Thị trường lao động sau Tết: Không chỉ là chuyện thiếu – thừa

Đầu năm sôi động tuyển dụng, vẫn lo thiếu lao động chất lượng

Nhu cầu lao động 'nóng' trở lại sau Tết

Ngành nghề nào dự báo 'khát' lao động sau Tết?

Những ngày này, hoạt động sản xuất tại Công ty TNHH JIA ZHI ở Cụm Công nghiệp - Tiểu thủ công nghiệp Vị Thanh, TP Cần Thơ diễn ra khẩn trương để kịp các đơn hàng đầu năm.

Ông Bùi Đông Thiên, Giám đốc công ty cho biết, khép lại năm 2025, dù đối mặt nhiều khó khăn chung của thị trường, doanh nghiệp vẫn duy trì hoạt động ổn định, bảo đảm việc làm cho hơn 3.700 lao động địa phương, với thu nhập bình quân khoảng 5 triệu đồng/người/tháng. Điều đáng chú ý là phần lớn lao động sau khi được đào tạo đều đáp ứng tốt yêu cầu công việc. Đây không chỉ là câu chuyện nỗ lực của doanh nghiệp mà còn cho thấy khi đào tạo gắn với nhu cầu thực tế, bài toán nhân lực sẽ có lời giải.

Từ khi thành lập đến nay, công ty luôn nhận được sự quan tâm, hỗ trợ của chính quyền địa phương, trước đây là tỉnh Hậu Giang, nay là thành phố Cần Thơ. Sự đồng hành kịp thời trong tháo gỡ khó khăn, cải thiện môi trường đầu tư đã giúp doanh nghiệp yên tâm mở rộng sản xuất, tuyển dụng và phát triển lâu dài. Theo kế hoạch, công ty cần tuyển thêm khoảng 300 đến 500 lao động, góp phần tạo việc làm ổn định và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.

Ông Bùi Đông Thiên, Giám đốc Công ty TNHH JIA ZHI chia sẻ: "Khoảng nửa đầu năm 2026, công ty cần tuyển dụng từ 300 đến 500 lao động. Hiện tại, công ty đang áp dụng mức lương tối thiểu vùng 3 theo quy định pháp luật. Mức lương thu nhập trung bình của người lao động của công ty khoảng 5 triệu, đối với trường hợp không có tăng ca.

Về trình độ công ty không đòi hỏi nhiều, chủ yếu là lao động phổ thông từ lớp 6 trở lên. Khi phỏng vấn công ty thấy người lao động phù hợp sẽ nhận vào. Trong thời gian thử việc công ty sẽ đào tạo tay nghề cho người lao động."

Công ty Cổ phần Thủy sản Minh Phú - Hậu Giang, thuộc Tập đoàn Thủy sản Minh Phú, luôn nằm trong top 3 nhà máy chế biến thủy sản có kim ngạch xuất khẩu lớn nhất Việt Nam. Năm 2025, công ty đạt sản lượng 24.900 tấn, doanh thu 263 triệu USD.

Năm 2026, công ty phấn đấu đạt mục tiêu sản xuất 33.000 tấn, doanh thu 315 triệu USD. Từ nay đến năm 2030, Công ty đang có kế hoạch đầu tư thêm 6 nhà máy chế biến theo hướng tuần hoàn, thân thiện môi trường và đề xuất thành phố quan tâm hỗ trợ. 

Bà Lê Thị Minh Phú, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần thủy sản Minh Phú - Hậu Giang cho biết: "Đối với Minh Phú - Hậu Giang, hiện nay, nguồn lao động hơi bị thiếu hụt rất nhiều và giữ chân người lao động cũng rất là khó khăn. Nhờ UBND TP Cần Thơ hỗ trợ và Liên đoàn lao động hỗ trợ hơn để kêu gọi lao động cũng như là tuyên truyền để kêu gọi người lao động. Điều kiện, chính sách, phúc lợi của Minh Phú - Hậu Giang cũng rất tốt. Mức lương từ 9 -10 triệu và lương thưởng tháng 13 và các chính sách quà thưởng Tết, rất hậu đãi cho người lao động."

Tháng 1/2026, Trung tâm Dịch vụ việc làm thành phố Cần Thơ ghi nhận 128 lượt doanh nghiệp đăng tin tuyển dụng với tổng cộng hơn 9.000 vị trí. Nhiều doanh nghiệp lớn đặt kế hoạch tuyển hàng ngàn lao động trong quý I. Theo Trung tâm, nhu cầu tuyển dụng tiếp tục tăng trong những tháng đầu năm 2026. Các ngành dự báo tuyển số lượng lớn lao động phổ thông gồm may mặc, giày da, chế biến thủy hải sản, điện tử, sản xuất thức ăn chăn nuôi… với các vị trí: sơ chế, đóng gói, may công nghiệp, vận hành máy nhằm phục vụ đơn hàng đầu năm. Ngoài ra, may mặc, giày da và chế biến thủy hải sản là những ngành luôn cần số lượng lớn lao động phổ thông, không yêu cầu bằng cấp cao.

Bà Nguyễn Thị Ngọc Sáng, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm thành phố Cần Thơ chia sẻ thêm: "Trung tâm Dịch vụ việc làm sẽ tiếp tục phối hợp với các địa phương để tuyên truyền, phối hợp các đơn vị, triển khai chính sách hỗ trợ của thành phố đến người dân và người lao động trên địa bàn. Trung tâm phối hợp với các đơn vị tổ chức các phiên giao dịch, Ngày hội việc làm nhằm tuyển chọn lao động. Tại các sự kiện này, các doanh nghiệp tuyển dụng sẽ trực tiếp tham gia, cung cấp thông tin để người lao động."

Có thể thấy, phía sau những con số tuyển dụng tăng mạnh đầu năm là một thực tế đáng suy nghĩ: nhiều doanh nghiệp cần người nhưng không dễ tìm được lao động đáp ứng yêu cầu về tay nghề, kỷ luật và khả năng thích ứng công nghệ; trong khi đó, không ít người lao động vẫn loay hoay tìm việc vì thiếu kỹ năng phù hợp hoặc kỳ vọng mức thu nhập cao hơn mặt bằng chung.

Sự “lệch pha” ấy cho thấy thị trường lao động không đơn thuần là bài toán cung - cầu về số lượng mà là câu chuyện về chất lượng và sự kết nối. Khi cơ cấu kinh tế đang chuyển dịch theo hướng nâng cao giá trị gia tăng, yêu cầu về nguồn nhân lực ngày càng cao thì đầu tư cho đào tạo nghề, đào tạo lại và dự báo nhu cầu thị trường trở thành chìa khóa để giúp doanh nghiệp tuyển đúng người, người lao động tìm đúng việc, qua đó tạo nền tảng phát triển bền vững cho địa phương.

Lệch pha cung – cầu lao động sau Tết: Bài toán chất lượng và kết nối

Sau mỗi kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, câu chuyện quen thuộc lại trở về trên các diễn đàn kinh tế – xã hội: doanh nghiệp “khát” lao động, tuyển dụng tăng mạnh, những chuyến xe đưa công nhân trở lại khu công nghiệp, những tấm biển treo kín cổng nhà máy… tất cả tạo nên một bức tranh sôi động nhưng cũng đầy trăn trở của thị trường lao động đầu năm...

Có thể thấy, sự dịch chuyển lao động sau Tết là hiện tượng có tính chu kỳ. Tết không chỉ là kỳ nghỉ mà còn là một “điểm dừng” để người lao động cân nhắc lại lựa chọn nghề nghiệp. Nhiều người quyết định không quay lại công việc cũ vì mức lương chưa tương xứng, môi trường làm việc áp lực hay cơ hội thăng tiến mờ nhạt. Ở chiều ngược lại, doanh nghiệp cũng tranh thủ tái cơ cấu, sàng lọc nhân sự, tuyển mới những vị trí phù hợp hơn với định hướng sản xuất – kinh doanh.

Vấn đề ở đây không chỉ là thiếu người mà là thiếu đúng người. Không chỉ là thừa lao động mà là thừa kỹ năng không còn phù hợp. Trong bối cảnh hiện nay, nhu cầu lao động đang thay đổi nhanh chóng. Doanh nghiệp không còn chỉ cần số lượng mà cần chất lượng – từ kỹ năng nghề, khả năng thích ứng công nghệ, đến tác phong công nghiệp. Trong khi đó, một bộ phận người lao động, nhất là lao động phổ thông, vẫn loay hoay với bài toán nâng cao tay nghề, tiếp cận đào tạo lại.

Sự “lệch pha” cung - cầu ấy khiến thị trường lao động sau Tết trở nên nhạy cảm. Có doanh nghiệp than thiếu hàng nghìn công nhân nhưng ở địa phương khác, lao động lại chưa tìm được việc làm phù hợp. Có ngành nghề khan hiếm nhân lực kỹ thuật cao, trong khi nhiều cử nhân, thạc sĩ vẫn chật vật tìm chỗ đứng. Điều này đặt ra yêu cầu nhìn nhận thị trường lao động như một hệ sinh thái thay vì một phép trừ đơn giản giữa số người cần việc và số việc cần người.

Một thị trường lao động bền vững cần ba trụ cột. Thứ nhất là thông tin minh bạch và kết nối hiệu quả. Khi người lao động không nắm rõ nhu cầu tuyển dụng, khi doanh nghiệp khó tiếp cận nguồn nhân lực phù hợp, sự đứt gãy sẽ xảy ra. Vai trò của các trung tâm dịch vụ việc làm, các sàn giao dịch lao động, nền tảng số là vô cùng quan trọng nhưng quan trọng hơn là chất lượng thông tin và khả năng dự báo.

Thứ hai là đào tạo gắn với nhu cầu thực tiễn. Nếu chương trình đào tạo vẫn xa rời thực tế sản xuất, kỹ năng mềm, kỹ năng số chưa được coi trọng đúng mức thì câu chuyện “thừa thầy thiếu thợ” sẽ còn kéo dài. Doanh nghiệp cần tham gia sâu hơn vào quá trình đào tạo; cơ sở giáo dục nghề nghiệp cần linh hoạt, cập nhật và người lao động cũng phải chủ động học tập suốt đời.

Thứ ba là chính sách an sinh và môi trường làm việc đủ sức giữ chân người lao động. Khi doanh nghiệp thực sự coi người lao động là tài sản quý giá, đầu tư cho họ như một chiến lược dài hạn, thì tình trạng “nhảy việc sau Tết” sẽ dần giảm bớt.

Thị trường lao động sau Tết là một phép thử cho sức khỏe của nền kinh tế. Do vậy, thay vì lo lắng chuyện thiếu – thừa, có lẽ đã đến lúc chúng ta đặt câu hỏi sâu hơn: làm sao để mỗi người lao động tìm được công việc xứng đáng với năng lực; mỗi doanh nghiệp tìm được nhân lực phù hợp với chiến lược và toàn bộ thị trường vận hành thông suốt, minh bạch, hiện đại.