Thấp thỏm nỗi lo khi sông Đáy đổi màu

Ông Nguyễn Văn Hòa, ở Bột Xuyên, xã Phúc Sơn cho biết, vài năm gần đây, sinh hoạt gia đình ông thường đảo lộn mỗi khi chất bẩn chảy về đoạn sông Đáy gần nhà:

"Không phải ngày nào hay tháng nào cũng có. Một năm ít phải ba lần, nó cứ tràn về một cái là đen như phân trong chuồng nuôi heo vậy, cá tôm cua chạy lên bờ. Bọn tôi gánh nước tưới rau ở đây nhưng không dám xuống, thò chân xuống về là ngứa, mùi bốc lên làm nhức mắt, khổ lắm! Khi nước từ trên rừng đổ về nó mới đẩy nước bẩn đi, sạch sẽ lại. Dòng sông này mà không có hướng giải quyết thì tưới rau, tưới lúa rồi người ăn cũng sẽ bị ô nhiễm."

Lo lắng của người dân càng lớn hơn khi khu vực này vẫn chưa có nước sạch, và chất ô nhiễm có thể ngấm vào tôm cá được mang đi bán khắp nơi:

"Sợ chứ, sợ nó ngấm mầm bệnh vào, chúng tôi ăn uống sinh hoạt bằng nước giếng thì ai chả lo."

"Nước đen, sủi bọt trắng lên và mùi hôi thối không thể chấp nhận được. Cá tôm nổi đầy, người ta bắt mang đi các nơi để bán, chứ quanh đây dân không sử dụng. Chúng tôi chỉ mong muốn chính quyền địa phương và cấp trên làm sao ngăn chặn được, để trả lại dòng sông sạch sẽ cho bà con."

Trao đổi với phóng viên, đại diện UBND xã Phúc Sơn cho biết, đoạn sông Đáy chảy qua địa bàn xã dài hơn 6km; xã Ứng Thiên ở bên tả sông (bên lở), còn Phúc Sơn ở bên hữu sông (bên bồi). Trước phản ánh về tình trạng ô nhiễm, ngày 13/1/2026, Sở NN&MT Hà Nội đã có đoàn kiểm tra thực tế. Đánh giá cảm quan tại thời điểm kiểm tra là nước sông có màu đen, mùi tanh, nhưng không còn ô nhiễm nghiêm trọng như phản ánh trước đó. Theo xác định ban đầu, nguồn ô nhiễm từ địa bàn khác; hiện Phúc Sơn và Ứng Thiên không có cơ sở sản xuất, kinh doanh hay chăn nuôi tập trung.

Trong văn bản số 744 báo cáo UBND Thành phố, Sở NN&MT kiến nghị các xã Phúc Sơn và xã Ứng Thiên tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, xử lý các trường hợp vi phạm về môi trường; đồng thời, Sở sẽ phối hợp các cơ quan liên quan để xác định nguyên nhân phát thải gây hiện tượng biến đổi màu nước trên sông Đáy, từ đó có biện pháp khắc phục, ngăn chặn.

Việc xử lý ô nhiễm là cần thiết, tuy nhiên, theo PGS. TS. Lưu Đức Hải, Chủ tịch Hội Kinh tế Môi trường Việt Nam, Hà Nội cần thay đổi góc nhìn về sông Đáy để có thể giải quyết thêm cả vấn đề ngập úng đã tồn tại nhiều năm qua:

"Toàn bộ khu vực phía Tây phải chờ sông Nhuệ nó chảy từ từ, chỉ cần mưa hơn 100mm là ngập. Sông Nhuệ không thoát nước được mấy, thì sông Đáy rộng hơn, sâu hơn, rõ ràng sẽ thoát nước nhanh hơn. Anh phải tạo ra những hệ thống thông sông Nhuệ với sông Đáy; nạo vét và nắn lại để duy trì được thiết diện ngang, duy trì độ sâu để sông Đáy nối được từ Hà Nội về Phủ Lý. Giải thoát được sông Đáy thì sẽ tạo ra được tuyến đường thủy, và lợi ích thứ hai là giải quyết tình trạng ngập úng cho các huyện phía Tây như: Thanh Oai, Quốc Oai, Chương Mỹ,…/."