Tìm câu trả lời cho không gian Hồ Gươm

Về cơ bản, đến nay, chúng ta mới chỉ viết việc muốn dựng “khải hoàn môn” này mới chỉ nằm trong đề xuất, chưa biết quyết tâm của lãnh đạo thành phố đến đâu? Vì từ khi xuất hiện thông tin vẫn chưa có đồng chí lãnh đạo nào ra mặt khẳng định!?

Tuy nhiên, chẳng cần thêm cũng đã thấy rằng, việc này, không nhận được sự đồng thuận của người dân Hà Nội.

Bây giờ, chúng ta hãy nhìn sang những “hạng mục” khác. Tòa nhà bưu điện trung tâm thành phố Hà Nội cũng nằm trong phương án "hạ giải" một số công trình nằm trong không gian Hồ Gươm.

Trên thực tế, có vẻ cơ quan chức năng đang dùng từ ngữ "mềm mại" cho kế hoạch đập đi xây lại các công trình được nêu!?

"Hạ giải" - hiểu nôm na vốn là việc dỡ một phần của công trình, còn trong kế hoạch nêu ra là đập đi xây mới hoàn toàn, ví dụ như tòa nhà HĐND-UBND thành phố, hoặc tòa nhà Bưu điện trung tâm thành phố Hà Nội.

Tòa nhà Bưu điện Hà Nội - đây là một kiến trúc vốn không được đánh giá cao, đặc biệt là về mặt thẩm mỹ và tính phù hợp với không gian Hồ Gươm ngay từ khi nó xuất hiện vào những năm 70 của thế kỷ trước.

Bưu điện Hà Nội, với những tòa nhà theo lối kiến trúc kiểu Pháp, được người pháp xây dựng vào những năm cuối thế kỷ 19 để phục vụ cho nhu cầu thông tin, thư tín của người Pháp lúc bấy giờ.

Còn tòa nhà bưu điện trung tâm cao 5 tầng như chung ta thấy hiện nay được xây dựng với phong cách và chịu ảnh hưởng của kiến trúc Liên Xô kiểu công sở với hình khối vuông vắn, đá rửa… lối kiến trúc này còn khá nhiều ở Hà Nội và các tỉnh lân cận.

Dù được cho là không phù hợp với không gian Hồ Gươm, nhưng tòa Bưu điện trung tâm thành phố Hà Nội này vẫn là một phần lịch sử và là một trong những ký ức sâu sắc, gắn bó của người dân Thủ đô.

Chưa biết thành phố Hà Nội sẽ cho dựng công trình gì, với kiến trúc như thế nào thay thế tòa nhà này? Có thông tin cho rằng nơi đây, chùa Báo Ân - ngôi chùa lớn bậc nhất Thăng Long-Hà Nội ở thế kỷ 19 - sẽ được phục dựng lại, bởi đây là nền móng cũ của ngôi chùa này.

Hiện di tích duy nhất còn sót lại của ngôi chùa là tháp Hòa Phong nằm trên vỉa hè ven Hồ Gươm đối diện tòa nhà Bưu điện thành phố.

Một trong những công trình khác nằm trong kế hoạch cải tạo không gian Hồ Gươm và cũng chiếm không ít sự quan tâm của người dân Hà Nội – đó là trụ sở HĐND-UBND thành phố Hà Nội, với mặt tiền hướng ra đường Đinh Tiên Hoàng, nhìn thẳng ra Hồ Gươm.

Đây cũng được cho là một công trình kiến trúc khá “kỳ lạ”, xét trong bối cảnh không gian Hồ Hoàn Kiếm và các công trình nằm trong khuôn viên của trụ sở chính quyền thành phố Hà Nội.

Được biết, sau khi hạ giải, một tòa nhà mới cao 9 tầng sẽ mọc lên thay thế tòa nhà cũ như chúng ta biết hiện nay. Chưa biết thiết kế ra sao, nhưng với quy mô công trình như vậy, có vẻ khá mâu thuẫn với mục tiêu mở rộng, cải tạo không gian Hồ Gươm theo hướng giữ gìn những giá trị văn hóa, lịch sử xưa cũ.

Với người viết, có lẽ thành phố nên tính tới một giải pháp khác, giống như các bộ, ngành Trung ương, hay các trụ sở cơ quan nhà nước khác trên địa bàn trung tâm thành phố Hà Nội, là tìm một không gian khác, rộng rãi hơn, thuận tiện hơn về mặt giao thông để dựng trụ sở.

Vừa làm gương cho các đơn vị khác để di dời khỏi trung tâm thành phố, vừa có điều kiện để xây dựng trụ sở đàng hoàng hơn, to đẹp hơn.

Chứ mỗi tuần thành phố họp giao ban, là các tuyến đường xung quanh trụ sở xe oto xếp lớp mấy hàng dưới lòng đường, chưa kể các xe đến muộn cũng phải loay hoay tìm chỗ gửi! Vừa ảnh hưởng tới an toàn giao thông, vừa tạo cảm giác chật chội, thiếu thân thiện với môi trường xung quanh.

Hầu như tất cả chúng ta đều mong muốn không gian quanh Hồ Gươm được giải phóng rộng rãi, để trở thành một nơi khi nhắc đến thực sự là niềm tự hào như bấy lâu của bất kỳ người dân Hà Nội nói riêng và người Việt Nam nói chung.

Chính vì ý nghĩa ấy, mỗi sự thay đổi, dù nhỏ nhất, cũng cần phải được tính toán kỹ, và hơn hết là có được sự đồng thuận của người dân chứ không thể là ý chí của một cá nhân, hay thậm chí là lãnh đạo thành phố… Bài học của những lần tu sửa các công trình văn hóa lịch sử vẫn còn tồn tại cho đến hôm nay, có lẽ không cần phải nhắc lại.

Có lẽ, điều Hà Nội cần nhất lúc này, là dành nguồn lực để tìm cách làm sạch môi trường, giúp người dân có cuộc sống không khói bụi, không ô nhiễm, nâng cao sức khỏe thể chất, tinh thần... thay vì xây những cổng chào, những công trình không đem lại lợi ích gì cho xã hội.