Tháo gỡ điểm nghẽn, đưa nhà ở xã hội về gần người dân

Nguồn cung nhà ở xã hội vẫn hạn chế so nhu cầu của người dân. Chưa kể giá nhà tăng cao, đồng lương không tăng, để mua một căn nhà an cư càng là ước mơ xa tầm với của nhiều người có thu nhập thấp, thu nhập trung bình. Trong khi, doanh nghiệp cũng muốn làm nhà ở xã hội lại gặp nhiều rào cản về pháp lý, nguồn vốn; thậm chí có nhà cũng không thể bán do giá cao người dân khó tiếp cận, bán rẻ thì lợi nhuận thấp, thời gian hoàn vốn dài.

Biết rõ điều này, nhiều cơ chế chính sách nhà ở đã được ban hành. Ngoài đề án "Một triệu căn nhà ở xã hội" theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ, Ban Bí thư Trung ương Đảng đã ban hành Chỉ thị 34 ngày 24/5/2024, Quốc hội ban hành Nghị quyết 201 ngày 29/5/2025 và Chính phủ ban hành Nghị định 192 ngày 3/7/2025 dành riêng cho lĩnh vực phát triển nhà ở xã hội trên phạm vi cả nước, từng bước tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện các dự án nhà ở xã hội.  

Cần siết việc chuyển nhượng nhà ở xã hội

Đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội: Cơ hội mới trong bối cảnh mới

Đề xuất thu nhập không quá 20 triệu/tháng được mua nhà ở xã hội

Điều các địa phương cần làm hiện nay là đưa chính sách này vào cuộc sống. Từ việc đưa chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội vào kế hoạch kinh tế - xã hội, đến cụ thể hóa cơ chế hỗ trợ nhà đầu tư trong giải phóng mặt bằng, bố trí quỹ đất, đẩy nhanh tiến độ các dự án. Nhất là vận dụng quỹ nhà ở quốc gia giúp hỗ trợ tài chính lâu dài, ổn định, giảm chi phí đầu tư cho doanh nghiệp, cũng như giúp nhà nước có thêm kinh phí để sửa chữa, xây mới, đặt hàng doanh nghiệp hoặc cho thuê nhà ở xã hội. Việc đa dạng mô hình nhà ở xã hội này sẽ giúp người dân tiếp cận nhà ở với giá hợp ý hơn.

Không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp, vấn đề “cốt lõi” là các chính sách nhà nước cần hướng đến người mua nhà. Đặc biệt là nhóm lao động trẻ, lao động tự do và thu nhập thấp rất cần nhà ở. Thế nhưng việc tiếp cận nhà ở xã hội vẫn rất khó khăn, do quy định về chứng minh tài chính và thiếu hướng dẫn xác nhận thu nhập từ các địa phương.

Do đó, Ngân hàng nhà nước cần xem xét các điều kiện cho vay, mở rộng đối tượng cho vay, giảm các gói ưu đãi; đặc biệt là gói lãi vay tín dụng ưu đãi 120.000 tỉ đồng (triển khai từ ngày 1/4/2023) cần được điều chỉnh phù hợp với khả năng tài chính của người dân. Chính sách tiền lương cũng cần tương xứng với bối cảnh vật giá leo thang.

Khi các “điểm nghẽn” về cơ chế được tháo gỡ, vấn đề còn lại nằm ở quy hoạch. Trong thực tế, nhà ở xã hội được xây ở những vùng đất xa xôi, “đầu thừa đuôi thẹo” để bán giá rẻ do bị đánh đồng với nhà ở thu nhập thấp, chất lượng thấp. Trong khi, nhà ở xã hội phải được hiểu là nhà ở do nhà nước quản lý, để nâng cao đời sống của người dân. Do đó, nhà ở xã hội cần được quy hoạch tốt, có kiến trúc phù hợp, không chỉ bán mức giá phù hợp mà còn phải đảm bảo cuộc sống tiện nghi cho người dân.

Trước bối cảnh mới, cơ hội mới, đặc biệt các chính sách đặc thù mới từ nhà nước và Chính phủ là “cú huýt” để xây dựng cơ chế đồng bộ và thực chất hơn tại từng địa phương. Trong đó lấy trọng tâm là hoàn thành giấc mơ “an cư” của người có nhu cầu nhà ở thực sự; hướng đến mục tiêu: “Để nhà ở xã hội trở thành “trụ cột” trong chiến lược an sinh, là động lực thiết thực để phát triển đất nước bền vững”, theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ./.