Việt Nam chủ động, trách nhiệm và đóng góp thực chất tại Liên Hợp Quốc

Nhân dịp Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham dự Tuần lễ cấp cao Đại hội đồng Liên Hợp Quốc khóa 81, Đại sứ, Trưởng Phái đoàn thường trực Việt Nam tại Liên Hợp Quốc Đỗ Hùng Việt khẳng định chuyến công tác sẽ chuyển tải thông điệp về một Việt Nam độc lập, tự chủ, yêu chuộng hòa bình, tự tin bước vào kỷ nguyên phát triển mới và sẵn sàng đóng góp ngày càng chủ động, thực chất cho cộng đồng quốc tế.

PV: Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81 có chủ đề “Khôi phục lòng tin, định hướng chuyển đổi: Một Liên hợp quốc hành động hiệu quả vì tất cả mọi người”. Xin Đại sứ chia sẻ nhận định về điểm nhấn chính của Tuần lễ Cấp cao năm nay?

Đại sứ Đỗ Hùng Việt: Có thể nói Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81 diễn ra trong bối cảnh thế giới tiếp tục biến động rất sâu sắc. Nhiều cuộc xung đột tiếp tục kéo dài. Biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh và những vấn đề mới đặt ra do sự phát triển nhanh chóng của khoa học - công nghệ, nhất là trí tuệ nhân tạo, đang tác động trực tiếp đến đời sống, sinh kế của người dân và sự phát triển của các quốc gia.

Cùng với đó, tiến độ thực hiện các Mục tiêu Phát triển Bền vững còn chậm, nguồn lực dành cho phát triển tiếp tục giảm mạnh. Riêng năm 2025, viện trợ phát triển chính thức đã giảm hơn 23%, trong khi chi tiêu quân sự toàn cầu tăng lên mức kỷ lục gần 2,9 nghìn tỷ USD.

Trong khi đó, khác biệt về lợi ích, xu hướng hành động đơn phương và những biểu hiện làm xói mòn luật pháp quốc tế đang làm gia tăng nghi kỵ, suy giảm lòng tin chiến lược và cản trở đối thoại, hợp tác.

Song cũng chính trong bối cảnh đó, nhu cầu về hợp tác quốc tế và vai trò của Liên hợp quốc càng trở nên rõ nét. Không một quốc gia nào, dù lớn hay nhỏ, có thể tự mình giải quyết các thách thức chung. Liên hợp quốc vẫn là diễn đàn rộng lớn nhất để các nước duy trì đối thoại, tìm kiếm điểm đồng, xây dựng những khuôn khổ hợp tác và cùng hành động để xử lý các thách thức toàn cầu.

Vì vậy, chủ đề “Khôi phục lòng tin, định hướng chuyển đổi: Một Liên hợp quốc hành động hiệu quả vì tất cả mọi người” rất phù hợp và kịp thời. Đó là việc khôi phục niềm tin vào Liên hợp quốc, vào chủ nghĩa đa phương, và vào khả năng các quốc gia duy trì đối thoại, hợp tác, tôn trọng những nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế, tôn trọng lẫn nhau, và cùng nhau giải quyết những vấn đề chung. Niềm tin đó phải được củng cố bằng việc thực hiện các cam kết và bằng những kết quả cụ thể, thiết thực trên thực tế.

Điều này càng có ý nghĩa khi bản thân Liên hợp quốc cũng đang bước vào một giai đoạn chuyển đổi quan trọng. Sáng kiến UN80 tiếp tục được triển khai, hướng đến một hệ thống Liên hợp quốc tinh gọn, gắn kết và hiệu quả hơn.

Cùng với đó, tiến trình lựa chọn Tổng Thư ký thứ 10 đang bước vào giai đoạn quyết định, chuẩn bị cho sự chuyển giao lãnh đạo và định hướng của tổ chức trong thời gian tới. Có thể nói, cùng với những biến chuyển của thế giới, Liên hợp quốc cũng đứng trước yêu cầu phải tự đổi mới để thích ứng và đáp ứng tốt hơn kỳ vọng của các quốc gia thành viên.

Chương trình Tuần lễ Cấp cao năm nay cũng phản ánh rõ những mối quan tâm này. Bên cạnh Phiên thảo luận chung cấp cao, các nhà lãnh đạo sẽ tham dự, thảo luận tại nhiều sự kiện có ý nghĩa, trong đó có chủ đề quyền phát triển, biến đổi khí hậu và chuyển đổi công bằng, nước biển dâng, phòng chống và ứng phó với đại dịch, cũng như giải trừ vũ khí hạt nhân.

Đây đều là những vấn đề rất thiết thực, liên quan trực tiếp đến hòa bình, an ninh, phát triển và đời sống của người dân. Đây cũng là dịp để các quốc gia thành viên Liên hợp cùng trao đổi, đề xuất giải pháp cho những thách thức chung, đồng thời định hình những ưu tiên hợp tác của Liên hợp quốc trong thời gian tới.

PV: Thưa Đại sứ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự Tuần lễ Cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81. Xin Đại sứ cho biết ý nghĩa của chuyến công tác và thông điệp Việt Nam muốn chuyển tải nhân dịp này?

Đại sứ Đỗ Hùng Việt: Việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham dự Tuần lễ Cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc trước hết khẳng định sự coi trọng của Đảng và Nhà nước ta đối với chủ nghĩa đa phương và vai trò trung tâm của Liên hợp quốc. Đây cũng là sự thể hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại của Việt Nam.

Sự tham dự của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tại diễn đàn đa phương lớn nhất thế giới càng có ý nghĩa khi năm nay là năm đầu tiên triển khai Nghị quyết Đại hội XIV, mở đầu kỷ nguyên phát triển mới của đất nước.

Trong giai đoạn mới, đối ngoại và hội nhập quốc tế lần đầu tiên được xác định là nhiệm vụ “trọng yếu, thường xuyên”; yêu cầu lớn đặt ra là giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, mở thêm cơ hội hợp tác, kết nối Việt Nam sâu rộng hơn với những dòng chảy phát triển mới của thế giới, đồng thời nâng tầm đóng góp của Việt Nam cho nền chính trị toàn cầu, nền kinh tế thế giới và nền văn minh nhân loại.

Tại Đại hội đồng Liên hợp quốc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước sẽ có bài phát biểu quan trọng, dự kiến sẽ nhấn mạnh thông điệp về củng cố lòng tin và cùng chung tay hành động để những chuyển dịch lớn của thế giới mở ra thêm cơ hội cho hòa bình, hợp tác và phát triển, hướng tới một trật tự quốc tế công bằng và nhân văn hơn.

Đây là thông điệp từ một dân tộc đã trải qua hàng thập kỷ chiến tranh, chia cắt, bao vây, cấm vận, nên thấu hiểu sâu sắc giá trị của hòa bình, độc lập và tự chủ. Đây cũng là thông điệp của một Việt Nam đang chuyển mình mạnh mẽ, tự tin bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Hướng tới các mục tiêu chiến lược năm 2030 và 2045, Việt Nam đang nỗ lực phát huy những động lực mới từ khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nguồn nhân lực chất lượng cao; đồng thời đề cao, quan tâm đầu tư vào con người, văn hóa, công bằng xã hội và sự hài hòa với môi trường. Những ưu tiên này rất phù hợp với các chương trình nghị sự lớn của Liên hợp quốc, mở ra nhiều dư địa để Việt Nam tăng cường hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm và tranh thủ thêm tri thức, công nghệ, nguồn lực phục vụ phát triển.

Ở chiều ngược lại, với thế và lực mới, Việt Nam cũng mong muốn đóng góp ngày càng chủ động và thực chất hơn cho công việc chung của Liên hợp quốc. Chúng ta không chỉ tranh thủ những cơ hội từ hợp tác quốc tế, mà còn sẵn sàng chia sẻ, đóng góp trách nhiệm chung, để mọi người dân, mọi dân tộc đều có thể thụ hưởng thành quả của hòa bình, hợp tác và phát triển.

Có thể nói, đó là hình ảnh Việt Nam muốn tiếp tục khẳng định tại Liên hợp quốc: một đất nước độc lập, tự chủ, yêu chuộng hòa bình; tự tin bước vào một giai đoạn phát triển mới, rộng mở với thế giới và sẵn sàng đồng hành, đóng góp vào những nỗ lực chung của cộng đồng quốc tế.

PV: Đại sứ đánh giá như thế nào về bước phát triển của đối ngoại đa phương Việt Nam thời gian qua, đặc biệt là những sáng kiến và đóng góp ngày càng thực chất của Việt Nam tại Liên hợp quốc, qua đó góp phần triển khai đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng?

Đại sứ Đỗ Hùng Việt: Bước phát triển rõ nhất của đối ngoại đa phương Việt Nam thời gian qua là chúng ta đang tham gia ngày càng sâu hơn và đóng góp ngày càng thực chất hơn vào các công việc chung của cộng đồng quốc tế. Hiện nay, Việt Nam ngày càng được tín nhiệm đảm nhận những trọng trách lớn hơn, đồng thời chủ động đề xuất sáng kiến, đóng góp vào việc xây dựng các khuôn khổ, chuẩn mực chung.

Có thể thấy điều đó qua nhiều dấu ấn trong thời gian gần đây: từ việc đăng cai Lễ mở ký Công ước Hà Nội về chống tội phạm mạng đến tái đắc cử Hội đồng Nhân quyền, và lần đầu tiên có một chuyên gia Việt Nam được bầu làm Thẩm phán Tòa án Luật Biển quốc tế (ITLOS), đều với số phiếu cao nhất khu vực Châu Á – Thái Bình Dương.

Trong năm 2026, Việt Nam cũng lần đầu tiên đảm nhiệm cương vị Chủ tịch Hội nghị Kiểm điểm Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT). Trong một tiến trình có tầm quan trọng hàng đầu về an ninh, chiến lược toàn cầu rất khó khăn, phức tạp và còn nhiều khác biệt, những nỗ lực duy trì đối thoại, tìm kiếm điểm đồng và thúc đẩy hợp tác của Việt Nam đã được các nước ghi nhận, đánh giá cao.

Và mới đây nhất, Đại hội đồng Liên hợp quốc đã thông qua Nghị quyết xác định giai đoạn 2027-2036 là Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì phát triển bền vững, với 103 quốc gia đồng bảo trợ. Đây là sáng kiến do Việt Nam khởi xướng và cùng nhóm nòng cốt thúc đẩy, vận động trong gần một năm qua tại các diễn đàn đa phương, từ UNESCO đến Đại hội đồng Liên hợp quốc, và nhận được sự hưởng ứng rộng rãi của các nước.

Sáng kiến này chính là bước triển khai cụ thể những chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước ta về vai trò của văn hóa và con người trong sự nghiệp phát triển đất nước. Từ một ưu tiên của đất nước, Việt Nam đã cùng các đối tác phát triển thành một khuôn khổ hợp tác chung của Liên hợp quốc cho cả một thập kỷ, qua đó góp phần đưa văn hóa lên một vị trí xứng đáng hơn trong chương trình nghị sự phát triển toàn cầu.

Theo tôi, đây là một ví dụ khá sinh động cho thấy đối ngoại đa phương là một cầu nối thiết thực giữa những ưu tiên phát triển của Việt Nam và những mối quan tâm chung của thế giới, đồng thời mở thêm không gian để chúng ta tiếp cận tri thức, kinh nghiệm và nguồn lực quốc tế phục vụ phát triển đất nước.

Có một điểm chung trong những kết quả, thành tựu đạt được vừa qua là Việt Nam lựa chọn những vấn đề vừa gắn với lợi ích, thế mạnh và giá trị của mình, vừa đáp ứng những mối quan tâm chung của cộng đồng quốc tế.

Trong quá trình ấy, chúng ta coi trọng lắng nghe, đối thoại, dung hòa những quan tâm khác nhau và kiên trì tìm kiếm mẫu số chung. Tôi nghĩ đó cũng là một trong những lý do các sáng kiến, đề xuất và ứng cử của Việt Nam ngày càng nhận được sự đồng thuận và ủng hộ rộng rãi.

Ở góc độ rộng hơn, đó cũng là một cách rất cụ thể và thực chất để triển khai đường lối đối ngoại Đại hội XIV. Đối ngoại đa phương ngày càng đồng hành chặt chẽ hơn với quá trình phát triển của đất nước, lan tỏa những câu chuyện, giá trị và khát vọng của Việt Nam thành những đóng góp có ý nghĩa đối với cộng đồng quốc tế, đồng thời mở thêm những cơ hội hợp tác để phục vụ thiết thực cho đất nước và người dân.

PV: Xin cảm ơn Đại sứ!