Tăng mạnh phạt điểm bằng lái: Chuyển từ xử phạt hành vi sang quản lý mức độ rủi ro, lịch sử vi phạm

Siết điểm phạt, tăng mạnh thời gian đình chỉ GPLX

Theo đài CNA, bắt đầu từ 01/01/2027, số điểm phạt tối đa mà một người lái mô-tô có thể tích lũy trước khi bị đình chỉ giấy phép lái xe (GPLX) lần đầu sẽ giảm từ 24 điểm trong vòng hai năm xuống còn 18 điểm trong cùng khoảng thời gian.

Bên cạnh đó, thời gian đình chỉ giấy phép lái xe cũng tăng mạnh đối với tất cả các lần vi phạm. Hiện nay tại Singapore, khi tài xế bị đình chỉ giấy phép lần đầu, thời gian đình chỉ là 12 tuần; tăng lên 24 tuần với lần đình chỉ thứ hai; tăng tới 1 năm ở lần thứ ba.

Indonesia sẽ công nhận xe ôm công nghệ là doanh nghiệp siêu nhỏ

Nga đẩy mạnh hiện đại hóa giao thông công cộng, đặt mục tiêu 85% phương tiện đạt chuẩn vào năm 2030

Nga đề xuất tuyến đường sắt tới Ấn Độ: New Delhi được gì?

Hàng không và cú đặt cược hàng tỷ USD vào khoang hạng sang

Đối với quy định mới từ năm 2027, thời gian đình chỉ GPLX ở lần đầu tiên được tăng lên thành 4 tháng (tức khoảng 16 tuần); 6 tháng ở lần đình chỉ thứ hai; 2 năm ở lần thứ ba và lên tới 5 năm kể từ lần vi phạm thứ tư.

Một thay đổi khác đáng chú ý là các tài xế vi phạm kể từ lần thứ hai sẽ không còn được tham gia khoá học đào tạo lại để giảm thời gian đình chỉ. Hiện các tài xế khi bị đình chỉ GPLX có thể tham gia khoá học kéo dài một ngày rưỡi để giảm thời gian hình phạt. Các tài xế phải vượt qua các bài kiểm tra lý thuyết và thực hành khi kết thúc khóa học, sau đó thời gian đình chỉ sẽ được rút ngắn.

Hiện với lần đình chỉ giấy phép đầu tiên, sau khi vượt qua khoá học, thời gian phạt sẽ giảm từ 12 tuần xuống còn 4 tuần. Với quy định mới, thời gian phạt sẽ rút xuống từ 4 tháng còn 6 tuần. Với lần đình chỉ thứ hai, hiện hình phạt sẽ giảm từ 24 tuần xuống còn 12 tuần sau khi tài xế vượt qua khoá học.

Nhưng với quy định mới, tài xế sẽ không còn được tham gia khoá học rút ngắn thời gian.

Theo đại diện Lực lượng Cảnh sát Singapore, những thay đổi này là một phần trong nỗ lực tăng cường an toàn giao thông đường bộ, vốn đang có dấu hiệu xấu đi trong những năm gần đây. Theo thống kê, số người tử vong do tai nạn giao thông tại Singapore đã tăng lên 149 người trong năm 2025, từ mức 142 người năm 2024, cao nhất trong 10 năm trở lại đây. Số người bị thương cũng tăng 6,6%, lên gần 10.000 người trong năm 2025.

Ông Kelvin Foo, Giám đốc điều hành của TTS Group, công ty tư vấn kỹ thuật giao thông và quy hoạch vận tải chia sẻ:

“Những quy định mới này mang theo 2 mục tiêu. Mục tiêu đầu tiên là hướng tới, ứng phó với tỉ lệ tai nạn giao thông gia tăng trong giai đoạn 2024 – 2025. Mục tiêu thứ hai là nhắm vào những người có xu hướng tái vi phạm. Bởi thường một tài xế sẽ phải vi phạm vài lần mới bị trừ 18 điểm phạt. Mặc dù có một số vi phạm nghiêm trọng khiến ta bị trừ hết 18 điểm phạt, nhưng theo tôi, quy định mới đang nhắm vào những người vi phạm nhiều lần.”

Để đảm bảo tài xế không bị đưa đến gần hơn với ngưỡng đình chỉ hoặc thu hồi giấy phép chỉ vì những thay đổi trong hệ thống điểm phạt, sẽ có một đợt điều chỉnh điểm  đối với tất cả tài xế vào ngày 1/1/2027. Theo đó, tối đa 6 điểm sẽ được trừ khỏi tổng số điểm phạt mà tài xế đã tích lũy tính đến ngày 31/12/2026. Tuy nhiên, tiền phạt đối với các hành vi vi phạm liên quan vẫn phải được nộp và không bị ảnh hưởng bởi việc điều chỉnh điểm.

Ngoài ra, đại diện cảnh sát cho biết các khóa học lái xe an toàn sẽ bị chấm dứt. Khóa học này cung cấp chương trình giáo dục điều chỉnh hành vi cho tài xế trước khi họ bị đình chỉ. Người tham gia phải trải qua một buổi học trên lớp kéo dài 3,5 giờ, bao gồm các bài kiểm tra, cùng với một buổi thực hành kéo dài 50 phút. Sau khi hoàn thành, 4 điểm phạt sẽ được xóa khỏi hồ sơ. Dù vậy, việc rà soát dữ liệu trong giai đoạn 2023-2025 cho thấy tỷ lệ tham gia khóa học lái xe an toàn khá thấp. Chỉ 15% số người được đề nghị tham gia khóa học trong năm ngoái đã đăng ký.

Không chỉ phạt nặng, chú trọng ngăn tài xế tái vi phạm

Dù vậy, các chính sách khuyến khích đối với hành vi lái xe và đi xe an toàn vẫn được giữ nguyên. Những tài xế không mắc bất kỳ lỗi giao thông nào trong vòng 12 tháng kể từ ngày vi phạm giao thông gần nhất sẽ được xóa các điểm phạt trước đó khỏi hồ sơ.

Hoặc nếu không vi phạm giao thông trong vòng 24 tháng kể từ khi kết thúc thời gian đình chỉ, hoặc kể từ ngày bắt đầu giấy phép mới trong trường hợp giấy phép cũ đã bị vô hiệu hóa, các lần đình chỉ trước đó cũng sẽ được xóa khỏi hồ sơ.

Phản ứng trước những thay đổi mới trong quy định, các Hiệp hội, công đoàn đại diện cho tài xế cho biết họ ủng hộ việc siết chặt quy định để đảm bảo ATGT. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi sang quy định mới không nên gây bất lợi cho những người làm nghề lái xe – những người mà GPLX có vai trò thiết yếu đối với sinh kế của họ.

Bà Yeo Wan Ling, Tổng thư ký điều hành Công đoàn Người lao động ngành Giao thông Quốc gia cho biết Công đoàn rất ủng hộ việc khấu trừ điểm phạt, bởi chúng sẽ giúp các tài xế hông bị đưa đến gần hơn với nguy cơ đình chỉ hoặc thu hồi giấy phép chỉ vì các quy định mới bắt đầu được áp dụng.

Bà Yeo Wan Ling cũng cho biết, các tài xế được khuyến khích làm quen với những quy định mới trước ngày 1/1/2027:

“Thời gian tới, chúng tôi sẽ tích cực làm việc với các công ty điều hành taxi, các nền tảng cũng như chính phủ để tổ chức nhiều chiến dịch tuyên truyền thay đổi hành vi cho các tài xế cả xe máy cũng như là ô tô.”

Việc Singapore siết chặt hệ thống điểm phạt bằng lái xe từ năm 2027 cho thấy xu hướng chuyển từ xử phạt từng hành vi sang quản lý tài xế dựa trên mức độ rủi ro và lịch sử vi phạm. Những thay đổi này có thể là kinh nghiệm đáng tham khảo với Việt Nam, trong bối cảnh nước ta đã áp dụng cơ chế trừ điểm, phục hồi điểm giấy phép lái xe.

Thay vì chỉ tập trung vào mức tiền phạt, Việt Nam có thể tiếp tục hoàn thiện hệ thống theo hướng nhận diện và quản lý nhóm tài xế thường xuyên vi phạm, kết hợp dữ liệu điểm phạt với camera giao thông và dữ liệu tai nạn.

Tuy nhiên, với nhóm người hành nghề lái xe, chính sách cũng cần cân bằng giữa yêu cầu răn đe, bảo đảm an toàn giao thông và tác động đến sinh kế. Bởi, chúng ta nên hướng tới một hệ thống vừa nghiêm minh với người tái phạm, vừa khuyến khích người lái xe duy trì hành vi an toàn.