Hà Nội - 02437919191    TP. Hồ Chí Minh - 02839919191    MekongFM - 02838309090
  • Hà Nội - 02437919191   
  • TP. Hồ Chí Minh - 02839919191   
  • MekongFM - 02838309090   
Dân sinh

Radiodays Asia 2026: 3 lầm tưởng chí mạng về kiếm tiền trên Podcast và đây là cách thị trường trả lời!

Chu Đức: Thứ sáu 04/09/2026, 09:39 (GMT+7)

Ngành công nghiệp âm thanh số tại Châu Á đang chứng kiến một thực trạng đầy nghịch lý: thính giả dành thời lượng nghe khổng lồ, mức độ tương tác sâu sắc chưa từng có, nhưng dòng tiền chảy về túi các nhà sáng tạo nội dung lại nhỏ giọt.

Tại hội nghị Radio Days Asia 2026 ở Jakarta, khi bóc tách lý do tại sao việc kiếm tiền từ podcast tại Châu Á lại tụt hậu so với phần còn lại của thế giới, các chuyên gia hàng đầu từ Acast, Podcast Network Asia và Firstory đã phơi bày một hiện thực: Lỗ hổng không nằm ở quy mô thị trường hay sự dè xẻn của khán thính giả, mà bắt nguồn từ những "ảo tưởng" và hiểu nhầm tai hại trong tư duy của các nhà sản xuất.

Dưới đây là cách thị trường toàn cầu đang đập tan những hiểu nhầm đó để định hình lại luật chơi.

Các chuyên gia hàng đầu trong ngành công nghiệp âm thanh đã vẽ ra bức tranh tương đối khốc liệt nhưng cũng đầy hy vọng cho Podcast châu Á.

Các chuyên gia hàng đầu trong ngành công nghiệp âm thanh đã vẽ ra bức tranh tương đối khốc liệt nhưng cũng đầy hy vọng cho Podcast châu Á.

Lầm tưởng 1: "Cứ có lượt nghe là có tiền quảng cáo"

Lầm tưởng lớn nhất của những người làm podcast là tin rằng nguồn thu quảng cáo sẽ tự động chảy về, tỷ lệ thuận với số lượt tải xuống (downloads) hay lượt nghe âm thanh.

Ron Baetiong, Nhà sáng lập của Podcast Network Asia, gọi việc chỉ phụ thuộc vào định dạng thuần âm thanh (audio-first) để bán quảng cáo tại Đông Nam Á là một "ma trận bế tắc". Nguồn tiền từ các nhãn hàng luôn tuân theo quy luật tàn khốc: ngân sách của các nhà quảng cáo chỉ tập trung vào 10% các kênh đứng đầu bảng xếp hạng, nó mang tính thời vụ khắc nghiệt, và podcast luôn bị xếp sau các chiến dịch dành cho KOLs hay nền tảng khác như TikTok.

Cách thị trường trả lời chính là triết lý "Podcast-first, not only" (Lấy podcast làm trọng tâm, nhưng không duy nhất) mà Adam Uytman từ nền tảng Acast đã khẳng định. Podcast giờ đây không chỉ là một tệp thu âm, mà là hạt nhân của một hệ sinh thái đa kênh (Omnichannel).

Dữ liệu từ báo cáo của Acast và Edison Research đã giáng một đòn mạnh vào tư duy làm âm thanh bảo thủ.

Nhà sáng lập Ron Baetiong (phải) của Podcast Network Asia tin rằng lối thoát cho các nhà sáng tạo là 2 triết lý 'Podcast-first, not only' và hệ sinh thái đa kênh (Omnichannel).

Nhà sáng lập Ron Baetiong (phải) của Podcast Network Asia tin rằng lối thoát cho các nhà sáng tạo là 2 triết lý 'Podcast-first, not only' và hệ sinh thái đa kênh (Omnichannel).

Đó là sự trỗi dậy của Video. Gần 4 trên 5 người tiêu thụ podcast toàn cầu hiện nay kết hợp cả việc nghe và xem. Đáng chú ý, tính đến quý 3 năm 2025, tỷ lệ khán giả tại Mỹ chủ động "xem" video podcast (82%) đã chính thức bứt phá, vượt qua nhóm chỉ nghe âm thanh thuần túy (78%). Việc bổ sung video giúp mở rộng phạm vi tiếp cận thêm 17%.

Khán giả theo dõi Podcaster ở khắp mọi nơi. Dù 55% nhà sáng tạo thừa nhận luồng âm thanh (audio feed) là nơi họ xây dựng được mối liên kết mạnh mẽ nhất, nhưng phần lớn thời gian tương tác thực tế của khán giả lại diễn ra trên mạng xã hội (46%). Người hâm mộ hiện đại có xu hướng theo dõi podcaster trên YouTube (41%), Instagram (36%) và TikTok (34%). Ở nhóm tuổi 18-34, nền tảng TikTok lên tới 49%.

Thị trường đòi hỏi nhà sáng tạo phải "hiện diện ở mọi nơi và kiếm tiền ở mọi nơi". Thay vì chờ đợi nhãn hàng mua một đoạn quảng cáo chèn ngang (mid-roll) kém hiệu quả, các mạng lưới podcast đang bán "Quyền sở hữu tài sản trí tuệ (IP)".

Một tập podcast dài được băm nhỏ thành hàng chục video ngắn trên Reels, TikTok, YouTube Shorts. Việc phủ logo thương hiệu lên mọi khung hình tạo ra mức CPM (giá mỗi 1.000 lượt hiển thị) cực kỳ cạnh tranh, biến sự trung thành của thính giả thành giá trị thương mại hiển hiện trước mắt nhãn hàng.

Hơn nữa, việc xuất hiện đa kênh không hề làm loãng thông điệp; 50% người hâm mộ cho biết, sự tin tưởng của họ vào lời giới thiệu của người sáng tạo thực sự tăng lên khi họ nhìn thấy sản phẩm đó xuất hiện xuyên suốt trên nhiều nền tảng.

Ông Hakim đập tan định kiến thính giả châu Á chi tiêu dè xẻn. Năm 2024, Firstory đã chi trả hơn 630.000 USD tiền quảng cáo và tới 1,25 triệu USD từ hệ thống thẻ hội viên cho các nhà sáng tạo podcast.

Ông Hakim đập tan định kiến thính giả châu Á chi tiêu dè xẻn. Năm 2024, Firstory đã chi trả hơn 630.000 USD tiền quảng cáo và tới 1,25 triệu USD từ hệ thống thẻ hội viên cho các nhà sáng tạo podcast.

Lầm tưởng 2: "Khán giả Châu Á không chịu trả tiền"

Khi các chiến dịch bán gói hội viên (membership) hoặc nội dung trả phí thất bại, các nhà sáng tạo thường vội vã kết luận rằng "khán giả Châu Á thích xài đồ miễn phí". Tuy nhiên, nền tảng Firstory đã dùng "Chỉ số Big Mac" để lật tẩy sự ngụy biện này.

Dù 59% người dùng internet tại Indonesia nghe podcast ít nhất một giờ mỗi tuần, doanh thu bình quân một thính giả mang lại trong năm chỉ tương đương 0,52 chiếc Big Mac (bánh hamburger theo cách gọi tại Indonesia, có giá trung bình 2,38 usd/chiếc). Trong khi đó, tại Đài Loan, con số này lên tới 1,89 chiếc – cao gấp gần 4 lần. Nguyên nhân không nằm ở thói quen tiêu dùng, mà nằm ở sự đứt gãy của hạ tầng thanh toán.

Khi một thính giả Châu Á muốn trả tiền cho podcast yêu thích thông qua các chuẩn toàn cầu (như thẻ tín dụng Visa/Mastercard trên Apple Podcasts hay Spotify), họ phải đối mặt với một chuỗi thao tác hành xác. Họ mất tới 8 cú click chuột để hoàn tất thanh toán, và quy luật thương mại điện tử đã chứng minh: cứ thêm một click, 50% khách hàng sẽ bỏ cuộc. Sự ma sát quá lớn này đã bóp nghẹt doanh thu.

Thị trường đã trả lời bằng sức mạnh của việc bản địa hóa hạ tầng. Câu chuyện của kênh truyện kinh dị iniKaidan (Indonesia) là một minh chứng kinh điển. Sở hữu cộng đồng fan cuồng nhiệt khao khát nội dung độc quyền, nhưng họ liên tục thất bại khi thu phí qua thẻ tín dụng.

Ngay khi Firstory tích hợp cổng thanh toán nội địa (mã QRIS chuẩn quốc gia và ví điện tử), lượng người đăng ký hội viên của iniKaidan lập tức tăng vọt gấp 5 lần chỉ trong tháng đầu tiên và tiếp tục duy trì mức tăng trưởng 10% mỗi tháng sau đó. Khán giả không hề keo kiệt, họ chỉ cần được quét mã QR trong 3 giây thay vì hì hục nhập mã thẻ tín dụng.

Podcast show Left Side Escalator with Jacky và Manny's Newsletter tại Đài Loan bứt phá doanh thu với việc mở khóa hạ tầng thanh toán bản địa và hình thức hàng rào phí cùng độc quyền truy cập cộng đồng Discord.

Podcast show Left Side Escalator with Jacky và Manny's Newsletter tại Đài Loan bứt phá doanh thu với việc mở khóa hạ tầng thanh toán bản địa và hình thức hàng rào phí cùng độc quyền truy cập cộng đồng Discord.

Lầm tưởng 3: "Phải có hàng triệu lượt nghe mới kiếm được tiền"

Nhiều nhà sáng tạo tin rằng phải làm nội dung thật "đại chúng" để đạt hàng triệu lượt stream thì mới có hy vọng tồn tại. Thực tế, những cộng đồng ngách nhưng gắn kết sâu sắc lại là những cỗ máy in tiền hiệu quả nhất.

Theo Hakim Nasution, quản lý thị trường toàn cầu của Fistory, nhờ coi việc tích hợp hạ tầng thanh toán nội địa (LINE Pay, TapPay) là "phí vào cửa" bắt buộc, Firstory đã chi trả hơn 630.000 USD tiền quảng cáo và 1,25 triệu USD từ hệ thống thẻ hội viên cho các nhà sáng tạo trong năm 2024. Đáng chú ý, các mỏ vàng này đến từ những mô hình khai thác tài sản trí tuệ (IP) vô cùng độc đáo tại Đài Loan:

Bán quyền tương tác, không bán âm thanh: Kênh Left Side Escalator with Jacky mang về 3.000 USD/tháng không phải nhờ khóa các tệp âm thanh. Khán giả trả tiền để được cấp quyền truy cập vào cộng đồng Discord độc quyền phân cấp, nơi họ có thể trò chuyện trực tiếp và nhận được sự chú ý của host.

Khai thác Private RSS cho nội dung chuyên sâu: Kênh Kid’s Investment chuyên phân tích thị trường chứng khoán đạt doanh thu định kỳ 7.000 USD/tháng. Các bài phân tích đầu tư giá trị cao được khóa lại. Khán giả trả phí sẽ nhận được một đường link Private RSS, cho phép họ dán trực tiếp vào ứng dụng Spotify hoặc Apple Podcasts để nghe độc quyền mà không cần phải tải thêm bất kỳ phần mềm lạ nào.

Hệ sinh thái khép kín Direct-to-Listener: Kênh Manny's Newsletter tạo ra cú sốc với doanh thu 150.000 USD/tháng tại một hòn đảo chỉ có 23 triệu dân. Bằng cách kết hợp podcast với hệ thống bản tin định kỳ có dựng tường thu phí (paywall), Manny thâu tóm trọn vẹn dữ liệu người dùng. Anh tự định đoạt luật chơi và giá trị thương hiệu của mình thay vì phụ thuộc vào thuật toán hay cơ chế chia sẻ doanh thu của các nền tảng phát chung.

Để không phải mòn mỏi chờ các nền tảng trả tiền trên lượt xem quảng cáo, Podcaster Việt Nam có thể tận dụng cách thích ứng mà các thị trường châu Á thành công khác đang áp dụng.

Để không phải mòn mỏi chờ các nền tảng trả tiền trên lượt xem quảng cáo, Podcaster Việt Nam có thể tận dụng cách thích ứng mà các thị trường châu Á thành công khác đang áp dụng.

Lối đi nào cho thị trường Podcast Việt Nam?

Đối chiếu thực tế tại Việt Nam, phần lớn các tòa soạn đa phương tiện và podcaster độc lập vẫn đang bế tắc. Lý do cốt lõi là các ông lớn như Spotify hay Apple Podcasts hiện chưa kích hoạt tính năng chia sẻ doanh thu quảng cáo tự động cho thị trường nội địa. Việc mòn mỏi chờ đợi nền tảng "bật kiếm tiền" hay nhặt nhạnh từng hợp đồng tài trợ lẻ tẻ sẽ vắt kiệt sức lực của những người làm nghề chân chính.

Giải pháp sống còn lúc này là phải làm chủ luồng phân phối trực tiếp (Direct-to-Listener). Các nhà sáng tạo cần áp dụng triệt để chiến lược phễu đa kênh: Sử dụng Video-first trên YouTube, TikTok để tạo độ phủ và thu hút tệp khán giả trẻ. Khi đã có cộng đồng, hãy mạnh dạn đưa những nội dung giá trị nhất, tốn nhiều chất xám nhất ra sau bức tường thu phí (paywall) được vận hành bởi hạ tầng thanh toán nội địa.

Hãy hình dung một series podcast điều tra báo chí gai góc, hay một kênh chuyên kể những truyền thuyết đô thị, truyện ma chốn làng quê. Khán giả Việt Nam hoàn toàn sẵn lòng quét mã VNPay hoặc Momo trị giá bằng một ly cà phê mỗi tháng để nhận đường link Private RSS. Họ khao khát được chìm đắm vào các hồ sơ câu chuyện không cắt xén, không dính quảng cáo rác, ngay trên chính ứng dụng nghe nhạc quen thuộc của họ.

Và các nhà sáng tạo đừng quên, trải nghiệm không nhất thiết phải giới hạn ở thế giới số. Dữ liệu từ Acast cho thấy, 51% người nghe trên toàn cầu khao khát được tham gia các buổi podcast trực tiếp (Live Shows). Việc tổ chức các sự kiện thu phí có khán giả, bán vật phẩm thương hiệu giới hạn, kết hợp cùng hệ thống Private RSS sẽ là bước lột xác hoàn hảo.

Có lẽ, đã đến lúc các Podcaster Việt Nam cần rũ bỏ lớp vỏ của một "tệp thu âm" để định vị mình trở thành một tài sản trí tuệ mà các nền tảng phân phối đang khao khát tìm kiếm (và biết đâu, họ sẽ sớm có mặt tại Việt Nam). 

Chu Đức/vovgiaothong.vn
Ý kiến của bạn