Ưu tiên quỹ đất cho nhà thuê và chung cư, giấc mơ an cư gần lại?

Nhưng, với mức giá lên đến hàng tỷ đồng, đó là những căn nhà không - thể - mua đối với nhiều cặp vợ chồng trẻ. Trong khi, căn hộ cho thuê gia đình cũng lên tới cả chục triệu đồng mỗi tháng.

Chỗ ở gần thì ngoài tầm với. Chỗ ở xa thì tắc đường, kiệt sức vì đi lại; con cái học hành, khám chữa bệnh đều không dễ. Một vòng luẩn quẩn của giấc mơ an cư…. 

Những điều này sẽ được cải thiện thế nào, nếu đô thị ưu tiên quỹ đất cho nhà thuê và chung cư? Cơ hội tiếp cận chỗ ở phù hợp cho người dân sẽ rộng mở ra sao, và đô thị sẽ cấu trúc lại như thế nào, để trở thành nơi dễ sống, đáng sống hơn?

Diễn đàn với chủ đề: “Ưu tiên quỹ đất cho nhà thuê và chung cư, giấc mơ an cư gần lại?”, 12h30 thứ Năm (13/8/2026), và 16h thứ Bảy (15/8), Chủ nhật (16/8) sẽ cùng bàn luận về câu chuyện này trên sóng FM 91MHz của VOV Giao thông và vovgiaothong.vn

Các vị khách mời tham gia chương trình: TS Nguyễn Quang, Nguyên Giám đốc Chương trình Định cư con người Liên Hợp Quốc tại Việt Nam (UN-Habitat Việt Nam) và ông Nguyễn Văn Đính, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam.

 Nhà thuê hôm nay, giấc mơ an cư ngày mai

45 tuổi, đã đi làm hơn hai mươi năm, chị Nguyễn Thị Hồng Vân (ở Xuân Đỉnh, Hà Nội) vẫn chưa có một căn nhà đứng tên mình. Gia đình gồm bốn người hiện sống trong một căn nhà thuê ở Hà Nội và giấc mơ sở hữu một mái nhà riêng vẫn xa vời.

Khi được hỏi mỗi tháng gia đình để dành được bao nhiêu tiền, chị Vân khẳng định: Gần như là không tích lũy được. Hai con, một học lớp 5, một học lớp 10, riêng tiền ăn học đã ngốn khoảng 15 triệu đồng mỗi tháng, chưa kể tiền thuê nhà, ăn uống, đi lại, sinh hoạt và những khoản phát sinh như ốm đau, nội ngoại. Mà em nghĩ, thu nhập như vợ chồng em là mặt bằng chung của đại đa số. Hy vọng Nhà nước sắp tới sẽ có chính sách cho những vợ chồng có mức thu nhập như bọn em.

Chị Vân từng làm việc trong khu vực nhà nước, sau đó chuyển sang kinh doanh. Thu nhập hiện nay dao động 12-15 triệu đồng/tháng; chồng chị khoảng 20 triệu đồng. Với mức thu nhập ấy, việc mua một căn hộ hay ngôi nhà ở Hà Nội không phải chưa từng được tính đến. Trái lại, bài toán đã được họ tính đi tính lại nhiều lần. Song, họ không biết phải lấy đâu ra khoản tiền đủ lớn để bước qua cánh cửa đầu tiên của giấc mơ an cư: "Thật ra cũng nhiều lần đặt vấn đề mua nhà, nhưng cũng ái ngại, vì với 30 triệu, ăn học, rồi trả lại ngân hàng cũng rất khó, tại vì với 10 triệu một tháng tiền lãi với tiền gốc là hơi quá. Và đến nay, việc mua nhà cũng rất chất vật."

Ngồi kế bên mẹ, cháu Lê Anh Thư, năm nay vừa lên lớp 10, lâu nay vẫn ở cùng phòng với em gái, với hai chiếc bàn học đã chật kín căn phòng. Dù rất muốn có phòng riêng, nhưng Anh Thư cũng dần hiểu áp lực của bố mẹ: "Bây giờ cũng không riêng tư lắm, nhưng con cũng thấy khá ổn rồi, nhưng nếu có điều kiện, con cũng muốn có phòng riêng cho hai chị em để có thể học bài hiệu quả hơn, để thư giãn, hoặc có không gian riêng tư."

Anh Lê Việt Dũng, chồng chị Vân hiểu và cảm nhận mong muốn của vợ, của con, song cũng thừa nhận, nếu cứ với mức thu nhập hiện tại thì “10 năm nữa” cũng khó xác định được thời điểm mua nhà, trong khi cắt giảm chi tiêu cũng không phải lời giải. Vậy nên, trước mắt, họ vẫn thuê nhà. Nhưng ở nhà thuê cũng mang theo một nỗi bất an thường trực: không phải nhà của mình, không biết tương lai sẽ ra sao, giá nhà sẽ còn tăng đến mức nào: "Với lương như thế này, thu nhập như thế này, và giá nhà như thế này thì chịu, không tính được. Bây giờ nuôi con còn vất vả, thì để xác định mua nhà bây giờ là không thể rồi. Làm gì có tiết kiệm đâu mà mua."

Có lúc, gia đình chị Vân cũng nghĩ đến một phương án khác: tiếp tục thuê nhà, chắt chiu mua một mảnh đất ở quê Sóc Sơn – vùng ngoại thành, cách chỗ ở hiện tại gần 50 cây số, nơi giá đất dễ chịu hơn nhiều. Nhưng đó vẫn chỉ là phương án dự phòng. Trong sâu thẳm, họ vẫn muốn ở lại khu vực nội thành, nơi các con đang học tập, nơi hai vợ chồng đã gắn bó suốt nhiều năm. Vì thế, họ vẫn tích cóp khi có thể. Và trên hết, họ vẫn chờ đợi những chính sách nhà ở phù hợp hơn với những gia đình có thu nhập trung bình. Còn hiện tại, căn nhà thuê vẫn là mái ấm của bốn người. 

Những chuyến đi dài của cư dân xa trung tâm 

Sáng nào chị Cao Thị Minh Châu cũng bắt đầu ngày làm việc bằng một hành trình gần 10 km từ khu đô thị Văn Phú (Hà Đông) đến nơi làm việc trên đường Trần Duy Hưng. Quãng đường không quá dài nếu nhìn trên bản đồ, nhưng trong nhịp giao thông Hà Nội, nó có thể kéo dài thành 35-40 phút, thậm chí lâu hơn khi những tuyến đường đông nghịt xe.

Phương tiện công cộng đã từng được lựa chọn, nhưng theo chị Cao thị Minh Châu, không thực sự thuận tiện. Nếu đi xe buýt nhanh BRT, chị vẫn phải di chuyển một quãng khá xa từ điểm dừng trên đường Lê Văn Lương đến nơi làm việc. Vào giờ cao điểm, việc đổi phương tiện khiến hành trình vốn đã dài càng thêm bất tiện.

Bởi vậy, chị Châu chọn xe máy vì đó là cách chủ động nhất, nhưng mỗi ngày đi làm về đều mệt ngoài, mất hết sức lực: "Nếu hôm nào không tắc đường thì cũng phải mất khoảng 35-40 phút. Còn hôm nào tắc, kẹt xe, nhất là khu vực hầm Lê Văn Lương, thì không biết bao giờ mới đến công ty. Mất khá nhiều thời gian để đi ngoài đường, cũng khá là mệt. Cứ về đến nhà, chưa làm gì đã cất túi, lên giường nằm đã, nghỉ một tí rồi sau đó mới làm gì thì làm."

Câu chuyện của anh Nguyễn Hoàng Tuấn, ở Yên Nghĩa, Hà Đông cũng tương tự. Anh Tuấn chia sẻ, năm 2017, 2 vợ chồng tích cóp, vay mượn được gần 1 tỷ đồng. Với số tiền ấy, chỉ có thể mua nhà xa trung tâm, và căn nhà 67m2 tại khu vực Yên Nghĩa là một sự lựa chọn hợp lý. Trước đây, anh làm việc ở Văn Miếu, khoảng cách từ nhà đến chỗ làm lên tới 14 km, khiến việc di chuyển mỗi ngày đã là một thách thức.

Sau khi đắn đo, anh chuyển về làm tại khu vực Green Bay (Mễ Trì), cũng cách nhà khoảng 8 km và thời gian đi lại mỗi ngày khiến anh Tuấn kiệt sức: "Tùy tình hình giao thông ở đây, nhưng mất ít nhất khoảng 40 phút mỗi chiều. Ở đường Hà Nội này đi thế cũng căng thẳng"

Chị Nguyễn Phương Thủy cũng phải dành gần 2 tiếng mỗi ngày để di chuyển đi và về từ nhà , ở xã Thanh Trì đến nơi làm việc ở Thanh Xuân. Quãng đường chỉ khoảng 7km, nhưng tuyến đường 70 luôn đông đúc, ùn tắc và nhiều xe tải trọng lớn. Có thời điểm, chị Thủy định tìm việc ở gần nhà, nhưng chưa thực hiện được, nên hiện tại, thời gian đi trên đường là một áp lực không nhỏ: "Bây giờ dân số thì tăng lên nhiều, mà đường thì không mở rộng ra, nói chung chỗ này không bị tắc thì chỗ kia cũng bị tắc thôi."

Điểm chung trong câu chuyện của chị Châu, chị Thủy, hay anh Tuấn nêu trên, họ lựa chọn nơi ở xa hơn bởi với cùng một khoản tiền, nơi đó cho họ diện tích lớn hơn, và một không gian sống phù hợp với gia đình. Giá nhà quá cao buộc họ phải lựa chọn nhà ở vừa túi tiền hơn khi đi xa trung tâm, nhưng để được sống trong căn nhà ấy, họ phải trả thêm bằng thời gian, sức lực và những chuyến đi dài trên những con đường luôn đông đúc, cùng sự căng thẳng và mệt mỏi không dễ tính thành tiền.