“Sắc Báo Xuân 2026” - Cuộc “hội ngộ” hiếm có của báo chí Việt Nam

Sáng 5/1, tại trường Cao đẳng Phát thanh – Truyền hình II, triển lãm “Sắc Báo Xuân 2026” đã diễn ra trong không khí rộn ràng của những ngày đầu năm mới.

Không chỉ mang sắc xuân của những ấn phẩm mới, triển lãm còn là dịp để nhìn lại hành trình hình thành, chuyển mình và thích ứng của báo chí Việt Nam trong bối cảnh nhiều thay đổi lớn.

Không gian hội tụ của lịch sử và hiện tại

Không gian trưng bày giới thiệu nhiều ấn phẩm báo chí có giá trị lịch sử từ hơn một thế kỷ trước, thuộc bộ sưu tập của ông Huỳnh Minh Hiệp – Phó Chánh Văn phòng UNESCO, Nghiên cứu Bảo tồn Cổ vật Việt Nam. Nổi bật trong số đó là Gia Định Báo – tờ báo chữ Quốc ngữ đầu tiên của Việt Nam.

Việc Gia Định Báo xuất hiện tại triển lãm không chỉ mang ý nghĩa sưu tầm, mà còn như một minh chứng lịch sử, giúp người xem hình dung rõ hơn những bước đi đầu tiên của báo chí Việt Nam, từ hình thức, nội dung đến vai trò xã hội của nghề báo.

Cùng với đó là 34 tờ báo đầu tiên của 34 tỉnh, thành sau sáp nhập. Mỗi tờ báo là một lát cắt đời sống địa phương, phản ánh đời sống văn hoá của từng vùng đất trong dòng chảy chung của báo chí cả nước.

Bên cạnh hoạt động trưng bày, triển lãm còn tổ chức buổi giao lưu, chia sẻ về quá trình hình thành và phát triển của báo chí Việt Nam, giúp công chúng – đặc biệt là sinh viên – hiểu rõ hơn về nghề và giá trị của báo chí trong đời sống xã hội.

Cùng giao lưu có nhà báo Trịnh Võ Trung Nghĩa – Đại sứ Văn hóa đọc TP.HCM – đã có đôi lời chia sẻ về sự kiện:

“Đây là một chương trình hết sức đặc biệt, bởi vì là lần đầu tiên nhà sưu tầm Huỳnh Minh Hiệp đem đến những trang báo có giá trị lịch sử, văn hoá đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ nhà báo trẻ.

Đồng thời, truyền cảm hứng cho các bạn sinh viên làm tốt công việc trong ngành báo, tác nghiệp trên đa nền tảng từ báo in, báo nói, báo hình. Điều này sẽ giúp cho các bạn sinh viên có thêm ý thức về nghề, yêu nghề và sẽ gắn bó lâu dài với nghề báo".

Diện mạo báo chí địa phương trong kỷ nguyên mới

Việc sáp nhập tỉnh, thành trong thời gian qua đã tạo ra những thay đổi sâu sắc đối với báo chí Việt Nam, đặc biệt là báo chí địa phương. Các cơ quan báo chí đã tái cấu trúc, tinh gọn bộ máy, hợp nhất nguồn lực để hoạt động hiệu quả hơn.

Không gian truyền thông được mở rộng, đối tượng công chúng đa dạng hơn, đặt báo chí trước cơ hội lẫn thách thức. Trong bối cảnh hành chính tinh gọn, hiện đại, báo chí không chỉ thích ứng, mà phải đổi mới, nâng cao chất lượng, làm mới hình thức thể hiện.

Đây cũng là giai đoạn báo chí Việt Nam bước vào một “kỷ nguyên hợp lực” – nơi sự liên kết, sáng tạo và phát triển bền vững trở thành yêu cầu tất yếu để tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt thông tin trong xã hội hiện đại.

Sự hiện diện của Gia Định Báo bên cạnh 34 ấn phẩm báo chí đến từ các tỉnh, thành không tạo nên khoảng cách giữa cũ và mới. Trái lại, đó là hình ảnh rõ nét của một hành trình tiếp nối – từ những số báo đặt nền móng cho báo chí Việt Nam đến diện mạo của báo chí hôm nay.

Qua thời gian, cách thể hiện có thể thay đổi, nhưng những giá trị cốt lõi vẫn được giữ gìn và trở thành nền tảng cho sự đổi mới và thích ứng. Là người có nhiều năm gắn bó với việc sưu tầm và bảo tồn các ấn phẩm báo chí có giá trị lịch sử. Ông Huỳnh Minh Hiệp chia sẻ: 

“Tôi rất vui khi thấy các bạn trẻ hào hứng trước những tờ báo xưa. Cuộc hội ngộ này cho thấy báo chí Việt Nam vẫn không ngừng phát triển. Dù hình thức và văn phong có thay đổi, nhưng tinh thần cốt lõi vẫn được giữ vững: là tiếng nói của nhân dân và mang sự thật đến với công chúng".

Góc nhìn từ người trẻ

Với nhiều sinh viên, “Sắc Báo Xuân 2026” không chỉ là một triển lãm, mà còn là cơ hội để chạm gần hơn với lịch sử báo chí nước nhà. Việc được tận mắt nhìn thấy Gia Định Báo và các ấn phẩm báo chí đương đại giúp người trẻ hiểu rằng, đổi mới không đồng nghĩa với việc rời bỏ quá khứ, mà là tiếp tục viết tiếp những giá trị đã được vun đắp.

Chia sẻ sau khi tham quan triển lãm, Phương Quỳnh – sinh viên lớp 24CĐTT3 cho biết: “Bố cục được sắp xếp theo trình tự thời gian, từ năm 1975 trở đi và càng về sau càng thấy rõ sự thay đổi vừa đẹp mắt vừa khoa học. Dù thời gian thay đổi theo từng giai đoạn thì báo Việt vẫn luôn tồn tại. Dù công nghệ phát triển, nhưng giá trị của báo vẫn không hề thay đổi".

"Sắc Báo Xuân 2026” khép lại không chỉ bằng sắc màu của những trang báo xuân, mà bằng một thông điệp rõ ràng: báo chí Việt Nam đang chuyển mình, song không tách rời truyền thống. Từ nền tảng ấy, mong rằng báo chí Việt Nam sẽ tiếp tục đổi mới, lớn mạnh và viết tiếp những câu chuyện giàu sức sống của thời đại.