Việt Nam trở thành trung tâm thu hút công ty đóng tàu Hàn Quốc

Không khí sôi động của hội thảo cho thấy, các doanh nghiệp Hàn Quốc đang tìm kiếm những “miền đất hứa” mới để mở rộng sản xuất và Việt Nam nổi lên như một lựa chọn hàng đầu.

Đầu tiên là Neotec, một thành viên trẻ nhưng đầy tiềm năng của ngành đóng tàu Hàn Quốc. Dù mới thành lập năm 2022, Neotec không đóng tàu nguyên chiếc, nhưng lại đảm nhận một công đoạn cực kỳ quan trọng: mua, sản xuất và gia công vật liệu thép mạ kẽm cần thiết để cách nhiệt buồng máy và ống dẫn khí vỏ động cơ.

Thời gian qua, nhà máy này đã tiến hành gia công tôn và sản xuất vật liệu cách nhiệt cho tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) 174K mà Samsung Heavy Industries đang đóng mới, sau đó trực tiếp thi công lắp đặt.

Ông Ryu Chang Soo, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Neotec cho biết: “Một trong những lợi thế lớn của nhà máy chúng tôi là sở hữu máy cắt laser duy nhất trong khu vực Geoje, Tongyeong và Goseong. Đồng thời, vị trí địa lý cũng vô cùng thuận lợi khi nằm gần Samsung Heavy Industries tại Geoje, giúp quá trình hợp tác diễn ra nhanh chóng và hiệu quả. Hiện tại, chúng tôi đã được chủ tàu – đơn vị đặt hàng – phê duyệt, và đang tiến hành gia công theo đúng yêu cầu kỹ thuật.”

Ông Ryu cũng tiết lộ, Neotec đang lên kế hoạch xây dựng kho hậu cần JIT (Just-in-Time – giao hàng đúng lúc) ngay tại Việt Nam. Điều này có nghĩa là họ sẽ nhập khẩu máy móc, thiết bị từ Hàn Quốc, lưu trữ tại Việt Nam, và cung ứng ngay lập tức cho các nhà máy đóng tàu khi cần. Đây là một bước đi giúp rút ngắn chuỗi cung ứng, giảm chi phí tồn kho và đặc biệt, mở ra cơ hội cho Việt Nam tham gia vào các công đoạn kỹ thuật cao, học hỏi cách quản lý chuỗi cung ứng hiện đại.

Byucksan Marine Insulation (BMI), một công ty gần 25 năm kinh nghiệm về vật liệu cách nhiệt cũng cho thấy sự quan tâm đặc biệt tới Việt Nam. Trong những năm qua, BMI là đối tác quen thuộc của Samsung Heavy Industries, Hanwha Ocean, và đặc biệt, họ đã bắt đầu xuất khẩu vật liệu chống cháy sang Việt Nam.

Ông Lee Won Ki, Giám đốc Kinh doanh công ty BMI cho biết, vật liệu cách nhiệt tàu thủy khác biệt hoàn toàn với vật liệu xây dựng nhà cửa, bởi nó không chỉ để cách nhiệt mà phải đảm bảo: Khả năng chịu lửa (khả năng chống cháy), Khả năng hấp thụ âm thanh (giảm tiếng ồn) và khả năng cách âm (ngăn âm thanh lan truyền). Tất cả những yếu tố này liên quan trực tiếp đến sinh mạng của thủy thủ đoàn, đến sự an toàn của cả con tàu.

Với 3 nhà máy và kho hàng chiến lược gần các trung tâm đóng tàu lớn ở Hàn Quốc, BMI có năng lực cung ứng nhanh chóng, hiệu quả cho mọi dự án. Ông Lee Won Ki, Giám đốc Kinh doanh công ty BMI, nhấn mạnh, điểm mạnh của công ty là dịch vụ One-Stop Service – từ thiết kế kỹ thuật, sản xuất đến lắp đặt ngay tại công trường: “Các sản phẩm của chúng tôi, xét về chi phí, chỉ chiếm khoảng 0,2% tổng chi phí đóng một con tàu. Tuy nhiên, nếu thiếu đi 0,2% này thì an toàn của những người làm việc trên tàu không thể được đảm bảo. Chính vì vậy, dù là phần nhỏ nhưng lại vô cùng quan trọng, mang ý nghĩa bảo vệ con người.”

Chia sẻ tại Hội thảo, Giáo sư Yang Yong-mo, một nhà nghiên cứu về công nghiệp tàu thủy Hàn Quốc, đã giới thiệu khái niệm "Smart Yard" – một hệ thống trong ngành công nghiệp đóng tàu thông minh đang được đất nước này áp dụng.

“Smart Yard” cho phép theo dõi tiến độ đóng tàu ngay tại công trường mà không cần bản vẽ giấy tờ, kết hợp với hệ thống ERP (một giải pháp phần mềm tích hợp giúp doanh nghiệp quản lý và tự động hóa các hoạt động kinh doanh cốt lõi. ERP bao gồm các module chức năng như quản lý tài chính, nhân sự, sản xuất, tồn kho, và vận tải) dựa trên Big Data để tối ưu hóa toàn bộ quy trình sản xuất. Điều này góp phần rất lớn trong việc phát triển ngành công nghiệp đóng tàu.

Giáo sư Yang Yong-mo cho biết thêm: "Để thành công, Việt Nam cần chủ động bước vào giai đoạn tiếp nhận công nghệ, mời gọi kỹ sư, chuyên gia nước ngoài để học hỏi bí quyết. Hàn Quốc trước đây cũng vậy, khi thiếu công nghệ, chúng tôi đã mời rất nhiều kỹ sư Nhật Bản, trả lương cao để học hỏi. Nhờ vậy mà có bước nhảy vọt."

Ông nhấn mạnh rằng một con tàu có thể cần tới hàng trăm ngàn, thậm chí hàng triệu chi tiết, phức tạp hơn cả ô tô hay máy bay. Do đó, muốn phát triển bền vững, Việt Nam không thể chỉ đầu tư riêng ngành đóng tàu mà còn phải phát triển đồng bộ các ngành công nghiệp phụ trợ – từ sản xuất linh kiện, vật tư, đến các dịch vụ kỹ thuật cao: "Lợi thế của Việt Nam là dân số đông gấp đôi Hàn Quốc, nguồn lao động dồi dào, cần mẫn, nếu tận dụng tốt, Việt Nam thậm chí có thể phát triển nhanh hơn cả Trung Quốc trong giai đoạn đầu."

Với đường bờ biển dài hơn 3.200km, nguồn lao động dồi dào và chi phí cạnh tranh, Việt Nam đang có nhiều lợi thế và là đối tác tiềm năng mà các doanh nghiệp đóng tàu Hàn Quốc đang tìm kiếm. Ông Chang Hun Ju – Giám đốc VK Sunyang Shipbuilding nhấn mạnh tầm nhìn đầu tư vào Việt Nam: “Chúng tôi đã thành lập chi nhánh VK Sunyang Shipbuilding tại Việt Nam và chính thức đưa vào hoạt động. Khi trực tiếp quan sát quá trình đóng tàu tại các nhà máy trong nước, tôi đã có niềm tin và khát vọng được đồng hành, đóng góp vào sự phát triển của ngành công nghiệp đóng tàu Việt Nam.”

Thực tế, ngành công nghiệp đóng tàu Việt Nam đang sở hữu một hệ thống các nhà máy đóng mới tàu trải dài theo chiều dài đất nước, với năng lực sản xuất đa dạng, đáp ứng hiệu quả nhu cầu thị trường trong nước và quốc tế. Một thống kê đáng chú ý là năm 2024, Việt Nam đã vươn lên vị trí thứ 7 trên bản đồ đóng tàu thế giới, chiếm 0,61% thị phần, thậm chí vượt qua cả những nhà đóng tàu "sừng sỏ" và có tiếng như Phần Lan.

Theo ông Phạm Hoài Chung, Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng công ty công nghiệp Tàu thủy SBIC, với sự phát triển mạnh mẽ của thương mại toàn cầu, nhu cầu vận tải biển của Việt Nam cũng được dự báo sẽ tăng trưởng mạnh mẽ, khoảng 10% mỗi năm trong giai đoạn 2023-2030. Mục tiêu không chỉ là tăng thị phần vận tải hàng xuất nhập khẩu mà còn đảm nhận 100% nhu cầu vận tải nội địa.

Vì vậy, ông cho rằng xu hướng nhu cầu đóng tàu gia tăng để đáp ứng thị trường trong nước là tất yếu. Định hướng đến năm 2030, đội tàu biển Việt Nam sẽ được cơ cấu lại và phát triển lên khoảng 1.600 - 1.750 chiếc, với tổng trọng tải đạt từ 17-18 triệu tấn, phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế biển.

Trong 1-2 năm qua, đội ngũ của ông Chang Hun Ju đã liên tục khảo sát, nghiên cứu kỹ lưỡng. Sắp tới, Sunyang sẽ không chỉ tự xây dựng nhà máy mà còn đóng vai trò "cầu nối" quan trọng, đưa hàng loạt doanh nghiệp cung ứng thiết bị, vật tư và công nghệ từ Hàn Quốc sang hợp tác với Việt Nam. Ông Chang Hun Ju khẳng định: “Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ nỗ lực hết sức để trở thành cầu nối vững chắc, giúp các doanh nghiệp cung cấp thiết bị, vật tư cũng như nhiều đối tác hợp tác từ Hàn Quốc có cơ hội đến Việt Nam để đóng mới tàu, đồng thời chuyển giao công nghệ, qua đó góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành công nghiệp đóng tàu Việt Nam.”