Vì sao dịch do virus Nipah khó bùng phát nhưng vẫn cần thận trọng dịp cận Tết?

Nguy cơ bùng phát dịch do virus Nipah như thế nào, đâu là các biểu hiện dịch tễ cần chú ý và người dân nên phản ứng ra sao trong giai đoạn hiện nay? PV VOV Giao thông đã có cuộc trao đổi với Bác sĩ Lê Hồng Nga – Phó giám đốc Trung tâm kiểm soát bệnh tật TP.HCM về nội dung này.

PV: Thưa bác sĩ Lê Hồng Nga, gần đây thông tin về virus Nipah đang gây chú ý. Bà có thể cho biết thông tin sơ bộ về loại virus này và liệu nó đã có tác động gì đến Việt Nam cũng như TP.HCM chưa?

Bác sĩ Lê Hồng Nga: Virus Nipah là bệnh truyền nhiễm lây từ động vật sang người, được phát hiện lần đầu vào năm 1999. Từ đó đến nay, vẫn ghi nhận các ca bệnh rải rác đã được ghi nhận tại một số quốc gia Nam Á và Đông Nam Á. Gần đây nhất, đã ghi nhận 2 trường hợp nhiễm bệnh do virus Nipah tại bang Tây Bengal (Ấn Độ). Tuy nhiên, các xét nghiệm từ những người tiếp xúc gần với họ đều cho kết quả âm tính.

Về cơ chế lây bệnh, virus này lây truyền qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết của động vật nhiễm bệnh, chủ yếu là loài dơi ăn quả (ổ dịch tự nhiên) và có thể lây sang một số động vật, đặc biệt là heo.

Theo đánh giá của ngành y tế tại Việt Nam, với bối cảnh giao thương mạnh mẽ như hiện nay thì nguy cơ virus Nipah xâm nhập vào nước ta là hoàn toàn có thể. Tuy nhiên, ngành y tế đánh giá khả năng bùng phát thành dịch diện rộng là rất thấp, thế nên người dân có thể yên tâm, không cần quá lo lắng về tình huống hiện nay.

PV: Dù nguy cơ bình phát dịch do Nipah là không cao nhưng các chuyên gia vẫn cho rằng người dân vẫn không nên chủ quan. Vậy HCDC đã có những biện pháp gì để chủ động phòng chống từ xa từ sớm, thưa bà?

Bác sĩ Lê Hồng Nga: Chính xác là nguy cơ bùng phát dịch bệnh trên diện rộng trong nước là không cao tuy nhiên việc áp dụng các biện pháp phòng ngừa chủ động là rất cần thiết. Dưới sự chỉ đạo của Sở Y tế, HCDC đang duy trì và tăng cường giám sát nghiêm ngặt các ca bệnh xâm nhập.

Cụ thể là đối với các chuyến bay đến từ vùng dịch sẽ tiến hành rà soát thân nhiệt đối với hành khách, nếu phát hiện triệu chứng nghi ngờ, chúng tôi sẽ khai thác yếu tố dịch tễ và chuyển ngay về Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới để theo dõi cũng như kiểm soát nguy cơ lây nhiễm cho cộng động.

Bên cạnh đó, Sở Y tế đã chỉ đạo Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới sẵn sàng các phương tiện, phương án phân luồng, thu dung và điều trị cho bệnh nhân kịp thời. Đặc biệt, với các trường hợp viêm não cấp tính có yếu tố đi từ vùng dịch về phải điều tra dịch tễ, tiền sử đi lại và được hội chẩn ngay với Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới để chấn đoán chính xác, kiểm soát được dịch bệnh.

Ngoài ra, Sở Y tế cũng khuyến cáo người dân thực hiện các biện pháp dự phòng không dùng thuốc như giữ vệ sinh cá nhân, thường xuyên vệ sinh tay, hạn chế tiếp xúc động vật bệnh, ăn trái cây phải gọt vỏ.

Với người đi về từ vùng dịch thì cần theo dõi sức khoẻ trong vòng 14 ngày kể từ ngày nhập cảnh, nếu có triệu chứng nghi ngờ cần thông báo ngay cho Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới để được điều trị cũng như phối hợp với y tế địa phương, lực lượng điều tra dịch tễ để đánh giá chính xác nguy cơ và triển khai các biện pháp phòng bệnh. Ngoài ra, người dân cũng cần hạn chế đi du lịch đến nơi đang được thông báo có dịch.

PV: Chỉ còn chưa đầy 3 tuần nữa là đến Tết Nguyên đán 2026, bà có lời khuyên nào để người dân vui chơi an toàn trước các thông tin về dịch bệnh?

Bác sĩ Lê Hồng Nga: Hiện nay, tình hình dịch bệnh tại TP.HCM vẫn ổn định. Tuy nhiên, người dân có vui chơi thì cũng không quên cảnh giác và phòng bệnh cho bản thân. Chúng tôi đề nghị mọi người giữ Vệ sinh cá nhân, Thường xuyên rửa tay bằng nước và xà phòng. Ăn chín uống sôi.

Tuyệt đối không tiếp xúc với động vật nghi ngờ mắc bệnh. Trái cây và rau xanh cần được rửa sạch, đặc biệt trái cây phải gọt vỏ kỹ trước khi ăn để đảm bảo an toàn. Nên hạn chế đến những nơi đông người, nên đeo khẩu trang để tránh lây nhiễm bệnh cho người khác.

PV: Xin cảm ơn bác sĩ về những chia sẻ hữu ích này!