Vi phạm giao thông từ khách ngoại: Lỗ hổng quản lý hay ý thức?

Những vi phạm này đang tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cho cả du khách lẫn người dân địa phương. Đằng sau thực trạng đó không chỉ là câu chuyện ý thức, mà còn đặt ra dấu hỏi về trách nhiệm quản lý và sự dễ dãi trong hoạt động cho thuê xe máy. 

Nỗi lo từ khách quốc tế "thuê xe tự lái"

Cấm du khách nước ngoài thuê xe máy vì mất an toàn

Một vụ tai nạn chết người vừa xảy ra tại thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa khi một du khách nước ngoài điều khiển xe máy sau khi sử dụng rượu bia, chạy tốc độ cao và tông vào người đi đường. Trước đó, tại khu du lịch Cát Bà, Hải Phòng cũng xảy ra vụ tai nạn liên quan đến khách nước ngoài thuê xe tự lái, khiến dư luận lo ngại. Thực tế này không còn cá biệt.

Tại nhiều địa phương du lịch như Đà Nẵng, Nha Trang, Phú Quốc hay Hà Nội, tình trạng khách nước ngoài vi phạm giao thông diễn ra khá phổ biến. Nhiều người dân cho biết họ thường xuyên chứng kiến các tình huống nguy hiểm:

“Nhiều khách nước ngoài họ chạy rất nhanh, có khi lấn làn, vượt đèn đỏ luôn. Người dân đi đường gặp cũng ngại vì họ không quen đường, xử lý bất ngờ rất nguy hiểm.”

“Nhiều khách nước ngoài thuê xe xong là chạy thôi, có người còn không biết đọc biển báo. Ban đêm ở khu du lịch thì tình trạng chạy xe sau khi uống bia rượu cũng nhiều.”

Tại các khu du lịch, dịch vụ cho thuê xe máy phát triển mạnh để phục vụ khách quốc tế. Tuy nhiên, việc kiểm tra giấy phép lái xe hiện vẫn khá lỏng lẻo. Nhiều cơ sở thừa nhận chỉ cần khách để lại hộ chiếu hoặc giấy tờ tùy thân là có thể nhận xe.

“Em cho khách du lịch nước ngoài thuê xe máy, ngôn ngữ bất đồng nên nhiều khi phải sử dụng điện thoại dịch. Khi cho thuê xe máy cũng yêu cầu du khách để lại căn cước công dân hoặc hộ chiếu hoặc bằng lái nhưng mình cũng chỉ biết cầm những thứ đó thôi chứ không biết có sử dụng được hay không vì chữ nước ngoài không hiểu…”

Mạnh tay xử lý cơ sở giao xe cho khách ngoại không đủ điều kiện cầm lái

Trước thực trạng này, lực lượng chức năng tại nhiều địa phương đã tăng cường kiểm tra, siết quản lý hoạt động cho thuê xe tự lái. Tại Đà Nẵng - nơi tập trung đông khách quốc tế lưu trú, Công an thành phố đang yêu cầu các cơ sở ký cam kết không cho người không đủ điều kiện thuê phương tiện.

Đại tá Phan Thanh Hồng, Trưởng phòng Cảnh sát giao thông, Công an thành phố Đà Nẵng cho biết: “Chúng tôi đã phối hợp với công an các địa phương, nhất là các phường có đông người nước ngoài cư trú, tổ chức cơ sở lưu trú ký cam kết việc thuê phương tiện đi lại. Đồng thời làm việc với các chủ cho thuê xe mô tô, xe gắn máy ký cam kết, yêu cầu chấp hành nghiêm các quy định, không cho thuê, cho mượn với người không đủ điều kiện để điều khiển phương tiện, nếu vi phạm chúng tôi sẽ xử lý nghiêm”.

Không chỉ đối mặt nguy cơ tai nạn, người nước ngoài vi phạm giao thông tại Việt Nam còn có thể bị xử phạt hành chính, tạm giữ phương tiện, thậm chí xử lý hình sự nếu gây hậu quả nghiêm trọng.

Dưới góc độ pháp lý, luật sư Trần Sỹ Tiến, Giám đốc Công ty Luật Hà Nội VDT cho biết: 

"Những hành vi như giao xe cơ giới, xe máy chuyên dùng cho người không đủ điều kiện như chưa đủ tuổi, không bằng lái xe là hành vi vi phạm pháp luật, mức phạt tiền từ 8-10 triệu đồng đối với các hành vi cho mượn, giao xe máy, hay từ 28-30 triệu đồng đối với hành vi giao ô tô cho cá nhân, mức phạt gấp đôi với tổ chức, ngoài ra chủ xe có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu để xảy ra tai nạn nghiêm trọng".

Theo ông Đinh Quốc Thái, chuyên gia giao thông, trách nhiệm hiện nay không thể chỉ đặt lên người điều khiển phương tiện, việc buông lỏng kiểm tra điều kiện cho thuê xe, thiếu hướng dẫn pháp luật cho khách quốc tế và chưa xử lý nghiêm các cơ sở vi phạm đang khiến tình trạng này kéo dài:

"Cần có quy định bắt buộc người nước ngoài trình giấy phép khi thuê xe, kiểm tra xử lý, siết chặt các trường hợp người nước ngoài vi phạm, tránh tâm lý ngại va chạm, ngại phức tạp khi xử lý người nước ngoài, nhấn mạnh cần kiểm soát chặt khâu thuê xe, làm điểm khởi đầu kết hợp với giáo dục để người điều khiển chấp hành luật giao thông tại Việt Nam, cơ sở cho thuê xe đóng vai trò then chốt có thể ngăn chặn việc giao xe cho người không đủ điều kiện".

Du lịch phát triển kéo theo nhu cầu trải nghiệm và tự do khám phá của du khách quốc tế. Nhưng sự cởi mở không đồng nghĩa với dễ dãi trong quản lý. Một hành vi vi phạm giao thông, một vụ tai nạn nghiêm trọng không chỉ gây tổn thất về con người mà còn ảnh hưởng đến hình ảnh giao thông văn minh, an toàn mà Việt Nam đang nỗ lực xây dựng.

Để không còn những vụ việc đáng tiếc như ở Khánh Hòa hay Cát Bà, cần nhiều hơn sự vào cuộc của cơ quan chức năng, trách nhiệm từ các cơ sở kinh doanh và trên hết là ý thức chấp hành pháp luật của mỗi du khách khi tham gia giao thông trên đất Việt Nam.