Thanh Hóa chống IUU: Siết chặt tàu xuất bến từ cảng cá đến đồn biên phòng

Cùng với lực lượng chức năng, các cảng cá cũng là nơi thực hiện nhiều khâu kiểm tra, giám sát nhằm bảo đảm tàu cá chấp hành đúng quy định trước mỗi chuyến biển. Những nội dung này đang được thực hiện ra sao?

Thanh Hóa chống IUU: Siết chặt tàu xuất bến từ cảng cá đến đồn biên phòng

Với mỗi chuyến biển, hoàn tất thủ tục trước khi rời cảng là một trong những công việc mà ngư dân phải tuân thủ, để phòng chống khai thác IUU hiệu quả.

Từ trình sổ cảng, khai báo chuyến biển, ghi nhật ký khai thác đến kiểm tra trang thiết bị, con tàu chỉ được rời bến khi đáp ứng đầy đủ các yêu cầu theo quy định.

Tại Thanh Hóa, những quy định này đang được thực hiện như thế nào ở cửa cảng? Và việc kiểm soát từ đất liền đang thay đổi cách ngư dân chuẩn bị cho mỗi chuyến vươn khơi ra sao?

Tại cảng cá Lạch Hới, trước giờ tàu rời bến, hoạt động tại khu vực cảng diễn ra khá khẩn trương. Ngư dân chuẩn bị ngư lưới cụ, kiểm tra lại phương tiện, đồng thời hoàn tất những thủ tục cần thiết trước khi ra khơi.

Với những người thường xuyên đi biển như ngư dân Nguyễn Văn Đông ở phường Sầm Sơn, việc trình giấy tờ, khai báo và ghi nhật ký khai thác đã trở thành những công việc gắn với mỗi chuyến biển: "Chấp hành nghiêm trình sổ cảng và cập cảng cùng trình khai báo, cả biên phòng, nhật ký khai thác ghi đầy đủ, vươn khơi đúng quy định của nhà nước thì mình cũng thấy yên tâm hơn…"

Điều “yên tâm” mà ông Đông nhắc tới không chỉ đến từ việc hoàn thành thủ tục. Đằng sau mỗi con dấu, mỗi lần khai báo là những thông tin về con tàu, chuyến biển và hoạt động khai thác được cập nhật ngay từ khi tàu còn ở trong cảng. Cũng tại khu vực ven biển Thanh Hóa, trước khi một chuyến tàu bắt đầu, lực lượng chức năng kiểm tra điều kiện hoạt động, trang thiết bị và các giấy tờ liên quan.

Với ngư dân Trương Đình Diệu ở xã Hoằng Tiến, đây là những quy định bắt buộc trước giờ rời bến: "Trước khi xuất bến mình phải vào cảng để xin dấu, ra khơi có dấu biên phòng thì anh em mới được vươn khơi, lực lượng biên phòng họ cũng kiểm tra trang thiết bị của tàu cá, đầy đủ thì họ cho ra khơi…."

Nếu trước đây việc kiểm tra tại cửa cảng có thể được nhìn đơn giản như một thủ tục trước chuyến biển, thì hiện nay đây là một mắt xích trong cả quá trình kiểm soát hoạt động khai thác. Tàu rời cảng phải có đủ điều kiện; trong quá trình khai thác, các quy định về thiết bị giám sát, vùng biển hoạt động và nhật ký khai thác phải được tuân thủ; khi trở về, tàu tiếp tục thực hiện thủ tục cập cảng và khai báo. Như vậy, thông tin về một chuyến biển được hình thành từ nhiều khâu, thay vì chỉ được kiểm tra khi tàu đã trở về.

Ông Lê Văn Hân, Phó cảng trưởng cảng cá Lạch Hới, phường Sầm Sơn, tỉnh Thanh Hóa cho biết, sự phối hợp giữa cảng cá với biên phòng, kiểm ngư cũng được thực hiện trong quá trình kiểm tra, kiểm soát các tàu hoạt động trên biển.

"Cảng cá phối hợp với lực lượng biên phòng, kiểm ngư đi tuần tra, kiểm soát về việc các tàu khai thác bất hợp pháp, đặc biệt tàu sai nghề, mất kết nối thì chúng tôi rà soát lập biên bản xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm, đặc biệt là chúng tôi tuyên truyền thường xuyên tới các chủ tàu nên bây giờ phần lớn các chủ tàu chấp hành rất tốt".

Từ chia sẻ của cán bộ cảng cá có thể thấy, kiểm soát tại cảng không chỉ nhằm phát hiện một trường hợp vi phạm cụ thể. Điều quan trọng hơn là các lực lượng cùng theo dõi những dấu hiệu bất thường của tàu, từ sai nghề, mất kết nối đến việc thực hiện các thủ tục trong suốt chuyến biển. Với ngư dân, việc kiểm tra thường xuyên cũng đồng nghĩa với việc trước mỗi chuyến đi, các yêu cầu về giấy tờ và trang thiết bị được chuẩn bị kỹ hơn.

Và ở một khâu khác của quá trình kiểm soát, lực lượng biên phòng tại cửa biển trực tiếp kiểm tra tàu trước khi xuất bến, đồng thời tuyên truyền để ngư dân hiểu rõ những hành vi bị cấm và những yêu cầu phải tuân thủ.

Đại úy Nguyễn Đình Hoàn, Trạm trưởng Trạm kiểm soát biên phòng Lạch Trường, Đồn biên phòng Hoằng Trường, tỉnh Thanh Hóa cho biết công tác tuyên truyền được thực hiện song song với kiểm tra, kiểm soát và xử lý vi phạm.

"Qua công tác tuyên truyền cũng như công tác kiểm tra, kiểm soát thực tế và cuối cùng là xử lý vi phạm, hiện tại đa số bà con ngư dâ đã nhận thức được hành vi và chấp hành tốt quy định của pháp luật".

Từ một con dấu trước giờ xuất bến, một lần khai báo hay những dòng nhật ký được ghi đầy đủ, quá trình kiểm soát hoạt động khai thác được bắt đầu ngay từ cửa cảng. Và khi ngư dân chủ động hoàn tất các thủ tục, lực lượng chức năng kiểm tra đúng quy định, thông tin được cập nhật xuyên suốt chuyến biển, việc quản lý nghề cá cũng có thêm một lớp kiểm soát ngay từ đất liền.

Với Thanh Hóa, những chuyển biến ấy đang được thể hiện từ chính những chuyến tàu chuẩn bị rời cảng mỗi ngày: đủ điều kiện mới ra khơi, khai thác đúng quy định và trở về cảng với đầy đủ thông tin của chuyến biển.

Ngư dân cần nhớ: Cập nhật đúng thông tin tàu cá khi có thay đổi, chủ động chống IUU

Trong chống khai thác IUU, quản lý một con tàu không chỉ là kiểm soát hành trình trên biển. Những thay đổi về chủ tàu, thuyền trưởng, giấy phép hay thông tin phương tiện nếu không được cập nhật kịp thời cũng có thể gây khó khăn cho kiểm tra, xác minh và truy xuất nguồn gốc.

Bà con cần lưu ý một số vấn đề sau:

- Khi tàu thay đổi chủ sở hữu, tên, số đăng ký, thuyền trưởng hoặc các thông tin liên quan, chủ tàu cần chủ động làm thủ tục cập nhật với cơ quan quản lý theo quy định.

- Trước mỗi chuyến biển, bà con cũng nên kiểm tra lại giấy phép khai thác, đăng kiểm, giấy chứng nhận an toàn kỹ thuật và thông tin của tàu trên hệ thống dữ liệu nghề cá.

- Đặc biệt, người nhận chuyển nhượng tàu cần kiểm tra tình trạng pháp lý và điều kiện khai thác của phương tiện, tránh tiếp nhận một con tàu còn vướng thủ tục hoặc chưa đủ điều kiện ra khơi.

- Dữ liệu chính xác giúp cơ quan chức năng xác định rõ tàu nào đang hoạt động, ai chịu trách nhiệm và hành trình khai thác có đúng quy định hay không.

Vì vậy, bà con hãy nhớ: tàu thay đổi, thông tin cũng phải được cập nhật. Cập nhật đầy đủ, khai báo trung thực cũng là một cách chủ động góp phần chống khai thác IUU.