Quảng Ninh và Bắc Ninh lên thành phố trực thuộc Trung ương: Tạo động lực phát triển mới cho Đồng bằng Bắc bộ

Vậy sự phát triển của 2 thành phố sẽ có vai trò như thế nào trong việc tạo ra những mô hình quản trị, mô hình phát triển đô thị mới, đóng góp vào mục tiêu xây dựng kinh tế vùng? Đồng thời, sẽ mang lại những lợi ích cụ thể nào đối với người dân và doanh nghiệp của 2 địa phương?

Để có góc nhìn rõ hơn về điều này, Ban VOV Giao thông Quốc gia đã có cuộc trò chuyện với bà Nguyễn Thị Việt Nga, Phó Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội chuyên trách thành phố Hải Phòng khóa XVI, Ủy viên Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội:

PV: Thưa bà, vào chiều 24/8, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về việc thành lập 2 thành phố Quảng Ninh và Bắc Ninh trực thuôc Trung ương. Từ nhiều năm nay, 2 địa phương này đã là những động lực kinh tế quan trọng của vùng Đồng bằng sông Hồng và cả nước, vậy việc được nâng cấp lên thành phố trực thuộc Trung ương sẽ mang lại những cơ hội như thế nào cho 2 địa phương này thưa bà?

Bà Nguyễn Thị Việt Nga: Theo tôi, cơ hội lớn nhất chính là chuyển những lợi thế vốn có của hai địa phương này thành một năng lực cạnh tranh ở cấp độ cao hơn. Khi vị thế hành chính tương xứng hơn với quy mô kinh tế và vai trò vùng thì hai thành phố cũng sẽ có điều kiện để tổ chức chính quyền đô thị một cách chuyên nghiệp hơn.

Và nâng cao năng lực quy hoạch, huy động và phân bổ nguồn lực, thu hút các dự án chiến lược và cũng kết nối tốt hơn với lại các cực tăng trưởng khác. 

Và nhìn ở bình diện rộng hơn thì cùng với Hà Nội và Hải Phòng thì sự hình thành hai thành phố Quảng Ninh và Bắc Ninh sẽ tạo nên một cái chuỗi đô thị động lực rất đáng chú ý của phía Bắc.

Nếu như được tổ chức liên kết tốt thì đây không phải là 4 đô thị phát triển riêng lẻ, mà có thể trở thành một cái hệ sinh thái kinh tế lớn, trong đó thì mỗi địa phương phát huy thế mạnh riêng và cũng cùng chia sẻ hạ tầng, chia sẻ thị trường, nguồn nhân lực, khoa học công nghệ và các chuỗi cung ứng để cùng phát triển một cách mạnh mẽ hơn trong thời gian tới.

PV: Việc Quảng Ninh và Bắc Ninh trở thành thành phố trực thuộc trung ương được kỳ vọng sẽ tạo ra những tác động làm thay đổi không gian đô thị, thúc đẩy đầu tư mạnh mẽ vào các dự án hạ tầng giao thông kết nối vùng, liên vùng và quốc tế nhằm đáp ứng tiêu chuẩn đô thị cấp quốc gia. Bà có thể phân tích rõ hơn về những tác động này?

Bà Nguyễn Thị Việt Nga: Theo tôi thì tác động về hạ tầng và tổ chức không gian có thể thấy được ở cả ba cấp độ là: Cấp độ trong từng thành phố này, cấp độ giữa các địa phương trong vùng, và cấp độ cao nhất đấy là cái sự kết nối quốc tế.

Và điều đáng chú ý là chúng ta không nên nhìn từng dự án giao thông riêng lẻ, mà chúng ta phải tổ chức thành cái mạng lưới vận tải đa phương thức, vừa kết nối đường bộ, vừa kết nối đường sắt, đường hàng không, đường thủy nội địa, cảng biển và các trung tâm logistics.

Cho nên tôi cho rằng đây cũng chính là cơ hội để hình thành nên một không gian kinh tế có sự liên kết chặt chẽ giữa Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng và Quảng Ninh mà không bị giới hạn bởi ranh giới hành chính.

Một tuyến đường sắt hay là một tuyến đường vành đai hay là một trung tâm logistics khi đó sẽ không chỉ phục vụ một địa phương mà phải được tính toán trong một cái chuỗi sản xuất, vận chuyển, xuất khẩu của cả vùng.

PV: Như bà vừa phân tích thì đây là một cơ hội để hai địa phương này chuyển mình. Vậy thì hai địa phương này cần phải làm gì để biến những cơ hội đó trở thành nguồn lực thực chất, từ đó có thể bứt tạo ra sự bứt phá mạnh mẽ hơn trong thời gian tới ạ?

Bà Nguyễn Thị Việt Nga: Tôi cho rằng có ba việc mà hai địa phương này cần hết sức tập trung để làm tốt. Trước hết là đổi mới mạnh mẽ cái năng lực quản trị đô thị. Bởi vì bộ máy mới thì sẽ phải đảm bảo tinh gọn, chuyên nghiệp, số hóa cao và phân cấp rõ ràng, giải quyết công việc nhanh hơn. Người dân và doanh nghiệp thì phải cảm nhận được sự thay đổi qua từng thủ tục hành chính, từng dịch vụ công, chứ không chỉ qua biển tên gọi của cơ quan nhà nước có sự thay đổi.

Thứ hai là phải lựa chọn rất rõ những động lực tăng trưởng có khả năng tạo giá trị gia tăng cao. Với Quảng Ninh thì tôi nghĩ rằng đó là kinh tế biển, là du lịch chất lượng cao, là logistics, công nghiệp hiện đại, kinh tế cửa khẩu, kinh tế số và kinh tế xanh. Còn với thành phố Bắc Ninh thì tôi cho rằng trọng tâm phải tiếp tục là công nghiệp công nghệ cao, bán dẫn, điện tử, AI, logistics, dịch vụ hiện đại và hình thành được cái hệ sinh thái nghiên cứu, đào tạo, sản xuất.

Và thứ ba, thì tôi đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu phát triển bao trùm và bền vững. Thành phố trực thuộc Trung ương không có nghĩa là tất cả các khu vực đều phải đô thị hóa giống nhau. Vì vậy cho nên là cần đầu tư như thế nào để người dân ở các khu vực này được tiếp cận một cách tốt hơn với giao thông, y tế, với giáo dục, nước sạch, với hạ tầng số và các dịch vụ công”.

PV: Như bà vừa phân tích, thì 2 địa phương này còn nhiều việc cần triển khai. Vậy chúng ta có thể đánh giá sự hiệu quả của việc thành lập 2 thành phố qua những tiêu chí nào thưa bà?

Bà Nguyễn Thị Việt Nga: Tôi cho rằng có thể lấy một tiêu chí rất thực chất để đánh giá thành công sau vài năm chúng ta nhìn lại quá trình mà hai thành phố được nâng cấp, đấy là: Sau khi trở thành thành phố trực thuộc Trung ương thì người dân sống có tốt hơn không?

Doanh nghiệp có thuận lợi hơn không? Và khoảng cách phát triển giữa các khu vực có được thu hẹp hay không? Nếu trả lời được ba cái câu hỏi này bằng những kết quả cụ thể thì vị thế mới mới thực sự trở thành cái nguồn lực cho sự phát triển”.

PV: Xin cảm ơn bà.