Tài sản số 2026: Khi thị trường bước ra ánh sáng

Tài sản số được “định danh”

Từ năm 2026, tài sản số chính thức được pháp luật Việt Nam công nhận – một bước ngoặt của kinh tế số. Luật Công nghiệp công nghệ số và Nghị quyết 05 đã xác lập hành lang pháp lý, định hướng phát triển thị trường theo lộ trình kiểm soát. Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi, áp thuế 0,1% với chuyển nhượng tài sản số, cho thấy Nhà nước đã đưa lĩnh vực này vào hệ thống quản lý tài chính – thuế.

Theo luật sư Đào Tiến Phong, dù sàn giao dịch còn chờ cấp phép, nhưng từ 1/1/2026, giao dịch tài sản số đã có cơ sở pháp lý để được bảo vệ. Tuy nhiên, đây vẫn là giai đoạn chuyển tiếp, khi hướng dẫn chi tiết chưa đầy đủ, rủi ro pháp lý với nhà đầu tư vẫn hiện hữu: "Các nhà đầu tư muốn bảo vệ chính mình thì đầu tiên phải giữ toàn bộ những thông tin giao dịch, những chứng cứ liên quan đến giao dịch của mình với người khác, với đối tác hay với các tổ chức, nền tảng. Những chứng cứ đó tuy chưa có hướng dẫn cụ thể nhưng vì đã có căn cứ pháp lý được công nhận, nên khi có Nghị định và Thông tư hướng dẫn ra đời, chắc chắn sẽ có căn cứ để bảo vệ những người tham gia trong thị trường tài sản số này."

Theo ông Phong, khung pháp lý rõ ràng sẽ tạo lợi thế cho nhà đầu tư nghiêm túc, làm ăn dài hạn. Những mô hình đầu cơ thiếu minh bạch sẽ dần bị sàng lọc khi thị trường đi vào trật tự. Song song với pháp lý là bài toán an ninh mạng.

Ông Võ Đỗ Thắng – GĐ Trung tâm đào tạo an ninh mạng Athena – nhấn mạnh: muốn bảo vệ tài sản số, trước hết phải hiểu giá trị và bản chất của sản phẩm số. Không hiểu sản phẩm, rất dễ đầu tư theo tâm lý đám đông: "Khi biết cách tạo sản phẩm số, mình sẽ hiểu được quy trình, mình sẽ hiểu được sản phẩm số nó tạo giá trị gia tăng như thế nào, sản phẩm số nó có nguồn thu nhập thụ động từ đâu, sản phẩm số đó bảo vệ như thế nào thì lúc đó chúng ta sẽ tránh được những rủi ro mất tài sản số."

Thực tế, nhiều người am hiểu tài chính vẫn mất tiền vì các “dự án số” mập mờ trên mạng xã hội. Lừa đảo không chỉ tấn công kỹ thuật, mà còn đánh vào tâm lý, lòng tham và sự thiếu hiểu biết của người dùng.

Bảo mật và nhân lực

Ông Thắng cho biết thêm, an ninh mạng không chỉ là chống hacker, mà là quản trị toàn bộ rủi ro của hệ sinh thái số: kỹ thuật, pháp lý, vận hành. Trong đó, bảo vệ thiết bị đầu cuối và tách biệt các lớp xác thực là nguyên tắc tối thiểu:

"Để bảo vệ tài sản số, tôi luôn khuyên mọi người, để giao dịch, chuyển tiền, phải mua một điện thoại riêng. Còn gọi điện, nhắn tin, chat Zalo, nhận file báo giá thì dùng điện thoại bình thường. Chỉ cần click vào file lạ là thiết bị sẽ bị kiểm soát. Thậm chí, không nên để phần mềm chuyển tiền và SIM điện thoại nhận OTP trên cùng một thiết bị. Nên để một máy cài App và một máy khác nhận OTP ngân hàng. Như vậy hacker có xâm nhập cũng không thể có đủ cả tài khoản login và mã OTP."

Ở cấp độ nền tảng, bà Lê Thị Mỹ Huyền – đại diện sàn BingX Việt Nam – cho rằng, nhiều người đang bảo vệ tài sản của tương lai bằng phương thức bảo mật của quá khứ. Việc áp dụng các chuẩn xác thực mới như Passkey là xu hướng tất yếu:

"Giải pháp nào để chúng ta có thể đối phó với những hình thức tấn công hiện nay? Tại BingX, chúng tôi đã bảo mật tài khoản của khách hàng 5 lớp, xác minh qua email, qua điện thoại, mật khẩu quỹ, xác thực hai yếu tố Google Authenticator và Authy. Và một phương thức mới đó chính là bảo mật qua Passkey. Điểm khác biệt nằm ở những cập nhật mới về Passkey, hacker sẽ cần phải có các thông tin về sinh trắc học của bạn"

Không chỉ công nghệ, thị trường tài sản số còn cần nguồn nhân lực đủ năng lực. Thạc sĩ Đỗ Thị Hồng Hà – Phó Trưởng khoa Kinh doanh, Đại học Hoa Sen – cho rằng, đào tạo fintech phải gắn với thực tiễn thị trường, pháp lý và an ninh mạng. Thiếu nhân lực hiểu đúng bản chất, thị trường khó phát triển bền vững:

"Trong khóa học, không chỉ dạy về kiến thức mà sẽ có các case study thực tế và đi vào thực chiến luôn. Hiện nay Ban giám hiệu cùng các khoa đã có các phiên làm việc với Ban lãnh đạo Trung tâm Tài chính Quốc tế, vì chương trình đào tạo phải mang hơi thở của nền kinh tế thị trường. Sắp tới, chắc chắn sẽ phải mang thêm nhiều khối kiến thức về an ninh mạng cũng như về pháp lý để các em có thể hiểu rõ hơn về ngành Fintech này".

Tài sản số được công nhận là cơ hội lớn cho nền kinh tế số Việt Nam. Nhưng cơ hội chỉ thành hiện thực khi rủi ro được kiểm soát. Trong giai đoạn chuyển tiếp, mỗi cá nhân, doanh nghiệp cần trang bị kiến thức, kỹ năng bảo mật và ý thức tuân thủ pháp luật. Quản trị tốt rủi ro – thị trường mới đi đường dài./.