Tiết kiệm 10% chi thường xuyên: Huy động tối đa nguồn lực cho đầu tư phát triển

Đây là chủ trương chiến lược của Đảng nhằm dịch chuyển dòng vốn từ "tiêu dùng hành chính" sang "đầu tư kiến tạo", hiện thực hóa chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm về chống lãng phí và khơi thông nguồn lực quốc gia.

Trong đó, người đứng đầu Chính phủ yêu cầu siết chặt chi tiêu trong mua sắm công, tổ chức hội nghị, hội thảo, công tác phí; đồng thời tiết kiệm năng lượng, điện, xăng dầu với chỉ tiêu cụ thể, góp phần thúc đẩy tăng trưởng.

Theo tính toán dựa trên dự toán ngân sách nhà nước năm 2026, việc cắt giảm tối thiểu 10% chi thường xuyên, không bao gồm tiền lương và các khoản phụ cấp, dự kiến lên đến con số 170.000 tỷ đồng. Nếu tính tỷ lệ % so với tổng vốn đầu tư công của cả nước được Quốc hội giao vào khoảng 913.000 tỷ đồng, con số này tương đương 18% đến 20%, bằng 1/10 tổng mức đầu tư dự kiến toàn tuyến cao tốc Bắc Nam.

Đây coi như là một sự dịch chuyển từ mặt tư duy đến chủ trương từ tiêu dùng hành chính sang đầu tư kiến tạo này mang ý nghĩa sống còn theo như lời của Tổng Bí thư Tô Lâm về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí. Chia sẻ về vấn đề này, nguyên phó chủ tịch của một xã trước sáp nhập ở ngoại thành Hà Nội, cho biết.

“Tính riêng tiền chi cho các kì cuộc cũng lên đến 10 triệu đồng một tháng chưa kể lễ lạt, khánh tiết của từng hội đoàn khác nhau, tiền văn phòng phẩm các loại của xã có định mức sẵn nhưng còn của các hội đoàn lại khác nhau”…

Tính nhanh giai đoạn trước sáp nhập, trung bình một xã chi thường xuyên, chưa bao gồm các khoản như văn phòng phẩm, lễ lạt khánh tiết, số tiền 10 triệu đồng một tháng, một năm là 120 triệu đồng, nhân với hơn 10.000 đơn vị hành chính cấp xã, phường, số tiền chi thường xuyên hàng năm ở mức cơ bản cũng lên đến số tiền hơn 1.200 tỷ đồng.

Trong cuộc họp Hội đồng Thi đua - Khen thưởng Trung ương sáng 15/4, mục tiêu hiện thực hóa chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm về chống lãng phí và khơi thông nguồn lực quốc gia, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu các Bộ, ban, ngành, địa phương tiết kiệm 10% chi thường xuyên.

Yêu cầu này không chỉ dừng lại ở việc cắt giảm chi phí hành chính, hội nghị, khánh tiết, mà còn liên quan mục tiêu chuyển nguồn lực từ "chi tiêu vận hành bộ máy" sang "chi cho đầu tư phát triển", tạo động lực tăng trưởng bền vững cho nền kinh tế.

Theo ông Dương Tiến Dũng, Phó Vụ trưởng Vụ Ngân sách Nhà nước, Bộ Tài chính, việc giảm chi thường xuyên được tính toán ngay từ khâu phân bổ, giao dự toán từ đầu năm.

“Tăng cường kỷ cương kỷ luật tài chính ngay trong khâu phân bổ, giao dự toán, triển khai dự toán để cho các bộ ngành, đơn vị triển khai ngay từ đầu năm, cắt giảm các khoản chi không cần thiết, để dành nguồn lực cho đầu tư phát triển. Còn vốn đầu tư phát triển thì tập trung cho các dự án trọng điểm”…

Việc quyết liệt giảm chi thường xuyên để dồn lực cho đầu tư phát triển không chỉ là một giải pháp tình thế mà còn là chiến lược cốt lõi để giảm áp lực nợ công một cách bền vững. Khi tiết giảm được các khoản chi tiêu hành chính, hội nghị và vận hành bộ máy, Chính phủ có thêm nguồn lực "nội lực" để tái đầu tư vào hạ tầng chiến lược mà không cần phải phụ thuộc quá lớn vào các khoản vay mới.

Sự dịch chuyển này tạo ra "hiệu ứng kép", một mặt kiểm soát trực tiếp thâm hụt ngân sách, mặt khác các dự án hạ tầng hoàn thiện sẽ kích thích kinh tế tăng trưởng, tạo điều kiện mở rộng quy mô GDP.

Theo TS. Trần Hoàng Ngân, Đại biểu Quốc hội TP. Hồ Chí Minh, chúng ta còn dư địa tăng đầu tư phát triển hạ tầng, đặc biệt là đầu tư hạ tầng phát triển kinh tế xã hội. 

“Nợ công của chúng ta từ mức rất cao năm 2020 là hơn 43% đến nay chỉ còn 36% do đó chúng ta còn dư địa để tăng khoản chi cho đầu tư phát triển, nhất là đầu tư kết cấu hạ tầng xã hội”…

Ngoài ra, tiết kiệm chi thường xuyên giúp cho việc thực hiện cải cách tiền lương, an sinh xã hội hiệu quả hơn. TS. Nguyễn Quốc Việt, chuyên gia chính sách công, Đại học Quốc gia Hà Nội, chia sẻ.

“Chi ngân sách nhà nước trong năm 2026 trở đi cũng sẽ phải bố trí nguồn lực cũng như khoản chi thường xuyên tăng lên cho các khoản liên quan đến hai mục tiêu là cải cách tiền lương và an sinh xã hội, tối thiểu 3% cho hoạt động công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”…

Yêu cầu tiết kiệm 10% chi thường xuyên không đơn thuần là một con số cơ học, mà là một cuộc cách mạng về tư duy quản trị ngân sách. Với khả năng huy động thêm nguồn lực tương đương khoảng 18 đến 20% tổng vốn đầu tư công toàn quốc, qua đó tạo động lực cho phát triển hạ tầng kinh tế xã hội.

Việc chuyển đổi mạnh mẽ tư duye từ "tiêu dùng hành chính" sang "kiến tạo phát triển" sẽ là nền tảng để Việt Nam hoàn thành các mục tiêu kinh tế - xã hội, từ đó hướng đến một chu kỳ tăng trưởng mới, thịnh vượng và bền vững.