Tết là để nghỉ ngơi!

Sao lại thế? Tết là kỳ nghỉ, Tết là lễ hội. Vui như Tết cơ mà? Điều gì khiến bạn bận tay, bận lòng, mà Tết vẫn không được nghỉ?

Đón nghe: Diễn đàn 91 với chủ đề: “Tết là để nghỉ ngơi!” 12h30 thứ năm, và 16h thứ bảy, chủ nhật tuần này, trên FM91 và các nền tảng số của Ban VOVGT Quốc gia. 

Các vị khách mời tham gia chương trình: PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa - Xã hội của Quốc hội và Chuyên gia tâm lý Tuệ An, Người sáng lập Học viện Hạnh phúc (Happy Academy)

Những người … “sợ” Tết 

Tết Nguyễn đán Bính Ngọ đang đến gần, phố phường đâu đâu cũng bày bán hoa quả, đồ trang trí, đến đào, quất, nhưng với anh Bùi Văn Thành (một lao động tự do ở chợ Xuân Đỉnh, Hà Nội), điều đó dường như không liên quan đến mình.

Đầu năm mất việc, vừa chạy xe công nghệ kiếm sống, cuối năm đi lại khó khăn, anh Thành phải ra chợ lao động, với mong muốn kiếm được ít tiền trang trải: "Bây giờ mình xác định làm thời vụ để tiêu Tết, ra Tết chắc sẽ khó khăn thì sẽ đi tìm công việc khác."

Chị Nguyễn Thúy Nhung, quê Nam Định, lấy chồng ở Hải Dương cũng rất sợ Tết. Các năm trước, chị Nhung chọn nghỉ sớm về bên ngoại, đến 30 Tết về bên nội và ở đến hết Tết, nhưng việc đi lại đông đúc, đặc biệt là sức ép về kinh tế khi tiền mua quà cáp, biếu xén luôn đè nặng, khiến chị Nhung không bao giờ thích Tết:

"Tết nói chung không thích, cho nên cũng thấy hơi áp lực bởi lịch trình thay đổi, ăn uống không phù hợp, đi lại cũng nhiều, áp lực quà biếu các thứ, rất mệt mỏi. Đó là lý do tôi không thích Tết."

Không chỉ sức ép về kinh tế, về đi lại, mà một số bạn trẻ mới ra trường, đi làm còn ngại về quê đón Tết vì sợ bị hỏi những câu hỏi rất tế nhị về lương thưởng, chổng, con… Chị Nguyễn Thị Xuân (ở Ninh Bình) là một trong số đó: "Hay bị hỏi: Tết năm nay thương bao nhiêu, năm vừa rồi lương bao nhiêu? Đặc biệt là bao giờ thì có người yêu, bao giờ thì lấy chồng… Thật ra đó là những câu hỏi khá tế nhị."

Một số người dân, bà nội trợ, người lao động cũng sợ Tết với muôn vàn lý do:

"Mình đi làm được mấy năm, cũng sợ Tết đến, cũng phải lo tiền nogn trang trải, tiền mua áo quần, tiền lì xì cho các em nhỏ, tiền mừng ông bà…"

"Cuối năm có khoản thưởng Tết để tiết kiệm, nhưng sau khi sắm tết các thứ xong thường mình vẫn hết tiền."

"Khi mình về quê, chi phí sinh hoạt, quà cáp cho bên nội, bên ngoại hay các cháu ở nhà thì mình cũng không có điều kiện."

Theo TS Khuất Thu Hồng, lý do khiến nhiều người sợ Tết vì đây là kỳ nghỉ kéo dài nhiều ngày, sự chuẩn bị kéo dài, Tết cũng kéo dài, kéo theo nhiều thủ tục, thậm chí trở thành gánh nặng mà không ít bà nội trợ cảm thấy mệt mỏi hơn cả đi làm:

"Nó có quá nhiều thủ tục, nhiều thứ phải chuẩn bị, chuẩn bị về đồ ăn, chuẩn bị quà cáp, biếu xén họ hàng, gia đình, phải đi thăm nom, riêng đối với phụ nữ thì việc chuẩn bị đồ ăn uống các thứ cho gia đình là những công việc rất nặng nhọc, trước Tết, trong mấy ngày Tết cũng thế, thành ra mọi người sợ Tết là vì như vậy."

Tết, với nhiều người, không chỉ là niềm háo hức sum vầy mà còn là khoảng thời gian mang theo áp lực vô hình. Sợ Tết vì gánh nặng chi tiêu, vì những câu hỏi riêng tư lặp đi lặp lại, vì nỗi vất vả cơm nước, cỗ bàn... Theo thời gian, khi xã hội thay đổi, cách đón Tết cũng dần biến chuyển, để Tết, trước hết, là dịp nghỉ ngơi, sự bình an trong mỗi người, mỗi gia đình dịp Xuân về.

Quẳng gánh lo đi mà… vui Tết!

Sinh sống và làm việc tại Hà Nội, chị Phạm Thùy Linh có cách xử lý được chị em rất tán thưởng. Thay vì phải về bên nội, về bên ngoại, chị Linh thường về trước lễ, sau lễ, hoặc mời 2 bên bố mẹ đến ăn Tết tại nhà mình:

"Trong dịp Tết em sẽ đón Tết ở đây, còn ví dụ cần phải về với ông bà, em có thể về trước lễ hoặc sau lễ, bằng những phương tiện khác rẻ tiền hơn, hợp lý hơn, thời điểm thích hợp hơn. Hoặc có thể mua vé cho ông bà đi lên đây."

Còn vợ chống chị Nguyễn Thị Loan (ở Phú Thọ) chưa bao giờ bị áp lực Tết bên nội, Tết bên ngoại. Bởi ngay từ khi xác định cưới, vợ chồng chị Loan đã thống nhất, trước Tết sẽ về bên ngoại thăm hỏi, chúc Tết, rồi về quê chồng. Trước khi cả 2 vợ chồng lên Hà Nội để đi làm sẽ về bên ngoại. mâm cỗ cúng cũng được đơn giản hóa đáng kể:

"Mâm cúng cũng như ngày thường thôi, được chuẩn bị một cách tươm tất, có con gà, có các món truyền thống như bánh chưng, măng, miến thì tôi thấy tôi đều làm được nên tôi thấy không vấn đề gì cả. Vấn đề là chia làm sao để tết nội, Tết ngoại cảm thấy trong gia đình mọi người vui vẻ."

Vợ chồng chị Nguyễn Thị Thắm (ở Phúc Thọ, Hà Nội) cũng chọn lối sống đơn giản để kỳ nghỉ Tết thực sự được nghỉ ngơi. Từ mâm cỗ cúng, đến thăm hỏi họ hàng đều được thực hiện như một dịp để xả hơi: "Bây giờ đồ thì không nấu nướng mấy, mà mua là chính, kể cả bánh chứng có gói thì cũng để thảnh thơi, cho vui thôi."

Lố sống đơn giản, không phụ thuộc quá nhiều vào bếp núc không chỉ được giới trẻ chọn lựa, mà một số bà nội trợ cũng chọn việc mua sẵn để giảm nhẹ gánh nặng ngày Tết. Bà Nguyễn Thúy Hằng (ở phường Tây Hồ, Hà Nội) chia sẻ bí quyết để Tết nhẹ nhàng hơn:

"Thời trước, việc mua sẵm Tết đối với phụ nữ phải chuẩn bị trước Tết vài ngày, xếp hàng, đi phố nọ, nhà kia. Nhưng hiện nay, mình có thể đặt online mà vẫn được đồ ngon. Công nghệ đặc biệt hữu ích với những người già rồi như chúng tôi, nhất là phụ nữ, nó giái phóng mình, để mình đữ vất vả."

Một số người dân cũng dần thích ứng, dù vẫn giữ Tết truyền thống, song các thủ tục đã được đơn giản, để Tết thực sự là dịp nghỉ ngơi:

"Công việc của tôi khá bận rộn, nếu đã đặt hàng online rồi thì mình sẽ bớt đi được một số công đoạn thì tôi sẽ có thời gian để đi chăm sóc sức khỏe, đi làm đẹp."

"Bố mẹ em sẽ mua những đồ khá truyền thống, em sẽ mua những đồ khá Âu, khá nước ngoài một chút, khá ít đường healthy để bố mẹ ăn uống ngày Tết được thoải mái hơn."

"Mình sẽ theo truyền thống của gia đình, tất nhiên nếu có thể trò truyện, trao đổi với các bậc bề trên để có thể giảm thiểu để nó phù hợp với đời sống hiện đại."