Vụ án làm sai lệch hồ sơ “tâm thần giả”: Hé lộ nhiều lỗ hổng trong cơ chế giám định

Liên quan vụ án tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương, đến nay, Công an TP. Hà Nội đã khởi tố tổng số 66 bị can, trong đó có 43 bị can là lãnh đạo, cán bộ và nhân viên bảo vệ của viện này. Các đối tượng bị cáo buộc “móc nối” để làm sai lệch kết luận giám định tâm thần nhằm trốn tránh trách nhiệm hình sự. Quá trình điều tra thu hồi tài sản hơn 10 tỷ đồng tiền mặt, gần 60.000 USD, cùng nhiều bất động sản và phương tiện giá trị.

Luật sư Nguyễn Anh Tuấn, Giám đốc Công ty Luật TNHH Trường Lộc, Đoàn Luật sư TP. Hà Nội đánh giá:

"Đây là vụ án đặc biệt nghiêm trọng, không chỉ có hành vi tham nhũng mà còn xâm phạm trực tiếp đến hoạt động tư pháp. Căn cứ Bộ luật Hình sự năm 2015 được sửa đổi năm 2017, nếu nhận tiền để làm sai lệch kết luận giám định thì có thể cấu thành tội Nhận hối lộ theo Điều 354. Người đưa tiền là tội Đưa hối lộ quy định tại Điều 364. Người trung gian là tội Môi giới hối lộ theo Điều 365.

Trường hợp lợi dụng chức vụ để can thiệp trái pháp luật có thể bị xử lý theo Điều 356 về tội Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ. Nếu làm giả, sửa hồ sơ bệnh án thì là Điều 359 về tội Giả mạo trong công tác. Đặc biệt, giám định viên nếu cố ý làm sai lệch sự thật có thể bị xử lý theo Điều 382, và nếu làm sai lệch hồ sơ vụ án thì áp dụng Điều 375 của Bộ luật Hình sự."

Luật sư Nguyễn Anh Tuấn phân tích thêm về những “lỗ hổng” trong cơ chế giám định pháp y tâm thần hiện nay:

"Quy trình giám định còn khép kín, thiếu cơ chế giám định chéo hiệu quả, và việc quản lý đối tượng chữa bệnh bắt buộc còn chưa chặt chẽ. Giải pháp là phải giám định chéo bắt buộc, số hóa toàn bộ quy trình, tăng cường sự kiểm soát của Viện kiểm sát và đặc biệt là xử lý nghiêm trách nhiệm cá nhân."