Thuế thời đại số: Hiểu đúng để kinh doanh thuận lợi

Luật Quản lý thuế cùng các nghị định hướng dẫn có hiệu lực từ ngày 1/7 không chỉ tăng cường quản lý bằng dữ liệu số mà còn hướng đến đơn giản hóa thủ tục, tạo thuận lợi cho người nộp thuế. Nhưng để những chính sách mới thực sự phát huy hiệu quả, điều quan trọng nhất vẫn là người kinh doanh hiểu đúng và thực hiện đúng.

Mỗi ngày, hàng trăm đơn hàng được chốt chỉ bằng vài cú chạm trên điện thoại. Doanh thu đến từ nhiều nền tảng, nhiều phương thức bán hàng khác nhau cũng khiến không ít hộ kinh doanh băn khoăn khi các quy định thuế mới có hiệu lực:

"Bây giờ mình bán cả ở cửa hàng, Facebook rồi sàn thương mại điện tử nên điều mình quan tâm nhất là doanh thu sẽ được quản lý như thế nào để vừa đúng quy định vừa không bị nhầm lẫn."

Đó cũng là thay đổi đầu tiên mà chính sách thuế hướng tới. Theo quy định mới, doanh thu sẽ được quản lý thống nhất, thay vì tách riêng theo từng kênh bán hàng. Bà Nguyễn Thị Thanh Hằng, Trưởng Ban Chính sách thuế quốc tế, Cục Thuế, cho biết:

"Có thể tóm gọn trong ba yêu cầu: doanh thu phải được quản lý thống nhất trên tất cả các kênh; hóa đơn phải gắn với giao dịch và được lập đúng thời điểm; dữ liệu giữa người bán, nền tảng và cơ quan thuế phải được kết nối, chia sẻ để đối chiếu."

Khi dữ liệu được kết nối trên cùng một hệ thống, thủ tục kê khai cũng trở nên đơn giản hơn. Theo bà Lê Thị Chinh, Phó Trưởng ban Nghiệp vụ thuế, Cục thuế, hộ kinh doanh dù bán hàng ở nhiều nơi hay nhiều nền tảng cũng chỉ cần thực hiện một hồ sơ khai thuế:

"Dù hộ hoặc cá nhân kinh doanh có nhiều cửa hàng tại các địa bàn khác nhau hoặc đồng thời bán hàng trên nhiều kênh như sàn thương mại điện tử, mạng xã hội hay website thì vẫn chỉ thực hiện một hồ sơ khai thuế duy nhất."

Quản lý một doanh thu, một đầu mối kê khai

Một đầu mối kê khai sẽ giúp giảm thủ tục. Nhưng với những nhà bán hàng mỗi ngày xử lý hàng trăm, thậm chí hàng nghìn đơn hàng thì việc nhập liệu, xuất hóa đơn bằng phương pháp thủ công vẫn là áp lực không nhỏ:

"Điều mình lo nhất là nhiều đơn hàng quá, nếu làm thủ công thì rất dễ sót hóa đơn hoặc nhầm doanh thu. Mong có giải pháp nào giúp mình vừa bán hàng vừa yên tâm về thuế."

Đó cũng là bài toán mà nhiều doanh nghiệp công nghệ đang tập trung giải quyết. Theo bà Nguyễn Thị Minh Khuê, Phó Chủ tịch Hội đồng Quản trị kiêm Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Công nghệ Sapo, việc đồng bộ dữ liệu trên một nền tảng sẽ giúp người bán giảm rất nhiều thao tác thủ công:

"Tất cả đơn hàng từ các kênh bán sẽ được đồng bộ về một nền tảng duy nhất. Người bán có thể xuất hóa đơn tự động, đối soát dữ liệu với sàn thương mại điện tử và thực hiện nghĩa vụ thuế thuận tiện, chính xác hơn."

Công nghệ giúp tự động hóa nhiều công đoạn, nhưng để dữ liệu chính xác thì ngay từ đầu, chứng từ cũng phải được quản lý bài bản. Đặc biệt với những hộ kinh doanh có nhiều cửa hàng hoặc hoạt động theo chuỗi, việc tổ chức dữ liệu từ khâu nhập hàng đến bán hàng sẽ quyết định hiệu quả quản trị cũng như việc thực hiện nghĩa vụ thuế.

Ở góc độ tư vấn thuế, bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam cho rằng:

"Đối với hộ kinh doanh có nhiều cửa hàng, cần quản lý thống nhất từ nguồn mua vào, nhập kho, xuất kho, điều chuyển hàng hóa đến hóa đơn bán ra và kế toán của từng điểm bán. Khi mỗi khâu đều được chuẩn hóa và có tiêu thức thống nhất thì việc quản trị nội bộ cũng như cung cấp thông tin cho cơ quan thuế sẽ đơn giản, minh bạch và hiệu quả hơn."

Chuẩn hóa dữ liệu để kinh doanh minh bạch trong kỷ nguyên số

Bên cạnh những hộ kinh doanh truyền thống, sự phát triển của kinh tế số cũng kéo theo nhiều hình thức tạo thu nhập mới như sáng tạo nội dung, tiếp thị liên kết hay bán hàng qua mạng xã hội. Không ít người vẫn băn khoăn những hoạt động này sẽ được xác định nghĩa vụ thuế như thế nào.

Lý giải vấn đề này, bà Nguyễn Thị Lan Anh, Trưởng Ban Pháp chế, Cục Thuế cho biết:

"Các KOL, KOC, affiliate hay freelancer chỉ là cách gọi phổ biến. Việc xác định nghĩa vụ thuế phải căn cứ vào hợp đồng, cách thức tổ chức hoạt động và bản chất của khoản thu nhập để xác định đó là thu nhập từ hoạt động kinh doanh hay thu nhập từ tiền lương, tiền công."

Từ những đơn hàng được chốt trên điện thoại đến những hóa đơn điện tử được lập tự động, dữ liệu đang trở thành “sổ sách” mới của hoạt động kinh doanh. Khi dữ liệu được quản lý thống nhất, công nghệ hỗ trợ xử lý, chứng từ được chuẩn hóa và người kinh doanh hiểu đúng quy định, việc thực hiện nghĩa vụ thuế sẽ không chỉ đơn thuần là tuân thủ pháp luật mà còn góp phần nâng cao năng lực quản trị, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững trong nền kinh tế số./.