Từ thực địa đến bàn chính sách: Dấu ấn nữ sĩ quan Việt Nam

Đằng sau bước chuyển ấy là những trải nghiệm thực địa, khả năng thích ứng và bản lĩnh của một nữ sĩ quan Việt Nam trong môi trường quốc tế. Mỗi chặng đường không chỉ là một nhiệm vụ mới, mà còn là quá trình tích lũy kinh nghiệm, rèn luyện khả năng thích ứng và khẳng định năng lực của nữ sĩ quan Việt Nam trong hoạt động gìn giữ hòa bình Liên Hợp Quốc.

Nữ sĩ quan Việt Nam đầu tiên trúng tuyển vị trí chiến lược của Liên Hợp Quốc

Ngày 22/5/2025, giữa giờ nghỉ của một khóa huấn luyện tại Pháp, Thượng tá Vũ Thị Liên nhận được tin nhắn vỏn vẹn: "Đỗ rồi nhé, chúc mừng".

Một tin nhắn ngắn, nhưng đánh dấu bước chuyển quan trọng trong hành trình của nữ sĩ quan Việt Nam trong lực lượng gìn giữ hòa bình Liên Hợp Quốc: từ giảng viên tiếng Pháp, đến sĩ quan huấn luyện tại Cộng hòa Trung Phi và giờ đây là chuyên gia về chính sách an ninh, quốc phòng tại Brussels, Bỉ.

Một tin nhắn chỉ vài từ, nhưng với Thượng tá Vũ Thị Liên, đó là khoảnh khắc ghi dấu một bước ngoặt trong hành trình công tác quốc tế. Bởi đây là vị trí đầu tiên một sĩ quan Việt Nam đảm nhiệm. Từ một giảng viên tiếng Pháp tại Học viện Kỹ thuật Quân sự, sau 5 năm bước vào lực lượng mũ nồi xanh, Thượng tá Vũ Thị Liên đã đi qua một hành trình mà mỗi chặng đường lại mở ra một yêu cầu mới.

Nếu ở giảng đường là những bài học, kiến thức và ngôn ngữ, thì tại Cộng hòa Trung Phi, chị bước vào một môi trường hoàn toàn khác – nơi những kiến thức ấy phải được vận dụng trong thực tế, giữa một địa bàn có xung đột, khác biệt về văn hóa và sự tham gia của nhiều lực lượng quốc tế. Từ cuối năm 2022 đến cuối năm 2024, Thượng tá Vũ Thị Liên có hai năm làm nhiệm vụ huấn luyện tại Cộng hòa Trung Phi. Hai năm ấy, theo chị mang lại một trải nghiệm mà không tài liệu nào có thể thay thế.

“Kinh nghiệm mà giúp tôi nhiều nhất, chính là 2 năm trải nghiệm thực địa tại Cộng hòa Trung Phi, chứ không phải là tài liệu hay là lý thuyết nào cả. Ngoài những kinh nghiệm như là khả năng thích ứng nhanh với yêu cầu công việc hay là khả năng hòa nhập nhanh với môi trường làm việc, với những khác biệt về văn hóa, thì tôi còn học được một điều thực sự rất là quan trọng, đó là sự kiên nhẫn và bản lĩnh để làm việc trong môi trường không có khuôn mẫu sẵn có”, Thượng tá Vũ Thị Liên chia sẻ.

Từ thực địa, những bài học ấy tiếp tục theo Thượng tá Vũ Thị Liên đến một môi trường công tác mới. Tại Brussels, công việc của chị không còn là trực tiếp huấn luyện. Thay vào đó là đọc, phân tích, tổng hợp, đánh giá tình hình và tham mưu về chính sách an ninh, quốc phòng; đồng thời tham gia phối hợp nguồn lực cho các vấn đề hòa bình và an ninh quốc tế. Sự thay đổi ấy cũng đặt ra những yêu cầu mới, bởi kinh nghiệm từ thực địa giờ đây không chỉ giúp hoàn thành một nhiệm vụ cụ thể, mà còn trở thành cơ sở để nhìn nhận, phân tích những vấn đề rộng hơn. Và chính hai năm tại Cộng hòa Trung Phi đã trở thành một phần quan trọng trong hành trang của nữ sĩ quan Việt Nam khi bước vào vị trí mới.

Thực địa cho chị trải nghiệm môi trường đa quốc gia cho chị khả năng thích ứng. Còn vị trí tại Brussels mở ra một không gian khác để những kinh nghiệm ấy tiếp tục được phát huy. Đánh giá về những đóng góp của lực lượng Gìn giữ hòa bình Việt Nam nói chung và Thượng tá Vũ Thị Liên nói riêng, ông Rory Keane, Trưởng Văn phòng Liên lạc Liên Hợp Quốc về Hòa bình và An ninh đặt tại Brussels, Bỉ, đánh giá cao những đóng góp của lực lượng Gìn giữ hòa bình Việt Nam trong xây dựng mối quan hệ đối tác về gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc với Liên minh Châu Âu và cả với NATO.

“Thượng tá Vũ Thị Liên mang đến rất nhiều chuyên môn phù hợp cho vị trí này và giúp văn phòng của chúng tôi thực sự phát huy được sức mạnh vượt bậc, đồng thời đảm bảo rằng chúng tôi có thể xây dựng được mối quan hệ đối tác cần thiết cho hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc. Thượng tá Vũ Thị Liên có một nền tảng kinh nghiệm độc đáo. Cô đã từng làm việc với Liên minh Châu Âu trong một phái bộ thuộc Chính sách An ninh và Quốc phòng Chung của EU tại Cộng hòa Trung Phi.

Điều này mang lại cho cô kinh nghiệm thực tiễn to lớn về cách thức hoạt động của bộ máy EU trong lĩnh vực hòa bình và an ninh. Cô đã kết hợp những kinh nghiệm này lại và có thể đóng vai trò là một sĩ quan liên lạc rất quan trọng cho văn phòng của chúng tôi ở Brussels. Một lần nữa xin cảm ơn cô, cảm ơn Chính phủ và Quân đội nhân dân Việt Nam vì đóng góp quan trọng này cho hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc”, ông Rory Keane nhấn mạnh.

Tự hào hình ảnh nữ sĩ quan Việt Nam kiến tạo hòa bình thế giới

Đằng sau câu chuyện của một cá nhân là câu chuyện rộng hơn về vai trò của phụ nữ trong hoạt động gìn giữ hòa bình. “Phụ nữ, Hòa bình và An ninh” là chương trình nghị sự được Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc khởi xướng từ Nghị quyết 1325 năm 2000, nhấn mạnh việc tăng cường vai trò của phụ nữ ở mọi cấp độ trong phòng ngừa, quản lý và giải quyết xung đột, đồng thời yêu cầu lồng ghép góc nhìn giới vào các hoạt động gìn giữ hòa bình và tái thiết sau xung đột.

Việt Nam đã tích cực triển khai tinh thần của Nghị quyết 1325 trong hơn một thập kỷ tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên Hợp Quốc. Tỷ lệ nữ quân nhân Việt Nam tham gia hiện đã đạt trên 16%. Với Thượng tá Vũ Thị Liên, sự tham gia của phụ nữ không chỉ được nhìn nhận từ câu chuyện bình đẳng giới:

“Tôi nghĩ sự tham gia của phụ nữ trong gìn giữ hòa bình không chỉ là câu chuyện về bình đẳng giới mà thực sự góp phần nâng cao chất lượng và tính bền vững của nỗ lực kiến tạo hòa bình. Vì phụ nữ thường mang đến một cách tiếp cận mềm mỏng nhưng cũng không kém phần kiên định. Ở bất cứ vị trí nào từ thao trường Trung Phi hay đến bàn chính sách ở Brussels thì tôi vẫn luôn ý thức mình đang đại diện cho hình ảnh người phụ nữ Việt Nam, người sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam”.

Từ thao trường ở Cộng hòa Trung Phi đến bàn làm việc tại Brussels, hành trình của Thượng tá Vũ Thị Liên cho thấy một bước chuyển từ người trực tiếp trải nghiệm thực địa đến người tham gia phân tích và tham mưu chính sách. Ở mỗi vị trí, môi trường công tác khác nhau, nhưng yêu cầu về khả năng thích ứng, sự kiên nhẫn, bản lĩnh và trách nhiệm vẫn là hành trang xuyên suốt.

Và cũng từ hành trình ấy, hình ảnh nữ quân nhân Việt Nam trong hoạt động gìn giữ hòa bình được mở rộng hơn: không chỉ hiện diện ở thực địa, mà còn có thể đóng góp tại những vị trí tham mưu, chính sách trong môi trường quốc tế. Năng lực của phụ nữ Việt Nam vì thế không chỉ được khẳng định trên thao trường hay tại thực địa, mà còn ở những bàn làm việc nơi các chính sách về hòa bình và an ninh quốc tế được phân tích và định hình./.