Từ trang trại đến bàn ăn

Có rất nhiều lý do cho cái sự "chợt nhận ra" này. Nhưng phần lớn nó có căn nguyên từ việc luật pháp không được xây dựng sát với thực tiễn cuộc sống. Câu chuyện của tác giả Phạm Quang Vinh về các quán phở gà là một chuyện như thế.

Cuối tuần trước, một số báo đưa tin: "Công an phường Tây Hồ đã phối hợp Đội Quản lý thị trường số 3, Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội xử lý quán phở kinh doanh thực phẩm không rõ nguồn gốc trên đường Võ Chí Công.

Tại thời điểm kiểm tra, cơ sở kinh doanh có hành vi vi phạm kinh doanh dịch vụ ăn uống mà không có Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm; kinh doanh hàng hóa là thực phẩm không rõ nguồn gốc, xuất xứ.

Lực lượng chức năng đã lập hồ sơ xử phạt cơ sở theo quy định. Tổng mức phạt đối với cơ sở là 26,5 triệu đồng". 

Nhân chuyện này, chúng ta vẫn thường nói đến mô hình từ trang trại đến bàn ăn. Khi đi ăn bát phở gà, quán phở gà thường dùng loại gà hay gọi là "gà ta". "Gà ta" như chúng ta đều biết thường không được nuôi một cách công nghiệp.

Các quán phở gà sử dụng "gà ta" được giết mổ bởi những người kinh doanh thịt gia cầm, nếu xét theo quy định hiện hành, đây là vi phạm. Và bất kỳ quán phở gà nào, cũng như nhiều hàng ăn khác đều hoàn toàn có nguy cơ bị xử phạt như quán phở gà vừa nhắc đến ở trên.

Ở đây tôi nghĩ có một điểm hẫng, khi không có cách nào để những thực phẩm như "gà ta" có thể đi thẳng từ trang trại đến bàn ăn. Gà là vật nuôi bắt buộc phải giết mổ theo tiêu chuẩn, tại cơ sở giết mổ tập trung, có xác nhận và đóng dấu thú y.

Với các quy định hiện hành về giết mổ và kiểm soát giết mổ, không có cách nào để một người nông dân có thể cung cấp thẳng cho một chuỗi quán.

Bởi vì với các quy định giết mổ, họ không được phép tự giết mổ và phải đưa đến các cơ sở giết mổ. Các quy định hiện hành chỉ cho phép nếu họ tự giết mổ và tự tiêu thụ trong hộ gia đình. Nếu chỉ cần bán ra bên ngoài, bán cho một người khác đã là vi phạm các quy định.

Đại loại, đa số quán phở gà (nếu không mua gà công nghiệp về làm phở), hoặc khoảng 100% gà ngậm hoa hồng dịp Tết, rằm,... mua ở chợ là vi phạm các quy định về an toàn thực phẩm.

Và có một nguyên lý đơn giản của luật, là nếu quy định nào đó khiến phần lớn dân số buộc phải vi phạm, thì hoặc là quá chặt, hoặc là không phù hợp. Và các quán phở gà Hà Nội chắc chắn sẽ không thể vượt qua được các quy định khắt khe này.