Va chạm với xe tải, 3 mẹ con tử vong
Vừa vào giữa nút giao cổng 11 thì xảy ra chạm với xe tải chạy cùng chiều khiến 3 mẹ con tử vong.
MỨC PHẠT TỐI ĐA BẰNG 5% TỔNG DOANH THU CỦA TỔ CHỨC VI PHẠM
Dự thảo Luật An ninh dữ liệu gồm 9 chương, 58 điều, quy định tương đối toàn diện về nguyên tắc, chính sách và các biện pháp bảo đảm an ninh dữ liệu theo cấp độ rủi ro và xuyên suốt toàn bộ vòng đời dữ liệu; quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân; quản lý hoạt động lưu chuyển dữ liệu xuyên biên giới; giám sát, phòng ngừa, ứng phó sự cố; phát triển nguồn nhân lực, công nghệ và hợp tác quốc tế về an ninh dữ liệu.
Tại Khoản 2 Điều 57 của Dự thảo Luật quy định mức phạt tối đa bằng 5% tổng doanh thu của tổ chức vi phạm tại Việt Nam trong năm tài chính liền kề trước đó. Đối với tổ chức là thành viên của tập đoàn đa quốc gia, nếu doanh thu tại Việt Nam không tương xứng với quy mô và mức độ nghiêm trọng của hành vi vi phạm, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét áp dụng mức phạt tính trên doanh thu toàn cầu của tập đoàn, song vẫn không vượt quá 5%. Cơ chế này được áp dụng trên cơ sở phân loại dữ liệu theo bốn cấp độ rủi ro gồm: Dữ liệu Thông thường (Cấp độ 1), Dữ liệu Nội bộ (Cấp độ 2), Dữ liệu Quan trọng (Cấp độ 3) và Dữ liệu Cốt lõi (Cấp độ 4).
Theo Dự thảo, mức phạt tới 5% doanh thu chỉ áp dụng với các hành vi vi phạm liên quan đến hai cấp độ cao nhất là Dữ liệu Quan trọng và Dữ liệu Cốt lõi. Dữ liệu Quan trọng là dữ liệu thuộc các ngành, lĩnh vực trọng điểm mà nếu bị rò rỉ hoặc chiếm đoạt sẽ gây nguy hại nghiêm trọng đến an ninh quốc gia, an ninh kinh tế vĩ mô hoặc lợi ích công cộng. Dữ liệu Cốt lõi là nhóm dữ liệu liên quan trực tiếp đến quốc phòng, an ninh quốc gia, chủ quyền số và lợi ích chiến lược tối cao; nếu bị xâm phạm sẽ gây nguy hại đến sự tồn vong của đất nước.
Ngoài xử phạt bằng tiền, Dự thảo còn đề xuất áp dụng các biện pháp cưỡng chế kỹ thuật như giới hạn băng thông, tạm ngừng hoặc đình chỉ quyền truy cập luồng dữ liệu vi phạm trên lãnh thổ Việt Nam nhằm ngăn chặn kịp thời nguy cơ phát tán dữ liệu độc hại.
Theo Bộ Công an, mô hình tính mức phạt dựa trên doanh thu được tham khảo từ các khung pháp lý tiên tiến trên thế giới như Quy định chung về bảo vệ dữ liệu (GDPR) của Liên minh châu Âu nhằm tăng tính răn đe đối với các tập đoàn công nghệ xuyên biên giới.
Dự thảo Luật An ninh dữ liệu của Bộ Công an vừa kết thúc thời gian lấy ý kiến và dự kiến trình Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp tháng 10.
KHẲNG ĐỊNH CHỦ QUYỀN SỐ CỦA VIỆT NAM TRÊN KHÔNG GIAN MẠNG
TS. Trịnh Thị Tú Anh, Ủy viên Ủy ban Khoa học - Công nghệ và Môi trường của Quốc hội
Sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, điện toán đám mây và Internet kết nối vạn vật đã làm gia tăng nhanh chóng khối lượng, tốc độ và phạm vi lưu chuyển dữ liệu, đồng thời đặt ra những thách thức chưa từng có đối với an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội và quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
Với Luật An ninh dữ liệu, những thách thức này được đặt ra và giải quyết ra sao?
Phóng viên đã có cuộc trao đổi cùng TS. Trịnh Thị Tú Anh, Ủy viên Ủy ban Khoa học - Công nghệ và Môi trường của Quốc hội.
PV: Thưa bà, bà đánh giá thế nào về các điểm mới nổi bật của dự án Luật An ninh dữ liệu do Bộ Công an soạn thảo?
TS. Trịnh Thị Tú Anh: Các điểm mới nổi bật nhất của dự thảo Luật bao gồm: tiếp cận phân tầng và quản lý theo cấp độ dữ liệu. Dự thảo đã thiết lập một khung phân loại khoa học gồm có 4 cấp độ: từ dữ liệu thông thường, dữ liệu nội bộ đến dữ liệu quan trọng và dữ liệu cốt lõi. Đây cũng là lần đầu tiên đưa công nghệ mới vào khuôn khổ quản trị. Dự thảo Luật đã đề cập trực tiếp đến việc quản trị thuật toán, hệ thống trí tuệ nhân tạo hoặc AI tạo sinh; yêu cầu tích hợp giải pháp gắn nhãn kỹ thuật số, bộ lọc chống thông tin sai lệch cùng định hướng ứng dụng công nghệ mật mã kháng điện toán lượng tử. Dự thảo Luật lần này cũng đã đưa ra một ý rất đáng lưu ý, đó là đã chuyển đổi trạng thái quản lý, đưa quốc gia Việt Nam từ thế phòng thủ bị động trước các sự tấn công, lộ lọt thông tin sang tư duy chủ động kiến tạo và bảo vệ từ sớm, từ xa tài sản thông tin số của quốc gia.
PV: Một điểm mới của Dự thảo là đề xuất phạt tối đa 5% doanh thu năm liền kề trước đó đối với doanh nghiệp vi phạm đặc biệt nghiêm trọng về bảo vệ dữ liệu quan trọng, dữ liệu cốt lõi, thay vì phạt tiền cố định như trước. Bà đánh giá thế nào về nội dung này?
TS. Trịnh Thị Tú Anh: Tôi cho rằng những mức phạt đã đưa ra rất hợp lý. Quy định như vậy sẽ nhằm bảo vệ tối đa quyền lợi cốt lõi của người dân và nền kinh tế trước những hậu quả khôn lường. Như chúng ta đã biết, dữ liệu quan trọng, dữ liệu cốt lõi như các dữ liệu về cơ sở hạ tầng trọng yếu, quốc phòng, an ninh hoặc dữ liệu liên quan đến cá nhân như sinh trắc học, tài chính của hàng triệu công dân, nếu bị xâm phạm thì sẽ gây ra một hệ lụy dây chuyền cực kỳ thảm khốc cho cả một hệ thống kinh tế - xã hội. Vì vậy, mức phạt nặng tính trên doanh thu chính là hàng rào lửa tương xứng với mức độ nguy hại của hành vi vi phạm và buộc các tổ chức nắm giữ dữ liệu cần phải cẩn trọng tuyệt đối.
Lý do thứ hai đó là việc quy định như vậy sẽ tạo một động lực tài chính mạnh mẽ để các doanh nghiệp phải đầu tư vào "gốc" thay vì chỉ đầu tư vào "ngọn". Khi phải đối mặt với rủi ro mất tới 5% doanh thu, các doanh nghiệp sẽ nhận ra rằng việc chủ động chi tiền đầu tư bài bản cho hạ tầng bảo mật, công nghệ mã hóa và đội ngũ chuyên gia an ninh mạng và quy trình quản trị dữ liệu thì sẽ rẻ hơn nhiều so với việc để xảy ra sự cố để rồi chịu phạt. Quy định như vậy cũng sẽ giúp nâng cao năng lực cạnh tranh và uy tín của Việt Nam trong hội nhập.
PV: Các quy định mới của dự án Luật An ninh dữ liệu khi thông qua, theo bà sẽ có tác động ra sao?
TS. Trịnh Thị Tú Anh: Khi dự án Luật An ninh dữ liệu chính thức được thông qua và đi vào cuộc sống, nó sẽ tạo ra những chuyển biến sâu rộng trên nhiều phương diện của đời sống xã hội: Đối với người dân: Là chủ thể dữ liệu, việc này sẽ tạo ra khiên pháp lý vững chắc để bảo vệ quyền riêng tư, hạn chế tối đa tình trạng rò rỉ thông tin cá nhân, các cuộc gọi rác, tin nhắn rác hoặc các hình thức lừa đảo trực tuyến đang gây bức xúc với xã hội trong thời gian qua. Khi đó, niềm tin của người dân vào không gian mạng và các dịch vụ số sẽ được củng cố mạnh mẽ.
Đối với doanh nghiệp: Có thách thức ngắn hạn là chi phí tuân thủ pháp luật và đầu tư hạ tầng kỹ thuật an toàn thông tin, nhân sự chuyên trách sẽ tăng lên. Các doanh nghiệp buộc phải rà soát toàn bộ quy trình thu thập, lưu trữ và xử lý dữ liệu của mình. Tuy nhiên, điều này cũng mang lại những cơ hội dài hạn là đã luật hóa, tạo ra sự rõ ràng, một sân chơi minh bạch, bình đẳng và chuyên nghiệp. Khi đó, các doanh nghiệp làm ăn chân chính, coi trọng uy tín bảo mật dữ liệu sẽ có lợi thế cạnh tranh lớn, tránh được những rủi ro khủng hoảng truyền thông và pháp lý do sự cố lộ lọt dữ liệu xảy ra.
Đối với quốc gia: Việc quy định như vậy sẽ khẳng định được chủ quyền số của Việt Nam trên không gian mạng, xây dựng được một hệ sinh thái kinh tế số an toàn, tự chủ, bền vững, đủ năng lực hội nhập và ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống trong kỷ nguyên số.
PV: Vâng, xin được cảm ơn bà!
Thượng tá, Tiến sĩ Đào Trung Hiếu - chuyên gia tội phạm học
GẮN MỨC XỬ PHẠT VỚI TỶ LỆ DOANH THU
Cơ chế tính mức phạt dựa trên doanh thu đối với các vi phạm đặc biệt nghiêm trọng về bảo vệ dữ liệu quan trọng, dữ liệu cốt lõi sẽ tác động tới các doanh nghiệp ra sao, giúp ngăn chặn các rủi ro mua bán dữ liệu cá nhân như thế nào?
Phóng viên Ban VOVGT Quốc gia đã có cuộc trao đổi cùng Thượng tá, Tiến sĩ Đào Trung Hiếu - chuyên gia tội phạm học.
PV: Thưa ông, đánh giá mức phạt tiền cố định đã "lạc hậu", Bộ Công an đề xuất phạt 5% doanh thu toàn cầu của doanh nghiệp vi phạm an ninh dữ liệu ở mức độ nghiêm trọng. Điều này sẽ tác động ra sao tới các doanh nghiệp?
Thượng tá, Tiến sĩ Đào Trung Hiếu: Tôi cho rằng, đây là một thay đổi rất đáng chú ý, phản ánh xu hướng chung của nhiều quốc gia trên thế giới trong quản trị dữ liệu và xử lý vi phạm. Trước đây, việc áp dụng mức phạt tiền cố định thường bộc lộ những hạn chế rất lớn.
Chẳng hạn, đối với những tập đoàn công nghệ xuyên quốc gia hoặc những doanh nghiệp có doanh thu hàng chục nghìn tỷ một năm, thì khoản tiền phạt vài trăm triệu hay vài tỷ đồng nhiều khi là không đủ sức răn đe, thậm chí bị coi như một loại chi phí kinh doanh. Do đó, việc gắn mức xử phạt với tỷ lệ doanh thu sẽ tạo ra áp lực tuân thủ thực chất hơn, bởi hậu quả pháp lý sẽ tương xứng với quy mô hoạt động và lợi ích kinh tế mà doanh nghiệp thu được. Cơ chế này cũng bảo đảm nguyên tắc công bằng: doanh nghiệp càng lớn thì trách nhiệm bảo vệ dữ liệu phải càng cao.
Tuy nhiên, để quy định này đi vào cuộc sống thì cũng cần xác định thật rõ thế nào là vi phạm đặc biệt nghiêm trọng, tiêu chí tính doanh thu, phương pháp đánh giá thiệt hại và cơ chế bảo đảm quyền khiếu nại của doanh nghiệp.
PV: Ngoài xử phạt bằng tiền, Dự thảo còn đề xuất áp dụng các biện pháp cưỡng chế kỹ thuật. Theo ông, nội dung này có ý nghĩa ra sao?
Thượng tá, Tiến sĩ Đào Trung Hiếu: Trong môi trường số, tốc độ lan truyền dữ liệu diễn ra gần như tức thời. Nếu chỉ áp dụng các biện pháp xử phạt hành chính truyền thống thì nhiều khi thiệt hại đã xảy ra trước khi quyết định xử lý được ban hành. Chính vì vậy, việc bổ sung các biện pháp cưỡng chế kỹ thuật mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Dự thảo này cho phép áp dụng các biện pháp như giới hạn băng thông, tạm ngừng hoặc đình chỉ quyền lưu chuyển dữ liệu đối với các trường hợp vi phạm nghiêm trọng. Có thể hình dung rằng nếu như phát hiện một hệ thống đang phát tán dữ liệu độc hại, dữ liệu bị đánh cắp hoặc dữ liệu có nguy cơ xâm phạm an ninh quốc gia, các cơ quan chức năng cần có công cụ kỹ thuật để "ngắt cầu dao" ngay lập tức, thay vì chờ hoàn tất toàn bộ quy trình xử phạt hành chính.
Tuy nhiên, đây là một biện pháp rất mạnh, tác động trực tiếp đến hoạt động kinh doanh, quyền tiếp cận thông tin và dòng chảy dữ liệu. Vì vậy, việc áp dụng phải được kiểm soát chặt chẽ, bảo đảm tính minh bạch, đúng thẩm quyền, đúng trình tự và chỉ giới hạn trong những trường hợp thực sự cần thiết.
PV: Theo ông, các nội dung mới của Luật An ninh dữ liệu khi được thông qua và triển khai, sẽ có ý nghĩa ra sao trên thực tiễn?
Thượng tá, Tiến sĩ Đào Trung Hiếu: Tôi cho rằng nếu như được Quốc hội thông qua thì Luật An ninh dữ liệu sẽ tạo ra những tác động xã hội rất sâu rộng. Luật này sẽ góp phần nâng cao mức độ an toàn cho người dân trong môi trường số, giảm nguy cơ rò rỉ thông tin cá nhân, lừa đảo trực tuyến, đánh cắp tài khoản và các loại tội phạm công nghệ cao đang gia tăng mạnh như hiện nay. Đối với doanh nghiệp, Luật sẽ thúc đẩy việc đầu tư vào hệ thống bảo mật, quản trị rủi ro và nâng cao trách nhiệm trong quá trình thu thập, xử lý dữ liệu.
Về lâu dài, điều này giúp hình thành nên một môi trường kinh doanh minh bạch, an toàn và đáng tin cậy hơn. Ở tầm vĩ mô, Luật này sẽ góp phần bảo vệ chủ quyền số quốc gia, bảo đảm an ninh cho các lĩnh vực trọng yếu như tài chính, ngân hàng, năng lượng, viễn thông, giao thông, y tế và chính phủ số.
PV: Vâng, xin cảm ơn ông!
***
Việc Dự thảo Luật An ninh dữ liệu đề xuất cơ chế xử phạt theo tỷ lệ doanh thu đối với các hành vi vi phạm nghiêm trọng cho thấy cách tiếp cận quản trị dựa trên rủi ro, bảo vệ theo vòng đời và kết hợp giữa an ninh với phát triển, hướng tới xây dựng một hệ sinh thái dữ liệu an toàn, tin cậy và có khả năng chống chịu cao. Đây không chỉ là công cụ phòng ngừa, xử lý hành vi xâm phạm dữ liệu mà còn là nền tảng pháp lý để khai thác hiệu quả tài nguyên dữ liệu, củng cố chủ quyền số và nâng cao năng lực tự chủ của nước ta trong kỷ nguyên số.
----
Bạn kỳ vọng gì vào Luật An ninh dữ liệu, những quy định mới sẽ giúp ngăn chặn các rủi ro mua bán dữ liệu cá nhân như thế nào, góp phần đáp ứng yêu cầu cấp thiết bảo vệ tài nguyên dữ liệu quốc gia ra sao?
Mời các bạn cùng chia sẻ ý kiến, đóng góp cho Dự thảo qua hotline 02437.91.91.91, qua fanpage VOVGT.
