Nối điểm đến, kéo dài màn đêm, dày thêm thặng dư du lịch

Đó chính là phần giá trị mà du lịch Việt Nam cần khai thác sâu hơn trong chặng đường tăng trưởng mới. Tăng thặng dư cho du lịch vì thế không chỉ cần đón thật nhiều khách, mà còn phải tạo ra một hành trình đủ hấp dẫn để khách ở lâu hơn, trải nghiệm nhiều hơn và chi tiêu nhiều hơn.

Thu 9 đồng, chi hơn 8 đồng, cách nào tăng thặng dư du lịch?

Có những thành phố chỉ thực sự đẹp khi đêm xuống, khi những mái nhà cổ lên đèn, phố xá bắt đầu rực rỡ và dòng người chậm lại sau một ngày tham quan. Ban ngày, du khách nhìn ngắm một điểm đến. Ban đêm, họ bắt đầu sống trong điểm đến ấy.

Với du lịch, mỗi giờ trải nghiệm được kéo dài thêm là một cơ hội để du khách ăn một bữa tối, xem một chương trình nghệ thuật, mua một món quà, sử dụng thêm một dịch vụ, hoặc đơn giản là quyết định ở lại thêm một đêm.

Nhưng một vùng núi, bãi biển đẹp, khu phố cổ, di sản hay một đặc sản tự thân chưa phải là sản phẩm du lịch hoàn chỉnh. Giá trị chỉ thực sự được tạo ra khi những tài nguyên ấy được kết nối thành một trải nghiệm đủ hấp dẫn để du khách muốn ở lại.

Sau quá trình sắp xếp, sáp nhập địa giới, nhiều địa phương đang đứng trước một không gian phát triển rộng hơn. Thay vì khai thác một “mảnh” tài nguyên, các địa phương hoàn toàn có thể hình thành những chuỗi trải nghiệm xuyên suốt: từ đô thị đến biển, từ đồng bằng lên cao nguyên, từ di sản đến thiên nhiên, từ nghỉ dưỡng đến văn hóa và ẩm thực.

Đây cũng là lúc các địa phương cần bước ra khỏi tư duy cạnh tranh để tiến tới tư duy bổ trợ. Du khách lưu trú tại một địa phương không có nghĩa là nguồn khách chỉ thuộc về địa phương đó. Nếu được kết nối tốt thì một đêm ở thành phố này có thể mở ra một ngày khám phá ở vùng đất khác. Một điểm đến có thể trở thành “cửa ngõ” đưa du khách đến với những sản phẩm kế tiếp. Khi ấy, việc mở rộng địa giới có thể tạo ra một bản đồ du lịch rộng hơn và liền mạch hơn.

Nhưng muốn làm được điều đó, sản phẩm phải đủ sức níu chân du khách.

Việt Nam có lợi thế rất lớn về cảnh quan, văn hóa, ẩm thực và đời sống bản địa. Nhưng những lợi thế ấy cần được “đóng gói” thành các sản phẩm có chiều sâu và có khả năng tiêu dùng trong nhiều giờ, nhiều ngày. Một tour khám phá có thể kết hợp ẩm thực; một điểm di sản có thể đi cùng chương trình biểu diễn; một kỳ nghỉ dưỡng có thể nối với chăm sóc sức khỏe, thể thao, mua sắm hoặc trải nghiệm văn hóa. Cùng một tài nguyên nhưng nếu được tổ chức tốt thì có thể tạo ra nhiều lần chi tiêu khác nhau.

Tuy nhiên, sản phẩm du lịch không thể chỉ dừng ở việc “đắt hơn”, mà phải “đáng tiền hơn”. Trải nghiệm của du khách phải liên tục được làm mới, để mỗi lần quay lại là một câu chuyện khác, một lý do khác để mở hầu bao. Một show diễn nếu năm này qua năm khác vẫn một kịch bản, một khu phố đêm vẫn những gian hàng cũ, một hành trình tham quan vẫn lặp lại nguyên vẹn sẽ rất khó tạo ra vòng đời dài hơn cho dòng tiền du lịch.

Và khi mặt trời lặn, câu chuyện ấy không nên kết thúc.

Bỏ tiền bạc và thời gian cho một chuyến đi xa, nhiều du khách hẳn không muốn khép lại một ngày trong phòng khách sạn, càng không muốn màn đêm ở một thành phố du lịch chỉ là khoảng thời gian chờ trời sáng. Kinh tế đêm vì thế cần được nhìn như một phần cấu thành của sản phẩm du lịch, chứ không chỉ là những tuyến phố bán hàng hay khu vui chơi hoạt động muộn.

Một đô thị có thể kể câu chuyện lịch sử bằng trình diễn ánh sáng. Một thành phố ven biển có thể tạo ra những chương trình nghệ thuật trên bờ hoặc trên mặt nước. Một vùng văn hóa có thể đưa âm nhạc, nghề thủ công, ẩm thực truyền thống vào những không gian trải nghiệm về đêm.

Đây là hướng đi phù hợp những đô thị du lịch lớn, nơi hạ tầng ban ngày đã được khai thác tương đối tốt, nhưng khoảng thời gian sau 18h vẫn còn nhiều dư địa. Một đêm có thêm sản phẩm tốt cũng đồng nghĩa thêm việc làm cho người dân, thêm doanh thu cho nhà hàng, vận tải, bán lẻ, nghệ thuật, giải trí và hàng loạt dịch vụ liên quan.

Nhưng để kinh tế đêm thực sự trở thành động lực thì điều cần thiết là chất lượng và bản sắc.

Du khách có thể tìm thấy chợ đêm ở rất nhiều nơi. Nhưng một đêm gắn với câu chuyện riêng của Hà Nội, Hội An, Phú Quốc hay một vùng văn hóa cụ thể thì khó có thể thay thế. Càng đặc trưng, sản phẩm càng có khả năng tạo ra giá trị.

Cùng với đó là một hệ sinh thái dịch vụ thuận tiện: giao thông ban đêm an toàn, thanh toán dễ dàng, thông tin đa ngôn ngữ, không gian công cộng sạch đẹp, các điểm vui chơi được kết nối và lịch hoạt động đủ ổn định để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư.

Tất nhiên, một thành phố không thể kéo dài màn đêm bằng cách đánh đổi sự bình yên của cư dân. Tiếng ồn, rác thải hay những vấn đề về an ninh, trật tự nếu không được tính kỹ thì sẽ biến lợi thế của kinh tế đêm thành áp lực cho chính điểm đến. Vì vậy, mở cửa về đêm phải đi cùng một “hạ tầng quản lý” tương xứng, với những giới hạn được xác lập rõ ràng và thực thi nghiêm túc.

Và câu chuyện giữ tiền ở lại trong nước cũng cần được bắt đầu từ chính những người Việt đi du lịch, bằng cách khiến các điểm đến trong nước hấp dẫn hơn. Một kỳ nghỉ trong nước phải đủ chất lượng để người dân sẵn sàng lựa chọn cho những dịp nghỉ dài. Những sản phẩm cao cấp phải đủ sức cạnh tranh về trải nghiệm. Những điểm đến phải liên tục tạo ra lý do để du khách quay trở lại.

Khi người Việt có thể tìm thấy những trải nghiệm đẳng cấp, những hành trình mới lạ và những không gian nghỉ dưỡng đáng nhớ ngay trên quê hương mình, thì một phần dòng tiền vốn dành cho du lịch nước ngoài sẽ tự nhiên có thêm cơ hội ở lại. Lúc ấy, thặng dư du lịch không còn là những con số thống kê.

Nó sẽ hiện hữu trong những con phố sáng đèn, những nhà hàng đông khách, những sân khấu đầy khán giả, những cửa hàng mở cửa muộn và trong những đồng tiền được tạo ra, tiếp tục luân chuyển trong nền kinh tế Việt Nam./.