Vì sao tai nạn giao thông tăng vọt vào ngày các album nhạc hot ra mắt?

Điều gì xảy ra phía sau vô lăng khiến hành vi tưởng chừng vô hại của người yêu âm nhạc lại trở thành nguy cơ trên đường?

Ngày album mới phát hành, tử vong do tai nạn giao thông tăng 15%

Câu chuyện hoa hồng Grab: Nền kinh tế Gig dưới tầm ngắm của các cơ quan quản lý

Cháy phà tại Philippines: 5 người thiệt mạng và 86 người vẫn mất tích

Indonesia: Tai nạn giao thông làm 13 người thiệt mạng

Trong một lần cuộn Spotify để tìm các ca khúc từ album mới của Taylor Swift, bác sĩ Vishal Patel nhận ra mình vừa lái xe chệch khỏi làn đường.

Đó là tình huống mà nhiều tài xế gặp phải: Mải mê tìm kiếm bài hát ưa thích để thêm vào danh sách phát. Khoảnh khắc ấy đã truyền cảm hứng cho ông Patel, bác sĩ tại hệ thống y tế Mass General Brigham, đồng thời là nhà nghiên cứu tại Trường Y Harvard, tìm hiểu xem liệu số ca tử vong do tai nạn xe hơi có tăng lên mỗi khi các nghệ sĩ lớn ra mắt album mới hay không.

Theo Bộ Giao thông Vận tải Mỹ, mỗi năm nước này có hơn 35.000 người chết và hàng triệu người bị thương do tai nạn giao thông. Riêng trong năm 2024, đã có 3.208 vụ tử vong bắt nguồn từ việc lái xe mất tập trung.

Nghiên cứu mới của Bác sĩ Patel và các cộng sự công bố mới đây trên tạp chí JAMA Network Open cho thấy: Số ca tử vong do tai nạn giao thông vào những ngày phát hành các album lớn đã tăng 15% so với các ngày ngay trước và sau đó.

Các nhà nghiên cứu nhận thấy khi các nghệ sĩ nổi tiếng phát hành album, tần suất sử dụng điện thoại nói chung cũng tăng lên, vì người dùng muốn vào ứng dụng để nghe nhạc trực tuyến.

Tiến sĩ Anupam Jena, đồng tác giả của nghiên cứu, chia sẻ thêm:

“Chúng tôi đã xem xét dữ liệu trong 5 - 6 năm, tập trung vào 10 album được tải xuống nhiều nhất trên Spotify trong giai đoạn đó. Đây là những album được tải xuống hàng triệu lần mỗi ngày. Và nếu bạn nhìn vào những gì xảy ra vào đúng ngày một trong những album này được phát hành, chúng ta có hơn 100 triệu lượt nghe trực tuyến trên Spotify vào những ngày đó. Và số ca tử vong do tai nạn giao thông tăng khoảng 15% trên toàn quốc chỉ tính riêng trong ngày album đó ra mắt”. 

Vào 10 ngày phát hành album, lượt người nghe nhạc trực tuyến trung bình khoảng 123,3 triệu lần, so với 86,1 triệu lượt nghe vào các ngày xung quanh, tăng khoảng 43%.

Số ca tử vong do tai nạn giao thông cũng tăng lên. Đã có thêm khoảng 18 ca tử vong vào những ngày phát hành các album. Trung bình, ngày bình thường ghi nhận 121 ca tử vong do tai nạn xe hơi; nhưng con số này vọt lên 139 ca vào những ngày ra mắt album.

Số ca tử vong ở nhóm tài xế trẻ tuổi cao hơn so với nhóm tài xế lớn tuổi. Đáng chú ý, mức tăng chủ yếu xuất hiện ở các tài xế đi xe một mình.

Đừng để âm nhạc làm xao nhãng khi lái xe

Dù vậy, các nhà nghiên cứu thừa nhận có thể tồn tại yếu tố ngoại cảnh khác dẫn đến tai nạn vào đúng ngày ra mắt album. Và mục tiêu của nghiên cứu không phải là khuyên mọi người dừng nghe nhạc trên xe mà là có thể dự đoán trước được những ngày rủi ro này để cẩn trọng hơn.

Tiến sĩ Anupam Jena cho biết: “Ai cũng biết dùng điện thoại khi lái xe là rất nguy hiểm. Khi một album mới ra mắt, người lái xe có thể bật nhạc to hơn, sử dụng điện thoại để tìm hoặc chỉnh nhạc, hoặc thao tác với các ứng dụng giải trí trên xe như Apple CarPlay. Chúng tôi không thể biết chính xác hành vi nào khiến nguy cơ tai nạn tăng lên, nhưng điều quan trọng là mọi người cần nhận thức rằng đây có thể là thời điểm dễ xảy ra mất tập trung và tai nạn hơn.”

Bà Kellen Howell, người phát ngôn của Hiệp hội Ô tô Mỹ, phân tích: “Chúng ta biết rằng sự xao nhãng là một yếu tố hàng đầu trong rất nhiều vụ va chạm xe cộ. Những việc như nhắn tin khi lái xe, kiểm tra email, thậm chí là sử dụng hệ thống thông tin giải trí, tất cả đều có thể là yếu tố gây xao nhãng dẫn đến tai nạn”.

Tuy nhiên, nghiên cứu vẫn có những hạn chế, bao gồm việc chưa điều tra trực tiếp liệu việc sử dụng điện thoại thông minh có thực sự liên quan đến các ca tử vong do giao thông đó hay không.

Bác sĩ Vishal Pateltại hệ thống y tế Mass General Brigham, đồng thời là nhà nghiên cứu tại Trường Y Harvard gợi ý rằng các nền tảng nghe nhạc trực tuyến có thể điều chỉnh thông báo khi quảng bá các album sắp ra mắt.

Patel cũng nhấn mạnh các tài xế nên đảm bảo hoàn tất mọi thao tác trên điện thoại trước khi cho xe di chuyển. Nhiều quốc gia đã áp dụng luật bắt buộc sử dụng thiết bị rảnh tay.

Tại Việt Nam, trong năm 2025 và đầu năm 2026, Đội cảnh sát giao thông đường bộ cao tốc số 6 (Cục Cảnh sát giao thông, Bộ Công an) cho biết đã xử lý 120 tài xế sử dụng điện thoại khi lái xe trên cao tốc, trong đó có nhiều tài xế xe container và xe khách.

Một vụ việc tại Thái Nguyên tháng 8/2026 cũng cho thấy hậu quả nghiêm trọng khi người lái vừa dùng điện thoại vừa điều khiển xe máy, gây tai nạn khiến một phụ nữ bị thương tật 81%.

Những chế tài tăng nặng và việc tăng cường giám sát đang góp phần cảnh báo, thay đổi nhận thức của người tham gia giao thông, nhưng ý thức tự giác vẫn giữ vai trò quyết định.

Tài xế nên chọn sẵn danh sách phát, bật định vị trước khi khởi hành, sử dụng thiết bị rảnh tay và tuyệt đối không thao tác với điện thoại khi xe đang chạy. Nghe nhạc có thể giúp hành trình bớt căng thẳng, nhưng chỉ an toàn khi mọi thao tác đã hoàn tất trước lúc khởi hành và điện thoại được đặt ngoài tầm tay.