hạ tầng giao thông được tốt góp phần thúc đẩy các cháu ở các thôn bản đến trường được thuận lợi, nó rút ngắn khoảng cách hơn, các cháu có điều kiện học hành tốt hơn. Thứ 2, góc độ y tế thì đường giao thông nông thôn tốt, được bê tông hóa giúp người bệnh di chuyển ra trạm y tế xã nhanh hơn, cơ hội cứu sống khi mắc bệnh hiểm nghèo tăng lên."

Còn theo ông Lê Văn Định, Phó giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Cao Bằng, do trên địa bản chỉ có loại hình giao thông đường bộ, nên thời gian qua, tỉnh Cao Bằng tập trung khá lớn nguồn lực để phát triển hệ thống hạ tầng giao thông. Trong đó, đáng chú ý nhất, hơn 80% đường đến thôn, bản đã được cứng hóa:

"Giao thông nông thôn trên địa bàn tỉnh Cao Bằng những năm gần đây thì Nhà nước và chủ trương của tỉnh cũng tập trung đầu tư, đến bây giờ đường vào xóm cũng được bê tông hóa hơn 80%. Đường đã thông vào các thôn xóm sẽ thuận lợi cho bà con đi lại, và hai là phát triển KT-XH cũng tăng cao."

Với những kết quả ấn tượng trọng việc phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông, không chỉ giúp kéo gần khoảng cách giữa khu vực vùng cao, miền núi với miền xuôi, mà còn đặt nền móng cho việc phát triển KT-XH giai đoạn mới.

Cùng đến với góc nhìn của VOV Giao thông qua bài bình luận: “Hạ tầng giao thông - chìa khóa mở cánh cửa phát triển miền núi”:

Phát triển kết cấu hạ tầng giao thông từ lâu đã được coi là một trong những động lực then chốt để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội, đặc biệt ở các tỉnh miền núi, nơi điều kiện địa hình phức tạp và hạ tầng còn nhiều hạn chế. Những năm gần đây, nhờ sự quan tâm của Trung ương, nhiều địa phương như Lào Cai, Cao Bằng, Tuyên Quang đã có bước tiến rõ rệt, tạo nên diện mạo mới, khơi thông tiềm năng phát triển và mở ra kỳ vọng lớn cho giai đoạn tới.

Hạ tầng giao thông phát triển đã rút ngắn đáng kể khoảng cách địa lý. Cao tốc Nội Bài – Lào Cai hoàn thành không chỉ biến Lào Cai thành điểm sáng về logistics và du lịch mà còn góp phần đưa nơi đây trở thành cửa ngõ giao thương quốc tế quan trọng với thị trường Trung Quốc, cũng như giúp du lịch bùng nổ, tạo ra cơ hội việc làm cho hàng vạn lao động địa phương.

Cao tốc Đồng Đăng – Trà Lĩnh đang được đẩy nhanh tiến độ, khi hoàn thành sẽ không chỉ mở ra “cửa ngõ” mới nối liền vùng Đông Bắc với hệ thống cảng biển, cảng hàng không mà còn tạo bước đột phá cho thương mại biên giới.

Tương tự, cao tốc Tuyên Quang – Phú Thọ đưa vào khai thác đã tạo ra động lực lớn, giúp kết nối địa phương này với các trung tâm kinh tế, cảng hàng không và cảng biển phía Bắc....

Từ việc phát triển mạnh mẽ về mạng lưới hạ tầng, nhiều mô hình minh tế đã được triển khai thành công, nhiều dự án thu hút đầu tư được thực hiện, như mô hình trồng cây ăn quả trên đất dốc ở Sơn La đã biến địa phương này từ một tỉnh thuần nông, tự cung tự cấp đã vươn lên trở thành một trong những vựa trái cây lớn nhất của cả nước, giải quyết việc làm cho hơn 5.000 lao động.

Tương tự, viêc từng bước hoàn thiện hệ thống giao thông giúp Cao Bằng triển khai hiệu quả mô hình kinh tế cửa khẩu, giúp kim ngạch xuất nhập khẩu qua các cửa khẩu Trà Lĩnh, Tà Lùng tăng trưởng mạnh, đạt khoảng 661 triệu USD vào năm 2023.

Với đường sá được nâng cấp, chuẩn bị hạ tầng đồng bộ, tỉnh Lào Cai không chỉ thu hút đầu tư thương mại, cửa khẩu mà còn khuyến khích phát triển các vùng trồng trọt, chế biến sản phẩm nông sản để xuất khẩu, cũng như phát triển du lịch bản địa, du lịch cộng đồng.

Có thể thấy, từ thành tựu bước đầu, các địa phương miền núi đã và đang dần chuyển dịch từ “vùng trũng phát triển” thành những cực tăng trưởng mới. Tuy nhiên, tiềm năng vẫn còn lớn hơn nhiều so với những gì đã khai thác. Giai đoạn tới, khi hàng loạt dự án cao tốc, cầu đường, cửa khẩu được hoàn thành, miền núi sẽ hội tụ đủ điều kiện để bứt phá: kết nối thuận tiện, chi phí logistics giảm, môi trường đầu tư hấp dẫn hơn và đời sống nhân dân được cải thiện rõ rệt.

Trong bức tranh tổng thể phát triển của đất nước, miền núi, trung du không chỉ là nơi sinh sống của hàng chục triệu đồng bào mà còn là khu vực giàu tài nguyên, đa dạng văn hóa và giữ vai trò chiến lược về quốc phòng – an ninh. Đầu tư hạ tầng giao thông ở đây không chỉ mang ý nghĩa kinh tế đơn thuần mà còn đánh thức các tiềm năng và thế mạnh, góp phần thu hẹp khoảng cách giữa các vùng miền và trở thành nguồn lực, động lực cho phát triển.