Thị trường hàng hóa 2025: Khi dòng tiền lên tiếng

Khi chỉ số giá tăng vừa phải nhưng thanh khoản lại liên tiếp lập đỉnh, dòng tiền dường như đang kể một câu chuyện khác: câu chuyện về sự đổi hướng đầu tư, về kim loại quý trỗi dậy, năng lượng suy yếu và một thị trường Việt Nam đang bước vào giai đoạn trưởng thành hơn trong cách phòng vệ rủi ro và phân bổ vốn.

Thị trường hàng hóa phân hóa, quản trị rủi ro là yếu tố then chốt

Năm 2025 ghi dấu bước phát triển theo chiều sâu của thị trường hàng hóa. Dù chỉ số giá tăng vừa phải, dòng tiền và cơ cấu giao dịch cho thấy sự trưởng thành rõ nét, với xu hướng phân hóa mạnh: kim loại quý dẫn dắt, trong khi phần lớn mặt hàng còn lại chịu tâm lý thận trọng.

MXV-Index tăng 7,6% lên 2.395 điểm, nhưng điểm nhấn là thanh khoản khi giá trị giao dịch bình quân đạt 7.500 tỷ đồng/phiên, tăng gần 46% so với 2024; riêng phiên 23/12 vượt 17.000 tỷ đồng – mức cao nhất lịch sử. Điều này phản ánh sự mở rộng của nhà đầu tư và vai trò ngày càng lớn của dòng tiền tổ chức.

Ông Dương Đức Quang – Phó Tổng Giám đốc Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), đơn vị đầu mối kết nối thị trường hàng hóa trong nước với các sở giao dịch quốc tế nhận định triển vọng đầu năm 2026 và xu hướng dịch chuyển của dòng tiền trên thị trường hàng hóa thế giới:

"Theo ghi nhận của chúng tôi, bước sang quý đầu năm nay, thị trường hàng hóa nguyên liệu thế giới sẽ phân hóa và dần hình thành một mặt bằng giá mới. Dòng tiền không còn dàn trải mà tập trung vào những nhóm mặt hàng mang tính phòng vệ và gắn với các xu hướng dài hạn của nền kinh tế. Theo dữ liệu của MXV, nhóm kim loại có diễn biến sôi động ngay từ đầu năm, phản ánh áp lực cung - cầu thực tế, dù các nhịp điều chỉnh kỹ thuật là khó tránh khỏi.

Ở chiều ngược lại, nhóm năng lượng vẫn chịu áp lực dư cung, còn nông sản sẽ biến động khó lường do tác động của chính sách và thương mại toàn cầu. Nhìn chung, đây không chỉ là giai đoạn chọn lọc cơ hội mà còn là phép thử về quản trị rủi ro, nơi dữ liệu thị trường và cách tiếp cận chuyên nghiệp sẽ đóng vai trò then chốt trong năm 2026".

Có thể nói năm 2025, nhóm nông sản tiếp tục là trụ cột, với dòng tiền tập trung vào đậu tương và dầu đậu tương, cho thấy doanh nghiệp ngày càng chủ động dùng phái sinh để quản trị rủi ro. Ngược lại, nhóm năng lượng suy yếu do dư cung, khi OPEC+ nới hạn ngạch và sản lượng dầu Mỹ đạt kỷ lục 13,61 triệu thùng/ngày, trong bối cảnh rủi ro địa chính trị Trung Đông hạ nhiệt.

Thị trường cà phê biến động mạnh vì thiếu hụt nguồn cung, đẩy giá Arabica lập đỉnh 8.750 USD/tấn, còn Robusta chạm 5.000 USD/tấn. Nổi bật nhất là bạc, tăng hơn 140% nhờ nhu cầu phòng vệ và vai trò trong công nghiệp, chốt năm quanh 70 USD/ounce.

Doanh nghiệp chuyển sang phòng vệ rủi ro

Ở góc độ doanh nghiệp, sự dịch chuyển từ tư duy “quan sát thị trường” sang “chủ động phòng vệ rủi ro” đang diễn ra rõ nét, đặc biệt trong các ngành xuất nhập khẩu chịu biến động giá mạnh như cà phê.

Chia sẻ của ông Trần Ngọc Quang – Phó Giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư SFVN, thành viên kinh doanh thuộc MXV, về sự thay đổi này:

"Trong bối cảnh giá hàng hóa nguyên liệu liên tục thiết lập các mặt bằng mới, chúng tôi nhận thấy tư duy của nhiều doanh nghiệp đang thay đổi khá rõ trong thời gian gần đây. Thay vì chỉ quan sát thị trường, ngày càng nhiều đơn vị xuất nhập khẩu, đặc biệt trong ngành cà phê, đã chủ động sử dụng các công cụ phái sinh như một phần trong chiến lược quản trị rủi ro. Cách tiếp cận này giúp họ kiểm soát tốt hơn chi phí đầu vào và bảo vệ giá bán trước những biến động khó lường của thị trường thế giới.

Chính vì vậy, tại doanh nghiệp chúng tôi, vai trò không dừng lại ở môi giới giao dịch, mà tập trung đồng hành cùng khách hàng trong việc xây dựng các kịch bản phòng ngừa rủi ro phù hợp với từng mô hình sản xuất – kinh doanh. Đây là nền tảng quan trọng giúp doanh nghiệp ổn định biên lợi nhuận và duy trì sức cạnh tranh trong một môi trường giao dịch ngày càng biến động".

Tổng thể, thị trường hàng hóa Việt Nam năm 2025 vận hành hiệu quả và gắn hơn với nhu cầu thực; bước sang 2026, quản trị rủi ro và công cụ phòng vệ tiếp tục là chìa khóa thích ứng với mặt bằng giá mới.

Ở phía nhà đầu tư cá nhân, biến động lớn lại được nhìn nhận theo một lăng kính khác: vừa là rủi ro, vừa là cơ hội.

Chị Chu Thúy Quỳnh, một nhà đầu tư tại Hà Nội nói thêm về cách tiếp cận thị trường trong giai đoạn nhiều nhiễu động hiện nay: "Với tôi, thị trường biến động mạnh không hẳn là rủi ro, mà là cơ hội nếu mình có sự chuẩn bị. Điều quan trọng là phải nhìn ra bản chất của đà tăng, xem đó là nhu cầu thực hay chỉ là phản ứng tâm lý của thị trường. Những đợt tăng thiếu nền tảng thường đi kèm rủi ro điều chỉnh rất nhanh.

Kinh nghiệm cá nhân của tôi là luôn bám sát các yếu tố cung - cầu và dữ liệu giao dịch thực tế. Tôi thường theo dõi các phân tích từ MXV và các tổ chức quốc tế để hiểu câu chuyện phía sau biến động giá. Khi mình nắm được bản chất thị trường, sẽ giữ được cái đầu lạnh để ra quyết định, thay vì bị cuốn theo tâm lý đám đông lúc quá hưng phấn hay hoảng loạn".

Còn với những nhà đầu tư theo trường phái thận trọng, ưu tiên hàng đầu vẫn là kỷ luật và bảo toàn vốn. Quan điểm của anh Đỗ Hoàng Phúc, nhà đầu tư tại Hà Nội, về cách ứng xử với thị trường trong giai đoạn đầu năm 2026:

"Với tôi, có ba điều quan trọng nhất trong giai đoạn này là kỷ luật, quan sát và kiên nhẫn. Trong một thị trường biến động mạnh như đầu năm 2026, ưu tiên lớn nhất vẫn là giữ được vốn, chứ không phải chạy theo lợi nhuận bằng mọi giá. Sai lầm mà tôi thấy khá nhiều nhà đầu tư mắc phải là dùng đòn bẩy quá cao khi thị trường tăng nóng.

Kinh nghiệm cá nhân của tôi là càng biến động lớn thì càng nên đi vốn nhỏ lại, kiểm soát tốt rủi ro. Hãy coi giao dịch hàng hóa là một quá trình quản trị rủi ro chuyên nghiệp, không phải một canh bạc. Khi mình làm tốt phần rủi ro, lợi nhuận sẽ đến một cách bền vững hơn".

Từ góc nhìn tổng hợp, năm 2025 không chỉ là một năm lập đỉnh về thanh khoản, mà còn là bước ngoặt về chất trong hành vi của dòng tiền. Thị trường hàng hóa đang dần rời xa logic đầu cơ thuần túy, để tiến gần hơn tới vai trò một công cụ phòng vệ và phân bổ vốn dài hạn – nơi kỷ luật, dữ liệu và quản trị rủi ro trở thành lợi thế cạnh tranh cốt lõi trong chu kỳ mới./.