TP.HCM tăng tốc triển khai loạt dự án metro trọng điểm, chú trọng nội địa hóa

Hiện MAUR được giao làm chủ đầu tư 10 dự án metro, đồng thời thực hiện nhiều nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư các tuyến đường sắt liên vùng quan trọng.

Ông Phan Công Bằng, Trưởng Ban Quản lý Đường sắt đô thị TP.HCM thông tin, tuyến Metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên) tiếp tục ghi nhận hiệu quả tích cực sau hơn một năm vận hành thương mại. Trong nửa đầu của năm 2026, tuyến đã phục vụ hơn 10 triệu lượt, đạt 103,4% kế hoạch.

Còn tuyến Metro số 2 (Bến Thành - Tham Lương) đã hoàn tất công tác giải phóng mặt bằng với tỷ lệ bàn giao đạt 100%. Công tác di dời hạ tầng kỹ thuật đang được triển khai và dự kiến hoàn thành trong quý III/2026. Sau khi khởi công đầu năm nay, các nhà thầu đang tiến hành khảo sát địa chất, hoàn thiện thiết kế chi tiết và triển khai các hạng mục đầu tiên.

Cùng với Metro số 2, TP.HCM đang đẩy nhanh công tác chuẩn bị đầu tư nhiều tuyến mới như: tuyến kết nối Thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên, tuyến Thủ Dầu Một - TP.HCM, tuyến kết nối Vũng Tàu - Bà Rịa - Phú Mỹ và tuyến Metro số 6 từ sân bay Tân Sơn Nhất đến Phú Hữu.

Đối với dự án đường sắt Bến Thành - Cần Giờ, phương án hướng tuyến và vị trí các công trình trên tuyến đã được UBND TP.HCM phê duyệt. MAUR đang phối hợp với các sở, ngành hoàn thiện thủ tục để triển khai công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư phục vụ giải phóng mặt bằng.

Ông Phan Công Bằng cho biết, việc đồng thời triển khai các tuyến đang vận hành, đang xây dựng và chuẩn bị đầu tư thể hiện quyết tâm của TP.HCM trong hiện thực hóa quy hoạch mạng lưới đường sắt đô thị, tạo nền tảng cho phát triển đô thị bền vững và nâng cao năng lực kết nối vùng.

Đặc biệt, TP chú trọng việc nâng tỷ lệ nội địa hóa, trước mắt là ở tuyến Metro số 2 sẽ được nội địa hóa tối đa, từ đó dần làm chủ công nghệ: "Đầu tiên là nội địa hóa trong công tác tư vấn, xây lắp và từng bước nội địa hóa về chuyển giao công nghệ trong quá trình phát triển đầu máy toa xe, thông tin tín hiệu. Hiện các cơ quan có liên quan, Thaco và các đơn vị đang cố gắng nâng tỷ lệ nội địa hóa với mức độ cao nhất và tiến tới các bước tiếp theo làm sao tăng tỷ lệ nội địa hóa"

Đường sắt kết nối sân bay Long Thành lùi thời gian khởi công 

Dự án đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành đang được đẩy nhanh giai đoạn chuẩn bị đầu tư. Theo ông Nguyễn Quốc Trung, Phó Tổng Giám đốc phụ trách đầu tư Công ty cổ phần đầu tư địa ốc Đại Quang Minh (nhà đầu tư), hồ sơ thiết kế FEED hiện cơ bản hoàn thiện và dự kiến được trình các cơ quan chức năng TP.HCM và TP Đồng Nai thẩm định vào ngày 20/6. 

Do tuyến đường sắt đi qua địa bàn hai địa phương nên việc thống nhất hướng tuyến, tiêu chuẩn kỹ thuật và công nghệ đang được các bên phối hợp thực hiện. Các cơ quan chức năng cũng tiếp tục nghiên cứu phương án kết nối đồng bộ với hệ thống đường sắt vào Cảng hàng không quốc tế Long Thành. 

Theo kế hoạch điều chỉnh, dự án sẽ không khởi công trong tháng 7/2026 như dự kiến mà được xem xét triển khai sau khi hoàn tất các thủ tục cần thiết. Mục tiêu là hoàn thành toàn tuyến vào cuối năm 2030, đồng bộ với các tuyến Bến Thành - Thủ Thiêm và Bến Thành - Tham Lương. 

Đáng chú ý, dự án được kỳ vọng tạo bước đột phá cho quá trình nội địa hóa ngành công nghiệp đường sắt tại Việt Nam. Tập đoàn Thaco đã hoàn tất các thỏa thuận chuẩn bị sản xuất toa tàu từ năm 2027 tại tổ hợp công nghiệp đường sắt quy mô lớn ở Bình Dương.

 Doanh nghiệp cũng đang xúc tiến xây dựng các nhà máy cơ khí, sản xuất toa tàu, cấu kiện hầm TBM và nghiên cứu tiếp nhận công nghệ khoan hầm hiện đại nhằm từng bước làm chủ công nghệ thi công metro trong nước.