Từ cột mốc lịch sử đến tương lai sáng ngời

Ý nghĩa và tác động của những dấu mốc này tiếp thêm động lực để toàn xã hội chung sức đổi mới, xây dựng tương lai bền vững. Đây cũng là nội dung trong chương trình “Talkshow đặc biệt chào mừng Tết Bính ngọ” trên VOV Giao thông Quốc gia, với chủ đề “Từ cột mốc lịch sử đến tương lai sáng ngời”.

Trong dòng chảy không ngừng của lịch sử dân tộc, mỗi dấu mốc đều mang theo những giá trị bền vững, góp phần hình thành niềm tin, hun đúc ý chí và khơi dậy khát vọng phát triển đất nước. Các sự kiện “A50 và A80” – cột mốc 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9 - không chỉ là những cột mốc có ý nghĩa lịch sử sâu sắc, mà còn là biểu tượng của tinh thần đoàn kết, bản lĩnh vượt khó và khát vọng vươn lên của dân tộc Việt Nam qua từng giai đoạn phát triển. 

 Các vị khách mời tham gia chương trình: Bà Đinh Thị Thanh Thủy - Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM và PGS.TS Hà Minh Hồng - Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử TPHCM.

 Khi lịch sử được tiếp nối bằng cảm xúc

Năm 2025, A50 và A80 đã vượt ra khỏi khuôn khổ của những lễ diễu binh, diễu hành thông thường. Không chỉ là những đội hình trang nghiêm, những bước chân đều tăm tắp hay những lá cờ tung bay trong gió, A50 và A80 trở thành không gian chung của ký ức, của cảm xúc và của niềm tự hào dân tộc.

Trong khoảnh khắc ấy, lịch sử không còn nằm yên trong sách giáo khoa. Lịch sử hiện diện giữa đời sống, chạm vào trái tim mỗi người Việt Nam – nhắc nhớ rằng độc lập, tự do hôm nay là thành quả của biết bao hy sinh, mất mát. Và hơn hết, đó là lời nhắc âm thầm nhưng sâu sắc về trách nhiệm gìn giữ hòa bình, xây dựng đất nước trong thời bình.

Nhìn lại không khí trang nghiêm và hào hùng của A50, A80, với những đội hình diễu binh, những lá cờ đỏ sao vàng tung bay giữa trời xanh, nhiều chứng nhân lịch sử không giấu được cảm xúc bồi hồi. Những hình ảnh của hôm nay như một chiếc cầu nối, đưa họ trở lại với những năm tháng đầu tiên của hòa bình – khi đất nước vừa bước ra khỏi chiến tranh, mang theo cả niềm tin và vô vàn thử thách.

Thiếu tướng, Thầy thuốc nhân dân, Tiến sĩ Nguyễn Hồng Sơn, người có gần 40 năm gắn bó với TP.HCM là một trong số đó. Những ngày đầu đặt chân vào thành phố mang tên Bác vẫn in đậm trong ông, như một lát cắt không thể phai mờ của đời người: “Có thể nói rằng, cách đây 40 năm, tôi vẫn nhớ như in những cảm xúc đầu tiên khi đặt chân vào thành phố Hồ Chí Minh, trong những ngày đầu đi làm trên những con phố còn rất vắng vẻ. Ngày đó, Sài Gòn đúng thật là một thành phố hoa lệ. Nhưng bên dưới vẻ hào nhoáng ấy là những khó khăn, thiếu thốn rất rõ rệt của những năm 80. Thời điểm đó, cuộc chiến tranh ở biên giới Tây Nam vẫn chưa kết thúc, nên dấu ấn của chiến tranh, của hòa bình, và cả những hậu quả còn đọng lại vẫn rất nặng nề.”

Không khí của A50 và A80 không chỉ gợi nhớ một dấu mốc, mà còn đánh thức cả một hành trình lịch sử đã đi qua bằng máu, nước mắt và niềm tin. Khi những bước chân diễu binh vang đều trên quảng trường, nhiều cựu chiến binh như được sống lại khoảnh khắc thiêng liêng của ngày toàn thắngthời khắc mà cả dân tộc vỡ òa trong niềm vui độc lập.

Với Trung tướng Nguyễn Văn Thái – nguyên cán bộ Sư đoàn 7, Quân đoàn 4, một trong năm cánh quân tiến vào Sài Gòn – là nhân chứng sống của những thời khắc lịch sử đó. Với ông, ký ức về ngày toàn thắng 30/4 không chỉ là niềm vui, mà còn là cảm xúc vỡ òa sau một chặng đường chiến đấu dài đầy gian khổ: “Vui sướng, quên hết mệt nhọc, quên hết mọi thứ. Lúc đó cảm giác rất sung sướng, như chiến thắng trọn vẹn; nghĩ tới việc sẽ về gia đình. Tôi vào Dinh không phải là người đầu tiên… Chúng tôi cũng tham gia tiếp quản nhiều cơ sở quan trọng ở Sài Gòn như đài phát thanh, đài truyền hình. Việc phát thông tin đầu tiên sau giải phóng, micro đầu tiên, đó là cảm xúc riêng của những người làm công tác truyền thông và quân quản…

A50 và A80 không chỉ là dịp để nhìn lại chiến thắng, mà còn là lúc nhiều người lặng lẽ tri ân những vùng đất đã cưu mang, chở che và cho họ cơ hội được cống hiến trong suốt hành trình thời bình. Những hình ảnh diễu hành hôm nay gợi lại cả một chặng đường dài dựng xây, hồi sinh và phát triển của đất nước.

Với Thiếu tướng Nguyễn Hồng Sơn, khi ký ức lịch sử được nhắc lại, cũng là lúc ông nghĩ nhiều hơn về thành phố đã gắn bó với mình gần bốn thập kỷ: “Khi nhìn lại hành trình 40 năm, tôi luôn cảm thấy biết ơn thành phố này, nơi đã nuôi dưỡng, chở che, và cho tôi cơ hội được cống hiến trọn vẹn. Nhiều người hỏi tôi rằng, điều gì khiến tôi gắn bó lâu dài với thành phố này. Tôi nghĩ, có lẽ là bởi tình người. Người Sài Gòn sống chan hòa, nghĩa tình và luôn mở lòng đón nhận. Thành phố này đã cho tôi cơ hội để làm nghề, để sáng tạo, và cả để cống hiến trong những thời khắc khó khăn nhất. Sài Gòn đối với tôi không chỉ là nơi làm việc, mà còn là nơi lưu giữ những kỷ niệm, những ân tình, những bài học quý giá về lòng nhân ái và sự sẻ chia. Tôi nghĩ, nếu được chọn lại, tôi vẫn sẽ chọn gắn bó với thành phố này, với ngành y, với bệnh viện 175 – nơi tôi đã trải qua gần hết cuộc đời mình.”

Những câu chuyện ấy, khi vang lên trong không khí của A50 và A80, không chỉ gợi nhớ quá khứ mà còn lan tỏa cảm xúc sang thế hệ hôm nay. Bởi A50 và A80 không chỉ là dịp kỷ niệm, mà còn là những “bài học công dân” rất đặc biệt – nơi lòng yêu nước không được giảng dạy bằng lý thuyết, mà được đánh thức bằng cảm xúc chân thành. Với thế hệ trẻ, tình yêu Tổ quốc bắt đầu từ những khoảnh khắc rất giản dị: một lá cờ trên phố, một giai điệu Quốc ca vang lên, hay một lễ diễu binh khiến trái tim rung lên vì tự hào:

“Kỷ niệm để lại ấn tượng trong lòng em là A50 giải phóng miền nam thống nhất đất nước. Qua sự kiện này em thấy người dân của mình lòng yêu nước rất cao”

“Đối với em lòng yêu nước là sự biết ơn và tự hào của các thế hệ đi trước, các thế hệ cha ông của chúng ta. Khi đi trên đường em nhìn thấy những quốc kỳ thì trong tim mình rất bồi hồi, hoặc khi quốc ca vang lên mình nhẫm theo lời bài hát thì mình thấy rất là xúc động”

Lịch sử, khi được kể lại bằng ký ức, bằng trải nghiệm và bằng cảm xúc như thế, sẽ không dừng lại ở quá khứ. A50 và A80 đã khơi dậy niềm tự hào, hun đúc tình yêu quê hương đất nước – để từ những cột mốc lịch sử, tinh thần Việt Nam tiếp tục được trao truyền, bền bỉ soi đường cho hành trình đi tới tương lai.

Từ cảm xúc biến thành hành động 

Khi những hàng quân diễu binh đã khép lại, khi tiếng nhạc hào hùng của A50, A80 lắng xuống, lòng yêu nước không vì thế mà nguội đi. Trái lại, với nhiều người, chính những khoảnh khắc tự hào ấy trở thành động lực để họ soi lại con đường mình đang đi, nghề nghiệp mình đã chọn và cách mình có thể đóng góp cho đất nước bằng những việc làm cụ thể, bền bỉ mỗi ngày.

Với doanh nhân Lý Ngọc Minh - Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty TNHH Minh Long I - hơn nửa thế kỷ gắn bó với nghề gốm sứ là một hành trình lặng lẽ nhưng kiên định để gìn giữ tinh hoa văn hóa Việt. Từ đất, từ bàn tay người thợ, ông đã đưa gốm sứ Minh Long trở thành thương hiệu quốc gia, mang bản sắc Việt Nam ra thế giới.

Với ông, mỗi sản phẩm không chỉ là hàng hóa, mà còn là một cách kể câu chuyện về dân tộc mình: “Tôi cho rằng sản phẩm này thể hiện tinh hoa và nghệ thuật của nghề gốm sứ. Hơn 50 năm gắn bó với nghề, tôi nhận ra rằng để lưu giữ và truyền lại những giá trị đó, đồng thời khơi dậy lòng yêu nghề, lòng yêu nước trong giới trẻ và giới thiệu văn hóa Việt Nam ra thế giới, tôi đã quyết định thành lập bảo tàng này.

Trong bảo tàng có nhiều tác phẩm tiêu biểu, đặc biệt là 22 bức tranh gốm khắc họa hình ảnh đất nước và con người Việt Nam. Mỗi sản phẩm đều mang đậm dấu ấn lịch sử, kỹ thuật tinh xảo và tài năng của người thợ gốm. Thông qua đó, tôi mong muốn thể hiện tinh hoa văn hóa Việt Nam qua những tiêu chí: không thời gian, không biên giới, không giới tính, có văn hóa, có nghệ thuật, có phong cách và có hồn – những giá trị cốt lõi làm nên bản sắc của người Việt.”

Không phải ai cũng thể hiện lòng yêu nước bằng những công trình lớn hay thương hiệu nổi tiếng. Với Thầy thuốc nhân dân, bác sĩ Nguyễn Viết Giáp, tình yêu nước bắt đầu từ những điều rất giản dị: ánh mắt của người bệnh, nỗi đau của những phận đời còn nhiều thiệt thòi. Từ một lần đi khám thiện nguyện ở vùng xa, ông đã biến sự day dứt trong lòng thành hành động cụ thể, mở ra chương trình phòng chống mù lòa cho hàng chục ngàn người: “Trong một lần đi khám từ thiện ở một xã vùng xa, huyện Xuyên Mộc, tôi khám cho một bệnh nhân bị mù cả hai mắt do đục thủy tinh thể.

Ông ngước đôi mắt mù lòa trắng xá, nhìn lên trần nhà, chậm rãi nói, "Không có tiền bác sĩ ơi." Một cảm giác xót xa tràn ngập trong tôi và chúng tôi đã chữa đôi mắt cho ông. Và cũng chính từ giây phút đó thì chương trình phòng chống mù lòa của tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu được khởi xướng. Cho đến nay đã có hơn 100.000 bệnh nhân được khám chữa bệnh miễn phí. Hơn hàng chục ngàn bệnh nhân đã được phẫu thuật”

Nếu với thế hệ đi trước, yêu nước gắn liền với gìn giữ và chữa lành, thì với người trẻ hôm nay, tình yêu Tổ quốc còn được thể hiện bằng sáng tạo. Họ tìm đến lịch sử không phải để hoài niệm, mà  để đối thoại với quá khứ bằng ngôn ngữ nghệ thuật của thời đại mình, kế thừa phát triển những giá trị trân quý của lịch sử.

Họa sĩ trẻ Chu Nhật Quang, với dự án Mùa xuân độc lập, đã dành nhiều năm nghiên cứu tư liệu, chọn chất liệu sơn mài thuần Việt để kể lại những câu chuyện lịch sử bằng cảm xúc và góc nhìn đương đại: “Chúng tôi muốn được góp phần sáng tạo để lan tỏa những giá trị cốt lõi văn hóa lịch sử hào hùng của Việt Nam thông qua tiếng nói của thời đại và thông qua cái tầm nhìn nghệ thuật đương đại của chúng tôi.”

Để những sáng tạo ấy không chỉ là cảm hứng cá nhân, mà trở thành dòng chảy lan tỏa trong cộng đồng, giáo dục và môi trường văn hóa giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Theo giảng viên Chu Phạm Minh Hằng, khi người trẻ được tiếp cận lịch sử từ sớm, được trao cơ hội thể hiện lòng yêu nước bằng chính năng lực sáng tạo của mình, thì tình yêu Tổ quốc sẽ được nuôi dưỡng một cách tự nhiên và bền vững: “Mình nghĩ ngay từ những cấp học rất nhỏ như Tiểu học hay THCS thì các bé nên có những tiếp cận về lòng yêu nước, đến những cấp bậc cao hơn thì các bạn sẽ là người tạo ra những sản phẩm văn hóa và các bạn biểu diễn lòng yêu nước đó thông qua những hình thức nghệ thuật như sân khấu hóa, những vở kịch, những chương trình âm nhạc nghệ thuật thì đó là những điều giúp mình lan tỏa nhiều hơn”

Từ những xưởng gốm, phòng mổ, không gian triển lãm đến giảng đường, có thể thấy một điểm chung: tình yêu nước đang được chuyển hóa thành hành động cụ thể, phù hợp với từng vai trò, từng thế hệ. Và chính từ những hành động ấy, tinh thần A50, A80 tiếp tục được nối dài trong đời sống hôm nay – lặng lẽ, bền bỉ, nhưng đầy sức mạnh.