Rà soát nâng cấp cao tốc phân kỳ chưa đạt chuẩn: Cấp bách để hạn chế tai nạn chết người

Hiện một số tuyến cao tốc chưa đạt quy chuẩn về quy mô tối thiểu 4 làn xe chạy, gồm 2 làn cho mỗi chiều; quy định tốc độ tối đa, tối thiểu; bố trí làn dừng xe khẩn cấp liên tục; cùng các công trình đồng bộ như đường gom, trung tâm quản lý, điều hành giao thông tuyến, trạm dừng nghỉ, bãi đỗ xe và công trình kiểm soát tải trọng xe.

Thời hạn báo cáo là 15/2/2026. Động thái được cho là quyết liệt trong bối cảnh các vụ tai nạn giao thông đặc biệt nghiêm trọng xảy ra nhiều thời gian gần đây trên các tuyến cao tốc chưa đạt chuẩn. Liên quan nội dung này, PV VOV Giao thông có cuộc trao đổi với ông Khương Kim Tạo, Nguyên Phó Chánh văn phòng Ủy ban ATGT Quốc gia:

PV: Thưa ông, ông đánh giá thế nào về Công điện của Thủ tướng trong việc rà soát và đầu tư hoàn thiện ngay những đoạn tuyến cao tốc chưa đạt chuẩn, mất an toàn cho người đi đường?

Ông Khương Kim Tạo: Trong lịch sử triển khai một số tuyến đường cao tốc phân kỳ, thực ra đây là tình thế chúng ta ít tiền, muốn làm nhiều chiều dài cao tốc để giải quyết vấn đề trước mắt. Nhưng khi triển khai, những cao tốc phân kỳ lại không phải là cao tốc.

Nếu theo định nghĩa, chúng không được gọi là cao tốc được. Gọi là “phân kỳ” thực ra là làm dở dang, làm từng phần, không đảm bảo công năng, điều kiện khai thác, điều kiện hệ thống. Bất kỳ hệ thống nào, không chỉ đường sá mà nhà cửa, cầu cống chỉ làm nửa chừng cũng không đảm bảo an toàn, tiện nghi, tính năng của công trình đó.

Khi chúng ta triển khai và đưa vào sử dụng cao tốc phân kỳ, đã bộc lộ nhiều bất cập, đặc biệt là mất an toàn giao thông. Thủ tướng yêu cầu các cơ quan chức năng như Bộ Xây dựng hoàn thiện cao tốc phân kỳ thành cao tốc đầy đủ, đây là việc cấp bách, phải làm càng sớm càng tốt, đảm bảo khai thác hiệu quả, bền vững những con đường này.

PV: Nói về vấn đề an toàn, ông kỳ vọng việc nâng cấp, hoàn thiện các tuyến cao tốc chưa đạt chuẩn liệu sẽ giúp kéo giảm các vụ TNGT nghiêm trọng?

Ông Khương Kim Tạo: Đường cao tốc định nghĩa trong Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ là đường phải có dải phân cách giữa, đảm bảo làn xe phân làn cho xe ô tô di chuyển liên tục và an toàn. Nhưng có nơi mỗi chiều có một làn xe, không có dải phân cách, có mỗi cái vạch kẻ giữa 2 lần đường chạy ngược chiều, không thể gọi là cao tốc, làm sao được quyền khai thác xe chạy theo tốc độ cao tốc được.

Rõ ràng, chúng ta cần chỉnh sửa càng nhanh càng tốt. Mỗi khía cạnh có tác dụng riêng. Hạng mục dải phân cách giữa tránh cho các ô tô chạy ngược chiều đối đầu nhau, tránh được tai nạn thảm khốc. Khi có 2 làn xe mỗi bên, nếu không may có 1 xe gặp trục trặc, làn kia vẫn chạy được thì mới đảm bảo. Nếu mỗi chiều 1 làn xe, có sự cố thì các xe sau sẽ tông vào, gây tai nạn.

Liên quan vấn đề làn dừng khẩn cấp, nếu lái xe gặp sự cố bị đau đầu, đau bụng, choáng, ô tô chết máy, họ có thể rẽ vào làn dừng khấn cấp để nghỉ tạm, cho các phương tiện khác lưu thông bình thường thì mới đảm bảo an toàn. Rồi sau mỗi quãng đường nào đó cần có trạm dừng nghỉ, để phương tiện mua thêm nhiên liệu, lái xe nghỉ ngơi, phục hồi sức khỏe, nhân dân xuống giải quyết việc riêng, mua sắm.

Đó là những nhu cầu cấp bách, chúng ta cần làm cao tốc thì phải là đường cao tốc. Còn nếu không phải cao tốc thì hãy coi là đường dân dụng liên tỉnh, để khai thác đúng chức năng của nó. Như vậy mới đảm bảo an toàn.

PV: Xin cám ơn ông!