Thăng hạng chứng khoán: Đón dòng vốn, nâng chuẩn thị trường

Cánh cửa ấy mở rộng hơn với dòng vốn quốc tế, nhưng cũng mở ra một cuộc chơi với những chuẩn mực cao hơn. Khi thứ hạng đã thay đổi, câu hỏi đặt ra là: Việt Nam sẽ làm gì để biến dòng vốn mới thành động lực cho một thị trường trưởng thành và bền vững hơn? 

Sau 8 năm chờ đợi, thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức bước lên một nấc thang mới: từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp theo phân loại của FTSE Russell.

Cột mốc này không chỉ thay đổi vị thế của chứng khoán Việt Nam trên bản đồ đầu tư quốc tế, mà còn mở ra kỳ vọng về một dòng vốn mới với quy mô lớn hơn.

Ông Nguyễn Thế Minh – Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư, kiêm Phó Giám đốc Khối Kinh doanh, CTCP Chứng khoán An Bình (ABS) phân tích:

"Cái sự tác động trực tiếp đầu tiên mà chúng ta thấy là một cái quy mô về dòng vốn ngoại sẽ dịch chuyển vào thị trường thông qua các cái quỹ thụ động và chủ động. tuy nhiên có một cái điểm tích cực khác ngoài cái việc là chúng ta thu hút cái dòng vốn ngoại, cải thiện cái tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài lên thì cái điều mà chúng ta còn kỳ vọng hơn nữa đó là việc mà chúng ta giải quyết các cái bài toán về về mặt kỹ thuật của thị trường".

5–6 tỷ USD, nếu được giải ngân theo lộ trình, là một lượng vốn đáng kể. Nhưng giá trị của việc nâng hạng không chỉ nằm ở “bao nhiêu tiền vào thị trường”, mà còn ở “tiền đến từ ai và làm thị trường thay đổi thế nào”.

Bởi khi tỷ trọng các nhà đầu tư tổ chức quốc tế tăng lên, thị trường có cơ hội giảm dần sự phụ thuộc vào dòng tiền cá nhân, cải thiện thanh khoản và khả năng huy động vốn của doanh nghiệp. Sự quan tâm này cũng đã xuất hiện trước thời điểm nâng hạng chính thức. Bà Nguyễn Ngọc Anh – Tổng Giám đốc Công ty Quản lý quỹ SSI nhận định:

"Chúng ta nhìn thấy trong một năm vừa qua, tăng trưởng mở tài khoản hơn 50% và số lượng nhà đầu tư mở tài khoản không chỉ là ở Đông Á mà mở rộng ra từ Mỹ ở các quốc gia phát triển. Và tất cả những trao đổi của họ tối thiểu là vài trăm triệu đô cho đến vài tỷ đô".

Khi dòng vốn quốc tế tìm đến nhiều hơn, doanh nghiệp chính là nơi phải chuyển hóa dòng tiền thành tăng trưởng thực. Ông Ngọ Trường Nam, Tổng Giám đốc CTCP Đầu tư Hạ tầng Giao thông Đèo Cả, kỳ vọng nâng hạng sẽ mở rộng khả năng tiếp cận vốn và nâng mức độ tín nhiệm của doanh nghiệp Việt Nam:

"Việc nâng hạng có rất nhiều ý nghĩa. Thứ nhất là giúp phát triển về quy mô của thị trường. Cái thứ 2 quan trọng hơn đấy là cái sự tín nhiệm của quốc tế và cái sự tham gia của các nhà đầu tư quốc tế. Tôi tin chắc rằng cơ quan quản lý nhà nước cũng sẽ đưa ra nhiều sản phẩm hơn, như kênh trái phiếu công trình hoặc sự tham gia của các quỹ có tính đặc thù như quỹ đầu tư về hạ tầng".

Nhưng với nhà đầu tư cá nhân, dòng vốn mới cũng không đồng nghĩa với việc mọi cổ phiếu đều hưởng lợi như nhau. Hơn 10 năm tham gia thị trường, nhà đầu tư Trần Nhật Đức cho rằng yếu tố quyết định vẫn phải là sức khỏe của chính doanh nghiệp:

"Tuy nhiên, để mà có một cái sự tăng trưởng bền vững và lâu dài thì bắt buộc nó vẫn phải đến từ cái năng lực nội tại cũng như là cái sức cạnh tranh của các doanh nghiệp... các yếu tố tác động bên ngoài như cái nguồn vốn từ việc thông qua thị trường mới nổi... cũng sẽ chỉ là một cái gia vị phụ thêm chứ không phải là cái nội dung hay nguyên nhân chính giúp thúc đẩy các doanh nghiệp nó tăng trưởng mạnh mẽ hay bền vững".

Và đó cũng chính là bài toán sau ngày nâng hạng. Thị trường không chỉ cần thu hút dòng vốn, mà còn phải chứng minh khả năng giữ dòng vốn bằng chất lượng hàng hóa, minh bạch, free float, room ngoại và hạ tầng giao dịch. Ông Nguyễn Thế Minh nhấn mạnh, nâng hạng mới chỉ là điểm khởi đầu:

"Câu chuyện mà chúng ta mới chỉ bắt đầu trong cái việc nâng hạng thôi. Nhưng mà cái mức bắt đầu này nó cũng sẽ là một cái áp lực đối với thị trường. Bởi vì cái bài toán đầu tiên chúng ta cần phải đó là chúng ta phải giữ hạng được đã. Để giữ được thì bắt buộc là cái bài toán chúng ta phải giải quyết đầu tiên đó câu chuyện về vốn hóa".

Từ thăng hạng đến nâng chuẩn là cả một chặng đường. Cánh cửa thị trường mới nổi đã mở, nhưng để biến dòng vốn quốc tế thành động lực tăng trưởng dài hạn, chứng khoán Việt Nam sẽ phải tiếp tục nâng chất lượng thị trường – và quan trọng nhất, nâng niềm tin của nhà đầu tư.