Ngân hàng đầu tiên tại Việt Nam có vốn điều lệ vượt 100.000 tỷ đồng
Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) vừa hoàn tất tăng vốn điều lệ lên hơn 100.687 tỷ đồng, trở thành ngân hàng đầu tiên tại Việt Nam vượt mốc 100.000 tỷ đồng vốn điều lệ.
Theo định hướng này, các dự án được Nhà nước mua lại sẽ được sử dụng để tạo quỹ nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước, phục vụ nhu cầu nhà ở của người dân. Việc thí điểm này sẽ mang lại những tác động ra sao và tháo gỡ các “nút thắt” còn tồn đọng như thế nào?
Giải bài toán lãng phí, gỡ "cục máu đông" bất động sản
Đánh giá về chủ trương này, ông Phạm Đức Toản, Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Bất động sản EZ cho rằng, cơ chế này khi đi vào thực tiễn được kỳ vọng sẽ giải quyết bài toán lãng phí tài nguyên đất đai:
"Nghị quyết 21 thì đưa ra một phương án là xử lý hậu quả của một số các dự án mà đã đắp chiếu nhiều năm rồi. Mà gần như nó là "cục máu đông" ở trên thị trường bất động sản, vừa gây lãng phí vừa làm gánh nặng với chủ đầu tư, và với ngân hàng, thậm chí khách hàng vướng mắc các dự án đó. Nếu mà xử lý được điểm vướng mắc trong quá trình triển khai thì thực sự mang lại tích cực cho thị trường bất động sản cũng như giải quyết được sự lãng phí".
Ảnh minh hoạ
Nhìn lại thị trường bất động sản nhiều năm qua, không khó để bắt gặp những dự án dở dang kéo dài hàng thập kỷ. Việc thiếu cơ chế xử lý dứt điểm khiến nguồn lực bị đóng băng nghiêm trọng. Do đó, theo chuyên gia pháp lý bất động sản Nguyễn Văn Đỉnh, đây là một trong những điểm mới rất là đáng chú ý của Nghị quyết số 21:
"Theo tôi, đây là một trong những điểm mới đáng chú ý của Nghị quyết số 21. Vì lần đầu tiên Trung ương định hướng xây dựng một cơ chế để Nhà nước chủ động xử lý các dự án bất động sản gọi là 'đắp chiếu' thông qua hình thức Nhà nước mua lại nhằm phục vụ các mục đích công. Về bản chất, đây là cơ chế có tính chất trưng mua lại các dự án đang bị đình trệ để chuyển hóa thành tài sản công... Đây là giải pháp kép".
Nhấn mạnh đây không phải là chính sách giải cứu doanh nghiệp, chuyên gia bất động sản Nguyễn Văn Đỉnh cho rằng, cần phải hiểu rằng đây là cơ chế Nhà nước mua lại tài sản để phục vụ lợi ích công. Đây cũng chính là mục đích lớn nhất của chính sách. Như vậy, khi triển khai chính sách này sẽ tạo ra tác động tích cực lan tỏa tới nhiều chủ thể: từ chính quyền, doanh nghiệp chủ đầu tư cho tới người dân có nhu cầu về nhà ở.
Chuyên gia bất động sản Nguyễn Văn Đỉnh phân tích thêm: "Đối với thị trường bất động sản sẽ góp phần xử lý các dự án tồn đọng kéo dài. Hiện, không ít dự án đã đầu tư được một phần hạ tầng hoặc xây dựng dang dở nhưng chủ đầu tư mất khả năng tài chính, không đủ điều kiện tiếp tục triển khai và cũng không thể chuyển nhượng dự án được do điều kiện chuyển nhượng dự án theo Luật Kinh doanh bất động sản rất chặt chẽ. Những dự án này trở thành tài sản "chết" và gây lãng phí rất lớn về nguồn lực đất đai, vốn đầu tư và nguồn lực xã hội.
Đối với Nhà nước, đây là cơ hội để tạo lập quỹ nhà công mà không phải thực hiện toàn bộ quy trình chuẩn bị đầu tư từ đầu. Nhà nước có thể tiết kiệm đáng kể thời gian giải phóng mặt bằng hay là đầu tư hạ tầng và xây dựng công trình, thì sớm tạo ra cái quỹ nhà ở thuộc tài sản công".
Ảnh minh hoạ
Tháo gỡ nợ xấu, mở rộng quỹ nhà ở xã hội
Bên cạnh đó, đối với hệ thống tài chính, việc xử lý các dự án "đắp chiếu" này còn góp phần tháo gỡ nợ xấu, giảm lượng tài sản bảo đảm đang bị "đóng băng" trong hệ thống tín dụng.
Thực tế tại các đô thị lớn như Hà Nội hay TP.HCM, quỹ đất sạch làm nhà ở xã hội ngày càng eo hẹp. Trong khi đó, theo Ông Nguyễn Chí Thanh, Phó Chủ tịch thường trực Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS), nhiều dự án thương mại "đắp chiếu" lại sở hữu vị trí kết nối giao thông tốt và hạ tầng sẵn có. Việc chuyển đổi các quỹ đất còn dang dở này sang nhà ở công hoặc nhà ở xã hội cho thuê sẽ giúp rút ngắn thời gian tạo lập nguồn cung nhà ở cho người dân:
"Chúng ta chuyển đổi được như vậy rất tốt. Vì thực ra bây giờ quỹ đất rất là hạn chế, đặc biệt các cái tỉnh, thành lớn như Hà Nội, Hồ Chí Minh. Nếu mà chuyển được quỹ đất thương mại thì nó thường là những quỹ đất có vị trí khá là tốt. Nên chuyển được sang làm nhà ở xã hội hay nhà ở xã hội cho thuê thì đấy là một cái rất tích cực. Tôi đánh giá rất cao trong cách đặt vấn đề để giải quyết".
Tuy nhiên, theo ông Phạm Đức Toản, quá trình triển khai thí điểm này cũng sẽ gặp những khó khăn bởi mỗi dự án có tình trạng, tính pháp lý khác nhau. Do đó, theo ông Toản, cần có quy chế rõ ràng
"Đa phần các dự án mà đang dở dang này đều vướng mắc. Thứ nhất là vấn đề về quy hoạch. Thứ hai là năng lực của chủ đầu tư đã huy động vốn rồi vay ngân hàng. Thậm chí những dự án này đang thuộc dạng nợ xấu, các ngân hàng đang quản lý tài sản. Chúng ta cần quy chế cũng như một quy định rất rõ ràng để tạo hành lang pháp lý cho Nhà nước có thể mua lại được.
Bởi vì giải quyết được một dự án mà đã dở dang này thì sẽ kéo theo rất nhiều vấn đề tốt, đặc biệt là khối ngân hàng, rồi đến chủ đầu tư, và đặc biệt là những khách hàng mà đang mua nhà ở tại các dự án này mà hiện tại là chủ đầu tư không hoàn thiện và không bàn giao nhà được".
Dù mang lại kỳ vọng lớn về "lợi ích kép", song chủ trương thí điểm Nhà nước mua lại dự án "đắp chiếu" cũng đặt ra nhiều lo ngại về nguy cơ thất thoát ngân sách, trục lợi chính sách hoặc tâm lý ỷ lại của doanh nghiệp. Làm sao để dòng tiền công được sử dụng đúng mục đích và hiệu quả? Nội dung này sẽ được chúng tôi tiếp tục đề cập trong bài viết tiếp theo.
