Trục đại lộ 2 bờ sông Hồng: Không chỉ cho giao thông, mà cả cho phát triển

Theo đó, Hà Nội đề xuất xây dựng mới hai trục giao thông đi song song và cơ bản bám theo hai bên đê tả, hữu sông Hồng, với tổng chiều dài khoảng 80km, với 6 làn xe cơ giới. Hai trục đại lộ này có ý nghĩa như thế nào đối với quy hoạch giao thông chung của khu vực và của Thành phố?

Theo dõi thông tin về quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng và hai trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng, ông Nguyễn Văn Luật (phường Hồng Hà, Hà Nội) tỏ ra lạc quan về khả năng thông thoát khi triển khai trục cảnh quan sông Hồng, đồng thời kỳ vọng và một bước chuyển về cảnh quan, môi trường:

"Sau khi nghiên cứu dự án này thì bản thân tôi cũng như người dân rất đồng tình và kỳ vọng dự án này sẽ mở ra một không gian rất xanh, sạch, đẹp để người dân được hưởng thụ".

Anh Nguyễn Tiến Đức (Tây Hồ, Hà Nội) cũng bày tỏ kỳ vọng vào hai trục cảnh quan sông Hồng, sẽ tăng đáng kể năng lực thông hành cho khu vực:

"Những đường làm sau, ví dụ trục cảnh quan sông Hồng, giải quyết được vấn đề giao thông rất tốt. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất, nó phải đảm bảo tính kết nối. Đấy là điều cực kỳ quan trọng, còn đường rộng mà kết nối vào trung tâm không thuận lợi thì hiệu quả đạt được chưa cao".

Một số ý kiến cũng bày tỏ, việc công khai phương án hướng tuyến của Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng cũng giúp người dân chủ động thông tin và kế hoạch trong tương lai:

"Chúng tôi rất quan tâm đến kiến trúc công trình tương lai của thế hệ trẻ, Nhà nước chủ trương thế nào thì chúng tôi sẵn sàng chấp hành".

"Dự án này rất công khai, dân chủ, những chi tiết cũng dễ hiểu, chúng tôi cũng rất hưởng ứng và tán thành".

Phương án trục đại lộ hai bờ sông Hồng đang thu hút sự chú ý đặc biệt của dư luận và giới chuyên môn. Kiến trúc sư Đào Ngọc Nghiêm cho hay, phương án này được định hướng trở thành không gian chiến lược về cảnh quan, giao thông và phát triển đô thị của Thủ đô, chuyển từ mô hình đô thị “quay lưng ra sông” sang “quay mặt vào sông”.

Qua đó khai thác hiệu quả giá trị cảnh quan, văn hóa, lịch sử của sông Hồng và tạo diện mạo đô thị hiện đại, văn minh:

"Trục sinh thái cảnh quan sông Hồng đã được nâng tầm lên một cái tầng cao mới và xác định đó là một trục trung tâm của thành phố và thậm chí còn đặt ra vấn đề là là biểu tượng phát triển của Thủ đô Hà Nội và mục tiêu đặt ra đối với trục của sông Hồng này là một trục đặc biệt, nhưng nó phải kết hợp được các yếu tố văn hiến, văn minh và sáng tạo".

Theo ông Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam với quy mô nghiên cứu khoảng hơn 11.400 ha đến năm 2045, không gian hai bên sông được được kỳ vọng tổ chức theo hướng gắn kết hạ tầng giao thông, cây xanh, mặt nước và các chức năng đô thị:

"Khai thác sông Hồng không phải là khai thác để chúng ta có đất để xây dựng, mà làm thế nào để vẫn giữ dòng chảy, nhưng mà đưa không gian cảnh quan và kết hợp được tất cả giao thông, giao thông tốc độ và giao thông đi bộ và người đi xe đạp... Có lẽ đây là một cái đại dự án mà cảnh quan sông Hồng trong quy hoạch lần này sẽ đưa lại cho Thủ đô".

Theo chuyên gia đô thị Đinh Quốc Thái, Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng với 6 làn xe cơ giới, tốc độ 80km/h, và 4 làn đường gom trên mỗi bờ sẽ tạo ra một lựa chọn di chuyển hoàn toàn mới, song song với các trục hướng tâm hiện hữu. Điều này giúp giảm hàng triệu lượt phương tiện đổ vào trung tâm mỗi năm, từ đó trực tiếp làm giảm mật độ giao thông tại các khu vực nội đô:

"Giải pháp đi ngầm khoảng 2,3 km tại khu vực trung tâm, từ đầu cầu Long Biên đến sau cầu Chương Dương, sẽ giúp tuyến đường không chiếm dụng mặt đất, giảm xung đột giao thông với hệ thống đường phố hiện hữu và hạn chế ảnh hưởng đến cảnh quan đô thị".

Kiến trúc sư Trần Huy Ánh, Hội Kiến trúc sư Hà Nội lưu ý, một trong những nguyên tắc cốt lõi của quy hoạch cần đáp ứng là đặt yêu cầu về an toàn hệ thống đê điều và khả năng thoát lũ của sông Hồng lên hàng đầu. Cụ thể, phải tuân thủ Luật Đê điều, quy hoạch đê điều và phòng chống bão lũ, gọi tắt là quy hoạch 257, sau này được sửa đổi, bổ sung thành quy hoạch 429:

"Trong trục cảnh quan sinh thái sông Hồng, quan trọng là ranh giới của cả không gian thoát lũ, hành lang thoát lũ, cho nên tất cả những dự án đó phải có văn bản pháp lý đã được đặt ra mục tiêu, đặt ra những quy định, định hướng là cảnh quan sinh thái sông Hồng dựa vào đó để thực hiện".

Một số chuyên gia cũng cho rằng, trong tổ chức không gian của hai trục đại lộ cảnh qua sông Hồng, các khu vực thoát lũ cần được tích hợp giải pháp thích ứng biến đổi khí hậu, thiên tai, bảo đảm tiêu thoát nước tự nhiên và phù hợp với cảnh quan bãi sông.

Theo phương án do Hà Nội công bố, trục đại lộ hai bờ sông Hồng được nhìn nhận như một nỗ lực tái cấu trúc đô thị quy mô lớn, mở ra nhiều tiềm năng và hứa hẹn tạo động lực tăng trưởng dài hạn cho Thủ đô.

Tuy nhiên, để hiện thực hóa tầm nhìn này, Hà Nội sẽ phải giải quyết không ít thách thức, từ môi trường, tái định cư, đến tính kết nối của cả trục đại lộ đến các khu vực xung quanh.

Hãy đến với góc nhìn của VOV Giao thông Quốc gia qua bài bình luận: Thêm một “xương sống” cho mạng lưới giao thông Hà Nội

Theo quy hoạch dự kiến của Hà Nội, trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng gồm tuyến hữu Hồng dài 45,35km, tuyến tả Hồng dài hơn 35km là trục chính đô thị gồm 6 làn xe chính với vận tốc 80km/h và 4 làn đường gom với vận tốc 60km/h.

Dự án này, nếu được triển khai đồng bộ, sẽ bổ sung một hướng kết nối mới, chia sẻ áp lực cho các tuyến đường hiện hữu, đồng thời tạo điều kiện để tổ chức lại giao thông theo hướng liên kết giữa các khu vực phía Bắc, trung tâm và phía Nam thành phố.

Về giao thông, lợi thế lớn nhất của trục đại lộ là tạo thêm một tuyến liên kết theo hướng dọc sông Hồng. Khi kết nối được với các cầu qua sông, đường vành đai, các tuyến hướng tâm và mạng lưới giao thông công cộng, tuyến trục này có thể tạo ra nhiều lựa chọn hành trình hơn cho người dân.

Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh Hà Nội đang phải giải quyết bài toán ùn tắc không chỉ bằng cách mở rộng từng tuyến đường riêng lẻ. Một tuyến đường mới chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi nó làm thay đổi được cách phân bổ lưu lượng của toàn mạng lưới.

Tuy nhiên, không nên kỳ vọng một đại lộ dài sẽ tự động giải quyết ùn tắc. Nếu các điểm đầu, điểm cuối và các nút giao không được tính toán đồng bộ, tuyến đường có thể chỉ chuyển ùn tắc từ khu vực này sang khu vực khác.

Cần đặt trục đại lộ trong tổng thể quy hoạch giao thông của toàn thành phố. Mỗi nút giao với đường vành đai, đường hướng tâm, cầu qua sông hay tuyến đường đô thị hiện hữu phải được tính toán về năng lực thông hành, bán kính phục vụ, khả năng tổ chức giao thông và dự báo lưu lượng trong tương lai.

Đặc biệt, cần tránh tình trạng đầu tư một đoạn đường rất lớn nhưng các tuyến kết nối cuối cùng lại không đáp ứng được nhu cầu.

Một vấn đề khác là giao thông công cộng. Nếu trục đại lộ chủ yếu phục vụ phương tiện cá nhân, nguy cơ gia tăng lưu lượng xe trên đường là điều cần tính đến.

Ngược lại, nếu ngay từ đầu dành không gian hợp lý cho xe buýt, các tuyến vận tải công cộng khối lượng lớn trong tương lai, kết nối thuận tiện với đường sắt đô thị và các đầu mối giao thông, tuyến đại lộ có thể trở thành một hành lang giao thông đa phương thức.

Đây là cơ hội để Hà Nội chuyển từ tư duy “làm đường để xe chạy” sang “tổ chức hành lang giao thông để người dân di chuyển thuận tiện”. Đại lộ cần phục vụ cả người đi bộ, xe đạp, giao thông công cộng và phương tiện cá nhân, với sự phân bổ không gian hợp lý.

Bên cạnh đó, bài toán giải phóng mặt bằng và tái định cư phải được xem là một phần của quy hoạch giao thông chứ không phải công việc đi sau. Một tuyến đường thông suốt không thể được đánh đổi bằng việc tạo ra những khu dân cư mới nhưng thiếu trường học, y tế, dịch vụ và kết nối giao thông.

Đặc biệt, trục đại lộ nằm trong không gian sông Hồng nên mọi giải pháp giao thông phải đặt trong yêu cầu bảo đảm an toàn đê điều, thoát lũ, môi trường và cảnh quan. Một tuyến đường hiệu quả về giao thông nhưng gây chia cắt không gian công cộng, làm suy giảm giá trị cảnh quan hoặc tạo thêm áp lực môi trường sẽ khó có thể được xem là một thành công trọn vẹn.

Về lâu dài, điều Hà Nội cần hướng tới không phải là một đại lộ thật lớn, mà là một mạng lưới giao thông lớn mạnh hơn nhờ có đại lộ. Giá trị của dự án sẽ được thể hiện khi nó giúp các tuyến đường hiện hữu vận hành hiệu quả hơn, kết nối tốt hơn với giao thông công cộng, mở thêm không gian phát triển và rút ngắn hành trình của người dân.

Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng vì thế có thể trở thành một mắt xích quan trọng trong quá trình tái cấu trúc giao thông Hà Nội. Nhưng để biến tiềm năng thành giá trị thực tế, điều quyết định không chỉ là quy mô đầu tư, mà là khả năng kết nối đồng bộ, tổ chức giao thông khoa học và tầm nhìn dài hạn.

Khi được đặt đúng vị trí trong toàn bộ mạng lưới, con đường ven sông sẽ không chỉ là một tuyến giao thông mới, mà có thể trở thành một hành lang phát triển mới của Thủ đô.