Thành phố của những bước chân

Vậy điều gì khiến một người chọn đi bộ thay vì nổ máy? Và khi những lựa chọn nhỏ ấy được tạo điều kiện để trở thành thói quen, thành phố sẽ thay đổi ra sao?

Có những quãng đường ngắn đến mức, nếu điều kiện thuận lợi, người ta hoàn toàn có thể đi bộ. Nhưng bước ra khỏi nhà, người dân lại phải lựa chọn: đi bộ trên một vỉa hè bị chia cắt, tránh xe máy, né hàng quán. Chị Ngọc Mai ở Hà Nội, một người thường xuyên đi bộ, cho biết trước đây chị cũng có thói quen sử dụng xe máy cho hầu hết các chuyến đi.

“Nhà tôi cách chợ, trường của con cũng không xa. Trước đây cứ đi đâu là lấy xe. Sau này ở khu vực có đường đi bộ thuận tiện, có cây xanh, có chỗ sang đường an toàn thì tôi đi bộ nhiều hơn. Đi vài phút thôi nhưng thấy thoải mái.”

Còn với anh Quốc Tuấn, câu chuyện lại khác. Anh vẫn sử dụng xe máy cho những quãng đường chỉ vài trăm mét.

“Không phải tôi không muốn đi bộ. Nhưng nhiều đoạn vỉa hè không đi được, lúc thì xe đỗ, lúc thì hàng hóa, có chỗ phải xuống lòng đường. Trời nóng nữa thì càng ngại. Đi xe máy đôi khi lại nhanh và tiện hơn.”

Cùng một quãng đường ngắn, nhưng mỗi người có thể chọn một cách di chuyển khác nhau. Việc đi bộ có trở thành lựa chọn thường xuyên hay không không chỉ phụ thuộc vào thói quen, mà còn vào việc thành phố có tạo đủ thuận tiện và an toàn cho người đi bộ hay không.

Theo Thạc sĩ Đỗ Khắc Sơn, Trường Đại học GTVT Hà Nội, với những hành trình ngắn, đi bộ và xe đạp là những lựa chọn người dân có thể thực hiện ngay:

“Những hành động chúng ta có thể làm ngay được với người dân, thứ nhất là với quãng đường di chuyển ngắn có thể đi bộ, đi xe đạp, ngoài việc đi bộ thân thiện với môi trường nó còn tự rèn luyện sức khỏe rất tốt.”

Một tuyến đi bộ thuận tiện không chỉ giúp người dân đi bộ đến những điểm gần. Nó còn là điểm nối đầu tiên và cuối cùng của rất nhiều hành trình bằng giao thông công cộng. Từ nhà ra trạm xe buýt. Từ ga đường sắt đô thị đến nơi làm việc.

Từ trường học đến công viên. Khi những khoảng cách ấy có thể đi bằng đôi chân, người dân không nhất thiết phải sử dụng xe cá nhân cho toàn bộ hành trình.

Chị Thùy Dương đang sinh sống tại khu đô thị Việt Hưng, Hà Nội, cho biết không gian đường phố thuận tiện đã khiến việc đi bộ của chị trở thành một phần tự nhiên trong sinh hoạt:

“Nhà tôi đi ra công viên, cửa hàng hay khu vui chơi đều có thể đi bộ. Buổi tối nhiều gia đình đưa con xuống đi dạo. Người già cũng có chỗ ngồi nghỉ. Thành ra mọi người hình thành thói quen, chứ không phải cứ muốn sống xanh mới đi bộ.”

Đây chính là điểm đáng chú ý của giao thông xanh: không phải lựa chọn xanh nào cũng bắt đầu từ một phương tiện mới. Một người đi bộ thay vì đi xe máy. Một người đạp xe đến nơi làm việc. Một hành khách đi bộ từ nhà ra trạm xe buýt rồi tiếp tục đi bộ ở điểm cuối.

Những lựa chọn ấy không tạo ra cảm giác về một cuộc cách mạng giao thông, nhưng được lặp lại mỗi ngày sẽ làm giảm những chuyến đi không cần thiết bằng phương tiện cá nhân.

Chuyên gia giao thông TS Phan Lê Bình cho rằng, muốn người dân giảm sử dụng xe cá nhân thì lựa chọn thay thế phải thực sự thuận tiện:

“Thay vì chúng ta xem xét đến việc chuyển đổi thì chúng ta nên có biện pháp đảm bảo tuyến đường đi bộ an toàn cho người dân để tiếp cận được xe buýt sẽ là giải pháp quan trọng để thúc đẩy người dân sử dụng  giao thông công cộng trong thời gian tới”.

Vì thế, câu chuyện không chỉ là vận động người dân thay đổi thói quen. Thành phố cũng phải tạo ra điều kiện để một lựa chọn xanh trở nên dễ dàng: vỉa hè thông thoáng, tuyến đi bộ liên tục, điểm sang đường an toàn, bóng mát và sự kết nối với giao thông công cộng.

Khi ấy, người dân không cần phải lựa chọn giữa “đi lại” và “sống xanh”. Một hành trình đơn giản cũng có thể đồng thời là một hành trình xanh. Và giao thông xanh, suy cho cùng, không chỉ được tạo nên bởi những phương tiện mới. Nó còn bắt đầu từ cách mỗi người lựa chọn di chuyển mỗi ngày.

Một thành phố xanh vì thế không chỉ là nơi có nhiều xe xanh hơn, mà còn là nơi người dân có thể bước ra khỏi nhà, đi bộ đến nơi mình cần đến, rồi tiếp tục hành trình bằng những phương thức giao thông phù hợp - thuận tiện, an toàn và ít phát thải hơn.

Giao thông xanh không nhất thiết bắt đầu từ một phương tiện mới, mà có thể bắt đầu từ chính lựa chọn của mỗi người trong từng chuyến đi. Từ đi bộ, sử dụng giao thông công cộng đến lựa chọn phương tiện sạch, mỗi thay đổi nhỏ đều góp phần tạo nên những hành trình xanh hơn.

Nếu quý vị và các bạn có câu chuyện hay trải nghiệm về giao thông xanh, hãy chia sẻ với chương trình qua email [email protected], [email protected], [email protected].

Fanpage Ban VOV Giao thông Quốc gia và VOV Giao thông Duyên Hải.

Biết đâu, câu chuyện của bạn sẽ truyền cảm hứng cho nhiều người cùng lựa chọn một hành trình xanh hơn!