Tick xanh trách nhiệm: Xanh hóa bán lẻ, minh bạch để giữ niềm tin

Tại TP.HCM, chương trình “Tick xanh trách nhiệm” đang mở rộng từ siêu thị, chợ truyền thống đến bếp ăn tập thể và thương mại điện tử, nhằm tăng tính minh bạch và trách nhiệm trong từng khâu của chuỗi cung ứng.

Vậy dấu “tick xanh” đang thay đổi cách bán lẻ và bảo vệ người tiêu dùng ra sao?

Mua một món hàng, điều người tiêu dùng quan tâm không chỉ là giá cả, mà là câu hỏi: sản phẩm này từ đâu mà có, ai chịu trách nhiệm và chất lượng được kiểm soát như thế nào? Từ yêu cầu đó, chương trình “Tick xanh trách nhiệm” của TP.HCM đang mở rộng kiểm soát từ nhà sản xuất, hệ thống phân phối đến người tiêu dùng. Với người mua hàng, sự thay đổi bắt đầu từ chính nhu cầu lựa chọn.

“Trước đây thì tôi chưa tiếp cận nhiều với các sản phẩm xanh, vì lúc đó sản phẩm chưa đa dạng, chưa phổ biến và mình cũng chưa có điều kiện tiếp cận… Nhưng gần đây, khi quan tâm nhiều hơn đến sức khỏe… tôi ưu tiên lựa chọn những sản phẩm xanh, an toàn hơn cho gia đình.”

Không chỉ người mua thay đổi cách lựa chọn, phía sau mỗi sản phẩm mang “tick xanh” là một chuỗi trách nhiệm được đặt ra rõ hơn. Với doanh nghiệp sản xuất, thay vì chỉ kiểm soát nguồn gốc trong nội bộ, thông tin về sản phẩm được công khai, minh bạch hơn để các bên cùng giám sát.

Ông Nguyễn Đình Thiết, Giám đốc Công ty cổ phần thực phẩm Freshco, cho biết việc tham gia chương trình đã giúp doanh nghiệp thay đổi cách công khai thông tin về nguồn gốc sản phẩm:        

“Trước đây, việc truy xuất nguồn gốc của hệ thống chúng tôi chủ yếu chỉ thực hiện trong nội bộ. Nhưng khi tham gia chương trình Tick xanh trách nhiệm, toàn bộ thông tin về nguồn gốc sản phẩm được công khai, minh bạch. Qua đó, khách hàng cũng yên tâm hơn khi lựa chọn sản phẩm.”

Ở phía bán lẻ, trách nhiệm cũng không dừng lại ở việc đưa sản phẩm lên kệ. Các hệ thống phân phối phải cùng tham gia kiểm soát, kết nối với nhà sản xuất và từng bước hình thành chuỗi cung ứng minh bạch, bền vững.

Đến tháng 6 năm nay, chương trình đã có 12 tập đoàn bán lẻ với hơn 10.000 siêu thị, cửa hàng tham gia. Ông Nguyễn Ngọc Thắng, Phó Tổng Giám đốc Saigon Co.op, cho rằng chuyển đổi xanh không còn là câu chuyện mang tính xu hướng, mà đang trở thành nhu cầu thực tế của người tiêu dùng:

“Sài Gòn Co.op nhận thấy chuyển đổi xanh đang trở thành một xu hướng và cũng là nhu cầu thiết yếu của người tiêu dùng. Vì vậy, chúng tôi đầu tư nhiều hơn vào chương trình Tick xanh trách nhiệm của Sở Công Thương.

Bên cạnh đó, Sài Gòn Co.op cũng liên kết với các sở, ngành, các nhà sản xuất, đặc biệt là người nông dân, để hìn h thành một chuỗi cung ứng chặt chẽ và bền vững. Chuỗi xanh phải được xây dựng từ nơi bắt đầu cho đến nơi kết thúc”

Không chỉ được triể n khai tại hệ thống siêu thị, “Tick xanh trách nhiệm” đang được đưa vào chợ truyền thống, nơi người tiêu dùng lâu nay vẫn gặp khó khăn trong việc xác định nguồn gốc và chất lượng hàng hóa.

Tại một số điểm triển khai mô hình, người mua có thể tiếp cận thông tin truy xuất nguồn gốc, qua đó có thêm cơ sở để lựa chọn sản phẩm. Một người dân mua hàng tại điểm bán “Tick xanh trách nhiệm” chia sẻ:

“Người tiêu dùng thì không bao giờ biết được cái hàng nào sạch, hàng nào an toàn. Nhưng mà hôm nay ra được cái cửa hàng như vậy thì người tiêu dùng người ta sẽ an tâm hơn.”

Từ sản xuất đến bán lẻ, điểm quan trọng của “Tick xanh trách nhiệm” là tạo ra một cơ chế để doanh nghiệp không chỉ được nhận diện, mà còn phải chịu trách nhiệm với sản phẩm của mình. Ông Nguyễn Minh Hùng, Phó Trưởng phòng Quản lý thương mại, Sở Công Thương TP.HCM, nói:

“Đây cũng chính là một chỉ dấu giúp người tiêu dùng nhận diện đâu là những nhà sản xuất có trách nhiệm. Cơ chế giám sát của chương trình được xây dựng để bảo đảm rằng, nếu doanh nghiệp vi phạm thì phần mất sẽ lớn hơn phần được.

Do đó, các doanh nghiệp buộc phải cân đối và nỗ lực cao nhất để đưa ra thị trường những sản phẩm được kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ, bảo đảm an toàn và tạo sự yên tâm cho người tiêu dùng.”

Một dấu “tick” vì thế không chỉ để nhận diện sản phẩm. Quan trọng hơn, đó là cách TP.HCM từng bước đưa trách nhiệm vào cả chuỗi hàng hóa – từ người sản xuất, nhà phân phối đến nơi chế biến và điểm bán.

Khi thông tin minh bạch hơn, người tiêu dùng có thêm cơ sở lựa chọn; còn doanh nghiệp cũng phải tính đến trách nhiệm lâu dài nếu muốn giữ niềm tin của thị trường.