Sống trong không khí Tết xưa giữa lòng phố cổ

Một trong những địa chỉ đỏ thu hút nhân dân Thủ đô là Trung tâm Văn hoá Nghệ thuật số 22 Hàng Buồm (phường Hoàn Kiếm, Hà Nội), nơi cũng đang diễn ra chuỗi hoạt động ý nghĩa “Tết Việt - Tết Phố” với kỳ vọng tái hiện không gian Tết và phiên chợ Tết vùng đồng bằng Bắc Bộ, góp phần gợi nhớ hình ảnh chợ Tết xưa trong ký ức cộng đồng.

Tết sống trong từng mũi kim, nét khắc

Ngồi tại gian hàng sản phẩm thêu tại Trung tâm văn hóa nghệ thuật 22 Hàng Buồm, chị Phạm Quỳnh Hương - Việt kiều Romania tỉ mỉ từng đường kim mũi chỉ trong lần đầu thử sức với việc làm đồ thủ công mỹ nghệ. Dù chưa từng thêu tay trước đó, nhưng với sự hướng dẫn nhiệt thành từ nghệ nhân thêu tay, chị không gặp quá nhiều khó khăn.

“Tên mình là Quỳnh Hương nên mình muốn thêu bông hoa Quỳnh. Mình muốn kể một câu chuyện về một bông hoa nở vào ban đêm, một bông hoa rất mạnh mẽ, phải trải qua nhiều sóng gió nhưng vẫn nở một cách rực rỡ. Mình cũng muốn mang nghề thêu cũng như văn hóa Việt Nam đến với bạn bè quốc tế. Mình có một lớp học ở trường quốc tế, nơi mình từng là học sinh, mình đã quảng bá văn hóa Việt Nam cho các em ở đó nên mình cũng muốn mang bản sắc thêu này đến với các em cũng như phụ huynh. Đồng thời cũng muốn quảng bá nghề thêu và văn hóa Việt Nam với bạn bè quốc tế ở Romania cũng như ở Anh Quốc”.

Với các nghệ nhân tham gia chương trình “Tết Việt - Tết phố” tại trung tâm phố cổ Hà Nội, đây chính là một cách gìn giữ và phát huy giá trị truyền thống của dân tộc.

Nghệ nhân thêu tay Nguyễn Thị Hằng chia sẻ, tranh thêu, liễn đối một thời từng là những thứ không thể thiếu trong một ngày tết đậm đà phong vị truyền thống Việt Nam, một nét văn hóa rất đẹp của cổ nhân. Những tấm chấn, tấm tiền bàn, liễn thêu rực sắc có thể đưa cả gian nhà vốn bình dị đơn sơ trong phút chốc huy hoàng như cung vàng điện ngọc. Hình ảnh ấy vốn dĩ chỉ còn trong hồi ức của những bậc lão niên, nay được thể hiện trực quan, sinh động ngay trước mắt đông đảo du khách và nhân dân:

“Khách đến đây hầu như để tìm hiểu về văn hóa, tìm hiểu về nghề cũng như kết nối. Nhất là các bạn trẻ đã có dịp để cảm nhận và trải nghiệm những nghề thủ công nhân dịp Tết này. Đầu tiên, họ sẽ được giới thiệu để biết đến những sản phẩm thêu như tranh, thêu trên đồ thời trang cũng như những phụ kiện hoặc trang sức. Sau đó, họ được tự tay trải nghiệm những sản phẩm nho nhỏ, ứng dụng kỹ thuật thêu lên các sản phẩm để có thể mang về, tự tay làm những món quà tự thưởng cho mình hoặc tặng cho bạn bè, người thân”.

Còn tại gian hàng làm tranh từ mộc bản, chị Cù Thị Thu Thủy - Chủ nhiệm Câu lạc bộ Tinh hoa nghề Việt đang hướng dẫn các bạn học sinh cách tự tay in những bức tranh của riêng mình. Chị cho biết, ở không gian này, du khách được trải nghiệm 3 dòng tranh gồm Hàng Trống, Đông Hồ và tranh dân gian Kim Hoàng.

“Tôi mong muốn phát huy được các làng nghề truyền thống của Việt Nam mình, Hà Nội nói riêng là các dòng tranh dân gian, để quay lại với văn hóa treo tranh Tết ngày xưa. Các cụ ta đã có những thú vui rất tinh tế và tôi cũng muốn truyền tải điều đó cho giới trẻ cũng như du khách trong và ngoài nước”.

Không gian văn hóa Tết đa giác quan

Trong trang phục áo dài truyền thống, cô trò trường Tiểu học Trần Nhật Duật (Phường Hoàn Kiếm, Hà Nội) hào hứng tham quan từng gian hàng khu chợ tết xưa. Cô Bùi Thị Hồng Yến - giáo viên trường Tiểu học Trần Nhật Duật chia sẻ:

“Hôm nay mình dẫn các con học sinh đến tham quan khu Tết Việt để các con hiểu được thế nào là Tết cổ truyền của dân tộc Việt Nam. Nơi đây mang lại cho mình một không gian rất đẹp, gợi nhớ lại những cảnh Tết cổ truyền dân tộc ngày xưa với đình đài, tranh dân gian như tranh Đông Hồ. Điều này giúp các con hiểu được về truyền thống dân tộc Việt Nam. Qua buổi trải nghiệm ngày hôm nay, các con sẽ hiểu hơn về Tết dân tộc, biết về truyền thống cũng như biết ơn đến cha ông của chúng ta”.

Các em học sinh cũng rất thích thú khi tham gia những hoạt động tết cổ truyền của dân tộc:

“Ngày hôm nay được đến đây con cảm thấy rất hào hứng và vui khi được tham quan một địa điểm có nhiều đồ trang trí Tết như vậy. Chúng con hy vọng rằng lần sau sẽ tiếp tục được đến đây chơi nếu như có dịp”.

“Con cảm thấy rất vui khi được đến đây ạ. Đối với con, ngày Tết là ngày được sum vầy, được nhận nhiều lời chúc và được nhận những phong bao lì xì, con muốn càng ngày càng duy trì được nét văn hóa Tết ở Việt Nam ạ”.

Với mong muốn định vị lại ngày Tết cổ truyền đúng nghĩa là một “không gian văn hóa sống”, chương trình “Tết Việt - Tết Phố” 2026 được Ban Quản lý hồ Hoàn Kiếm và phố cổ Hà Nội thiết kế như một chuỗi hoạt động trải nghiệm đa giác quan. Tại đây, ranh giới giữa người xem và người diễn gần như bị xóa nhòa. Du khách cùng người dân thủ đô sẽ trực tiếp hòa mình, thực hành các nghi lễ và phong tục ngay trong lòng những di sản ngàn năm: từ mái đình, ngôi đền, nếp nhà cổ cho đến những con phố nghề sầm uất.

Đặc biệt, sáng ngày 08/02/2026 (tức 21 tháng Chạp năm Ất Tỵ), Lễ Mở cửa Ô được tổ chức tại Ô Quan Chưởng – cánh cửa thành cổ mang nhiều dấu ấn lịch sử của Thăng Long xưa. Hàng trăm người dân, nghệ sĩ, các thành viên cộng đồng văn hóa trong trang phục truyền thống sẽ tạo thành đoàn rước lễ tiến vào khu vực 36 phố phường, như một nghi thức loan báo tin mừng: mùa xuân mới đã trở về với Kinh kỳ.

Vào ngày 12/2 (tức 25 tháng Chạp) diễn ra hoạt động gói bánh chưng và chương trình “Thú chơi Tết xưa - Tết nay”, công chúng sẽ được mặc trang phục truyền thống tham quan phố cổ và Chợ hoa Hàng Lược theo lộ trình từ 22 Hàng Buồm tới Hàng Lược.

Theo Ban Quản lý hồ Hoàn Kiếm và phố cổ Hà Nội, chuỗi sự kiện của chương trình “Tết Việt - Tết Phố” sẽ diễn ra trước, trong và sau Tết Nguyên đán đến ngày 17/3/2026./.