Thêm công cụ, bớt gánh nặng cho hộ kinh doanh

Khi phần mềm quản lý được Nhà nước trao tận tay miễn phí, liệu gánh nặng thủ tục đã thực sự trút bỏ, hay người dân vẫn cần một “bệ đỡ” khác để tự tin bước vào môi trường số?

Gỡ "nút thắt" kê khai thuế cho hộ kinh doanh bằng nền tảng số miễn phí

Giữa nhịp sống hối hả tại một quán cà phê nhỏ trên phố Hoàng Cầu, Hà Nội, những cuốn sổ tay ghi chép thô sơ vẫn đang là "vật ly thân" của chị Hà Phương – chủ quán. Lâu nay, việc theo dõi dòng tiền thủ công vốn đã quen thuộc với những mô hình kinh doanh nhỏ lẻ. Thế nhưng, khi các quy định mới yêu cầu việc kê khai thuế phải dựa trên doanh thu và chi phí thực tế, cách làm truyền thống ấy lập tức mang lại không ít nỗi lo:

"Quán của tôi quy mô cũng nhỏ nên trước đây chủ yếu vẫn ghi chép doanh thu hằng ngày, cuối ngày thì tổng hợp lại. Những hôm đông khách thì rất mất thời gian, dễ thiếu hoặc nhầm. Còn về thuế, điều tôi ngại nhất là mình không cố tình làm sai, nhưng vì không nắm rõ quy định hoặc nhập thiếu thông tin thì lại thành sai".

Nỗi lo làm sai quy định không chỉ dừng lại ở các dịch vụ F&B. Rào cản còn nhân lên gấp bội đối với các cửa hàng bán lẻ có hàng trăm mã hàng hóa khác nhau. Lắng nghe câu chuyện của chị Lan – chủ một cửa hàng mỹ phẩm trên phố Lạc Long Quân, Hà Nội – mới thấy áp lực quản lý dữ liệu đối với người kinh doanh lớn đến nhường nào:

"Mặt hàng mỹ phẩm có nhiều mã hàng, giá bán khác nhau nên việc theo dõi tồn kho và doanh thu rất nhiều đầu việc. Càng về sau càng nhiều dữ liệu, nếu không quản lý chặt thì rất dễ nhầm. Về phần thuế, tôi cũng phải thường xuyên cập nhật quy định để tránh kê khai thiếu hoặc sai".

Nhằm gỡ “nút thắt” tâm lý đó cho hàng triệu hộ kinh doanh, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 20. Trong đó, Điều 10 đặt ra yêu cầu cụ thể về việc Nhà nước hỗ trợ cung cấp miễn phí các nền tảng số và phần mềm kế toán dùng chung.

Đại diện cơ quan soạn thảo và thực thi chính sách, bà Nguyễn Thị Bích Thủy – Phó Trưởng phòng Phòng Hỗ trợ doanh nghiệp và hộ kinh doanh, Cục Phát triển Doanh nghiệp tư nhân và Kinh tế tập thể, Bộ Tài chính – nhấn mạnh quyết tâm đưa chính sách vào cuộc sống:

"Đặc biệt, có quy định là nhà nước thì cung cấp miễn phí các phần mềm về kế toán và phần mềm số dùng chung dành cho các doanh nghiệp siêu nhỏ, cho các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Thực hiện nhiệm vụ này, hiện nay Bộ Tài chính đang rất gấp rút xây dựng các phần mềm dùng chung, phù hợp, để có thể cung cấp trong thời gian tới".

Để hộ kinh doanh tự tin chuyển đổi số

Một công cụ “0 đồng” rõ ràng là tín hiệu tích cực. Thế nhưng, dưới góc nhìn chuyên môn, giải pháp công cụ mới chỉ là điều kiện cần.

Nhìn nhận thẳng thắn về giá trị thực sự của phần mềm, bà Đoàn Thị Thùy Linh – Giám đốc Công ty TNHH Kế toán và Đào tạo Việt Nam đưa ra một góc nhìn đáng suy ngẫm: "Giá trị của phần mềm không nằm ở việc “miễn phí” mà ở chỗ nó có giúp người kinh doanh quản lý doanh thu, hóa đơn, sổ sách một cách đơn giản và chính xác hơn hay không. Nếu công cụ được thiết kế dễ dùng, có hướng dẫn và hỗ trợ kịp thời, nó sẽ không chỉ giúp hộ kinh doanh giảm chi phí mà quan trọng hơn là giúp họ chủ động tuân thủ pháp luật thuế, thay vì tâm lý lo lắng".

Thực tế, rào cản lớn nhất đối với chuyển đổi số ở khu vực hộ kinh doanh lại nằm ở yếu tố con người. Rất nhiều chủ hộ đã lớn tuổi, chỉ quen với cách tính toán truyền thống và vô cùng e ngại những thao tác công nghệ phức tạp.

Chia sẻ về thực trạng này, bà Nguyễn Thị Thu Hà – Phó Tổng thư ký Hội Tư vấn thuế Việt Nam phân tích: "Hiện nay có rất nhiều nhà cung cấp giải pháp phần mềm, nhưng với những người kinh doanh lớn tuổi, họ gặp phải rất nhiều trở ngại để làm sao làm quen mà không thấy bị cản trở nhịp độ kinh doanh".

Từ góc độ người trực tiếp thụ hưởng, một phần mềm quản lý thuế lý tưởng không chỉ dừng lại ở hai chữ "miễn phí". Điều họ mong mỏi nhất chính là sự đơn giản, an toàn dữ liệu và có người đồng hành gỡ vướng.

Những trăn trở rất thực tế ấy tiếp tục được nói lên qua tiếng nói của chị Hà Phương và chị Lan:

"Miễn phí thì tốt, nhưng nếu phần mềm khó sử dụng thì cuối cùng vẫn phải đi thuê người làm. Tôi nghĩ nếu có hướng dẫn cụ thể, thao tác đơn giản, có nơi giải đáp nhanh thì hộ kinh doanh mới yên tâm sử dụng lâu dài".

"Tôi rất quan tâm đến việc dữ liệu bán hàng và doanh thu được bảo mật như thế nào. Nếu phần mềm vừa dễ sử dụng, vừa bảo đảm an toàn dữ liệu thì hộ kinh doanh sẽ mạnh dạn dùng hơn".

Nghị định 20 đã định hình một giải pháp toàn diện: vừa trao công cụ miễn phí, vừa giao chính quyền cấp xã, phường trực tiếp đào tạo, hướng dẫn cho người dân. Phần mềm miễn phí là chiếc chìa khóa, nhưng sự hỗ trợ "cầm tay chỉ việc" mới là điểm tựa để hộ kinh doanh tự tin bước vào môi trường số.

Khi công cụ thực sự dễ dùng, an toàn và có người đồng hành gỡ vướng, gánh nặng thủ tục sẽ trút bỏ, mở đường cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển minh bạch và bền vững./.